Υποσχέσεις για μακροζωία, ανανέωση των κυττάρων, αποτοξίνωση του οργανισμού, ακόμη και πλήρη θεραπεία ανίατων ασθενειών κατακλύζουν το διαδίκτυο. Με μια απλή αναζήτηση, ανυποψίαστοι πολίτες μπορεί να βρεθούν μπροστά σε δελεαστικές διαφημίσεις για θεραπείες που παρουσιάζονται ως ασφαλείς, καινοτόμες και οικονομικότερες σε σχέση με αντίστοιχες υπηρεσίες στο εξωτερικό.
Ωστόσο, οι επιστήμονες κρούουν τον κώδωνα του κινδύνου. Οι λεγόμενες «θεραπείες μακροζωίας» και οι κυτταρικές παρεμβάσεις που προσφέρονται από παράτυπες ή μη επαρκώς ελεγχόμενες κλινικές δεν στηρίζονται πάντοτε σε αξιόπιστα επιστημονικά δεδομένα. Σε ορισμένες περιπτώσεις, μάλιστα, έχουν συνδεθεί με σοβαρές επιπλοκές, θέτοντας σε κίνδυνο την υγεία ανθρώπων που αναζητούν λύσεις για δύσκολες ή χρόνιες παθήσεις.
Θεραπείες μακροζωίας με υψηλό κόστος και μεγάλες υποσχέσεις
Στο διαδίκτυο διαφημίζονται πακέτα ιατρικών θεραπειών με βλαστοκύτταρα σε ιδιωτικά κέντρα, τα οποία υποτίθεται ότι μπορούν να αντιμετωπίσουν ένα εξαιρετικά ευρύ φάσμα προβλημάτων. Οι τιμές ξεκινούν από περίπου 2.900 ευρώ για τη στυτική δυσλειτουργία, ενώ για ολική αρθροπλαστική γόνατος τα πακέτα μπορεί να κοστίζουν από 8.620 έως 12.000 ευρώ.
Ακόμη υψηλότερες είναι οι χρεώσεις για σοβαρές νευρολογικές παθήσεις. Για τη σκλήρυνση κατά πλάκας, οι τιμές που εμφανίζονται σε σχετικές διαφημίσεις κυμαίνονται από 13.000 έως 21.600 ευρώ, ενώ για την εγκεφαλική παράλυση μπορεί να φθάνουν από 7.000 έως 12.000 ευρώ.
Το πρόβλημα, σύμφωνα με τους ειδικούς, δεν είναι μόνο το οικονομικό κόστος. Είναι κυρίως η καλλιέργεια προσδοκιών ότι μία και μοναδική θεραπεία μπορεί να λειτουργήσει ως λύση για εντελώς διαφορετικές ασθένειες. «Θα δείτε ένα φάσμα παθήσεων που μπορεί να ξεκινά από την άνοια και να καταλήγει στη στυτική δυσλειτουργία. Καταλαβαίνετε ότι προσφέρεται ένα προϊόν ως πανάκεια για κάθε νόσημα», δηλώνει η αντιπρόεδρος της Ελληνικής Εταιρείας Κυτταρικής Θεραπείας και αιματολόγος στο νοσοκομείο «Παπανικολάου», Ευαγγελία Γιαννάκη.
Οι κίνδυνοι πίσω από τις υποσχέσεις για μακροζωία
Ιδιαίτερα δημοφιλείς εμφανίζονται οι κυτταρικές θεραπείες που προωθούνται ως μέσο αντιγήρανσης, ανανέωσης των κυττάρων και αποβολής τοξινών. Οι διαφημίσεις συχνά χρησιμοποιούν όρους όπως «αναγέννηση», «ενίσχυση του ανοσοποιητικού» και «βιολογική ανανέωση», δημιουργώντας την εντύπωση ότι πρόκειται για απλές και ακίνδυνες διαδικασίες.
Η διεθνής επιστημονική εμπειρία, όμως, δεν επιβεβαιώνει αυτές τις υποσχέσεις. Όπως επισημαίνει η κ. Γιαννάκη, θεραπείες που έχουν ανακοινωθεί και δημοσιευθεί σε επιστημονικά περιοδικά έχουν συσχετιστεί με περιστατικά τύφλωσης, ανάπτυξης όγκων, σοβαρών λοιμώξεων, ακόμη και θανάτου.
