Σημαντικός συναγερμός έχει σημάνει για το μέλλον των δημόσιων υποδομών στην Ελλάδα, καθώς ο πρόεδρος της Πανελλήνιας Ένωσης Διπλωματούχων Μηχανικών Εργοληπτών Δημόσιων Έργων (ΠΕΔΜΕΔΕ), Κωνσταντίνος Γκολιόπουλος, ανέλυσε σοβαρές ανησυχίες σε πρόσφατη ενημερωτική συνάντηση με εκπροσώπους του τύπου. Η καθημερινή ζωή των Ελλήνων εργοληπτών χαρακτηρίζεται από προκλήσεις και αβεβαιότητες, καθώς οι δυσμενείς οικονομικές συνθήκες απειλούν να «παγώσουν» σημαντικά έργα.
Το αγκάθι των ανατιμήσεων στο πλαίσιο των δημόσιων έργων
Το επίκεντρο της συζήτησης ήταν η νέα οικονομική κρίση, η οποία μάλιστα επιδεινώθηκε λόγω της κατάστασης στο Ιράν. Αυτό προστίθεται στις πιέσεις που σωρεύτηκαν κατά τη διάρκεια της πανδημίας και του πολέμου στην Ουκρανία. Οι αυξήσεις στις τιμές βασικών υλικών και υπηρεσιών φτάνουν το 50%, και σε ορισμένες περιπτώσεις η αύξηση των κόστους αγγίζει πρόσθετο 15% έως 30%. Αυτές οι συνθήκες καθιστούν τις αρχικές συμβάσεις πρακτικά ανεκτέλεστες.
Για να αντιμετωπιστεί αυτή η κρίση, η ΠΕΔΜΕΔΕ προγραμματίζει κοινή συνέντευξη τύπου με άλλες εργοληπτικές οργανώσεις, μιας και το ζήτημα της κοστολόγησης των υλικών λόγω της κρίσης στη Μέση Ανατολή είναι επίκαιρο και καίριας σημασίας.
Δημοπρατήσεις με παρωχημένα τιμολόγια
Στον τομέα των δημόσιων έργων, οι μελέτες συνεχίζουν να βασίζονται σε κρατικά τιμολόγια που θεσπίστηκαν το 2004. Παρά την ίδρυση ενός Παρατηρητηρίου Τιμών για την παρακολούθηση των τιμών των υλικών, αυτό παραμένει ανενεργό, καθιστώντας αδύνατη την έκδοση των απαραίτητων συντελεστών αναθεώρησης.
Ως έναν πιθανό τρόπο αποδράσης από αυτή την κατάσταση, ο κ. Γκολιόπουλος πρότεινε τη δημιουργία μίας ψηφιακής πλατφόρμας που θα χρησιμοποιεί τεχνητή νοημοσύνη για την εβδομαδιαία επικαιροποίηση των τιμών των υλικών. Αυτός ο σύγχρονος μηχανισμός θα μπορούσε να προσφέρει μια πιο ακριβή εικόνα της αγοράς και να διευκολύνει την εργοληπτική κοινότητα.
Ο ρόλος των εργοληπτικών εταιρειών και οι καθυστερήσεις πληρωμών
Αν και ο νόμος προβλέπει ότι οι πληρωμές των λογαριασμών πρέπει να γίνονται εντός δύο μηνών, οι εργοληπτικές εταιρείες πολλές φορές αναγκάζονται να λειτουργούν ως άτυποι χρηματοδότες του κράτους, αντιμετωπίζοντας σοβαρές καθυστερήσεις. Χαρακτηριστικό παράδειγμα αποτέλεσαν οι μηχανικοί που προσέφεραν άμεση βοήθεια στη Θεσσαλία μετά από φυσικές καταστροφές, οι οποίοι παραμένουν απλήρωτοι τρία χρόνια μετά.
Επιπλέον, οι δημόσιες υπηρεσίες συχνά επιδεικνύουν επιφυλακτικότητα στην έγκριση αναθεωρήσεων που είναι εκτός αρχικού προϋπολογισμού, αναγκάζοντας τους εργολάβους να αναζητούν νομική υποστήριξη.
Η γραφειοκρατία και οι προκλήσεις της υποστελέχωσης
Η γραφειοκρατία που επιβάλλει ο ΕΦΚΑ μέσω δύο διαφορετικών συστημάτων ελέγχου —το σύγχρονο «Εργάνη» και το παρωχημένο σύστημα του τεκμαρτού προσδιορισμού —εντείνει την ταλαιπωρία του κλάδου. Αυτά τα φαινόμενα υπογραμμίζουν την ανάγκη για καλύτερη διοίκηση και στελέχωση στις δημόσιες υπηρεσίες.
Ο κ. Γκολιόπουλος επισήμανε ότι ακόμα και με πολιτική βούληση για μεταρρυθμίσεις, οι διαδικασίες μένουν αποτυχημένες λόγω του φόβου των υπαλλήλων να υπογράψουν.
Ο πρόεδρος της ΠΕΔΜΕΔΕ προειδοποίησε ότι αν δεν ληφθούν άμεσα μέτρα, ο κίνδυνος μαζικής διακοπής των εργασιών είναι ορατός. Η παύση πενήντα έργων θα ήταν απλώς η αρχή, καθώς περισσότερα έργα, πολλά από τα οποία σχετίζονται με το Ταμείο Ανάκαμψης, βρίσκονται στον αέρα.