Οι κίνδυνοι μπορεί να σχετίζονται τόσο με τα ίδια τα κύτταρα ή τα βιολογικά προϊόντα που χρησιμοποιούνται όσο και με τον τρόπο χορήγησής τους. Όταν μια θεραπεία πραγματοποιείται χωρίς επαρκή έλεγχο, χωρίς σαφές πρωτόκολλο και χωρίς παρακολούθηση από εξειδικευμένο ιατρικό προσωπικό, οι πιθανότητες επιπλοκών αυξάνονται σημαντικά.
Η πλασμαφαίρεση δεν είναι μέθοδος αποτοξίνωσης
Ιδιαίτερη ανησυχία προκαλεί και η χρήση μηχανημάτων πλασμαφαίρεσης σε χώρους που δεν διαθέτουν τις απαιτούμενες προδιαγραφές. Η πλασμαφαίρεση είναι εξειδικευμένη ιατρική διαδικασία, η οποία πραγματοποιείται σε νοσοκομειακό περιβάλλον και υπό την επίβλεψη κατάλληλα εκπαιδευμένων γιατρών. Δεν αποτελεί γενική μέθοδο «αποτοξίνωσης» ούτε υπηρεσία ευεξίας.
«Πλασμαφαίρεση, εάν την κάνουν όπως την κάνουμε εμείς στα νοσοκομεία, δεν μπορεί να γίνεται σε κανένα γραφείο, σε κανένα Κολωνάκι, σε κανέναν Πειραιά, σε καμία Θεσσαλονίκη. Είναι μία εξειδικευμένη διαδικασία», τονίζει ο πρόεδρος της Ελληνικής Αιματολογικής Εταιρείας, Γιώργος Βασιλόπουλος.
Η χρήση ιατρικού εξοπλισμού απαιτεί, επίσης, τη συμμόρφωση με συγκεκριμένους κανόνες. Όπως υπογραμμίζει ο υφυπουργός Υγείας Μάριος Θεμιστοκλέους, ένα μηχάνημα που εισάγεται από οποιαδήποτε χώρα δεν μπορεί να χρησιμοποιηθεί νόμιμα αν δεν έχει δηλωθεί στον ΕΟΦ και, στην περίπτωση ιδιωτικού ιατρείου, στον αρμόδιο Ιατρικό Σύλλογο.
Τι πρέπει να ελέγχουν οι πολίτες
Οι ασθενείς και οι οικογένειές τους χρειάζεται να είναι ιδιαίτερα προσεκτικοί απέναντι σε θεραπείες που υπόσχονται θεαματικά αποτελέσματα, γρήγορη ίαση ή μακροζωία χωρίς επιστημονική τεκμηρίωση. Πριν από οποιαδήποτε απόφαση, είναι σημαντικό να ζητούν πλήρη ενημέρωση για την προέλευση της θεραπείας, τις πιθανές ανεπιθύμητες ενέργειες, τις δημοσιευμένες μελέτες και την έγκριση των αρμόδιων αρχών.
Οι λεγόμενες lifestyle θεραπείες που δεν έχουν λάβει έγκριση από τον Ευρωπαϊκό ή τον Ελληνικό Οργανισμό Φαρμάκων μπορεί να αποδειχθούν επικίνδυνες. Αντί να βελτιώσουν την υγεία, είναι πιθανό να προκαλέσουν σοβαρές επιπλοκές ή να καθυστερήσουν την κατάλληλη, επιστημονικά τεκμηριωμένη θεραπεία.
Το μήνυμα των ειδικών είναι σαφές: οι υποσχέσεις για μακροζωία δεν πρέπει να αντικαθιστούν την ιατρική επιστήμη. Η ενημέρωση, ο έλεγχος των πιστοποιήσεων και η συμβουλή εξειδικευμένου γιατρού αποτελούν την ασφαλέστερη προστασία απέναντι σε κλινικές που παρουσιάζουν αμφιλεγόμενες παρεμβάσεις ως λύση για κάθε νόσο.
