Καθώς οι θερμοκρασίες ανεβαίνουν και η διάθεση για διακοπές, ελευθερία και νέες γνωριμίες κορυφώνεται, μια ανερχόμενη απειλή στην υγεία της κοινωνίας παραμένει συχνά στο περιθώριο της δημόσιας συζήτησης. Πρόκειται για τα σεξουαλικώς μεταδιδόμενα νοσήματα (ΣΜΝ), τα οποία παρουσιάζουν ανησυχητική αύξηση όχι μόνο στην Ελλάδα, αλλά και στην Ευρώπη συνολικά.
Μιλώντας στο ERTNews και στη δημοσιογράφο Σμαράγδα Αγορογιάννη, η καθηγήτρια Δερματολογίας – Αφροδισιολογίας της Ιατρικής Σχολής Αθηνών κ. Ηλέκτρα Νικολαΐδου τόνισε το μέγεθος και τη σοβαρότητα της αύξησης των περιστατικών τα τελευταία χρόνια.
«Τα στοιχεία δεν αφήνουν περιθώρια αμφισβήτησης», ανέφερε χαρακτηριστικά. «Βλέπουμε μια σημαντική αύξηση που δεν πρέπει να αγνοηθεί, ειδικά σε μια περίοδο όπου η χαλάρωση και η ανεμελιά του καλοκαιριού οδηγούν πολλούς σε επικίνδυνες συμπεριφορές».
Σύμφωνα με τα επίσημα στοιχεία που παρουσιάζει, από το 2020 έως και σήμερα έχει σημειωθεί διπλασιασμός των κρουσμάτων σύφιλης στην Ελλάδα, με αύξηση 65% στη διετία 2020-2022. Παράλληλα, το νόσημα της γονόρροιας, γνωστό και ως βλεννόρροια, έχει τριπλασιαστεί στην ίδια περίοδο. Αυτά τα δεδομένα προέρχονται από το νοσοκομείο «Ανδρέας Συγγρός», το οποίο εξειδικεύεται στην αντιμετώπιση αφροδίσιων νοσημάτων, αλλά και από το Ευρωπαϊκό Κέντρο Ελέγχου Νοσημάτων.
Τα νούμερα στην Ευρώπη είναι αντίστοιχα ανησυχητικά: το 2020, τα περιστατικά σύφιλης ήταν περίπου 5 ανά 100.000 πληθυσμού, ενώ το 2023 έχουν αυξηθεί στα 10. Παράλληλα, η γονόρροια σημείωσε τριπλασιασμό, από 9 κρούσματα ανά 100.000 το 2020 σε 25 το 2023.
Η αύξηση αυτή, όπως εξηγεί η καθηγήτρια, σχετίζεται άμεσα με κοινωνικές μεταβολές, την εξάπλωση των εφαρμογών γνωριμιών και κυρίως με τη μειωμένη χρήση προφυλακτικού. Η περίοδος του καλοκαιριού λειτουργεί σαν επιταχυντής αυτών των φαινομένων, καθώς η ξεγνοιασιά, οι διακοπές και η διάθεση για ερωτικές επαφές χωρίς προφυλάξεις δημιουργούν ευνοϊκό περιβάλλον για τη διάδοση των ΣΜΝ.
«Η χρήση προφυλακτικού παραμένει το πιο αποτελεσματικό μέτρο προστασίας», υπογραμμίζει η καθηγήτρια. «Παρατηρούμε όμως, ειδικά σε νεαρά άτομα, μια τάση χαλάρωσης και συχνά παρανόηση ότι τα νοσήματα αυτά ανήκουν στο παρελθόν ή ότι δεν απειλούν σοβαρά».
Υπάρχει, ωστόσο, και μια θετική είδηση: η μείωση των κρουσμάτων κονδυλωμάτων, αποτέλεσμα της μαζικής εφαρμογής του εμβολιασμού κατά του ιού HPV που παρέχεται δωρεάν σε αγόρια και κορίτσια έως 18 ετών. «Αυτό δείχνει πως η πρόληψη μπορεί να λειτουργήσει αποτελεσματικά, όταν εφαρμόζεται», σημειώνει.
Παρά ταύτα, ο κοινωνικός στιγματισμός γύρω από τα ΣΜΝ παραμένει ένα σημαντικό εμπόδιο για την έγκαιρη διάγνωση και θεραπεία. «Δεν πρέπει να ντρέπεται κανείς να απευθυνθεί στον ειδικό γιατρό», λέει η καθηγήτρια. «Ένα ΣΜΝ δεν σημαίνει απαραιτήτως απερισκεψία ή προκλητική συμπεριφορά. Αρκεί μία επαφή για να μολυνθεί κάποιος και για αυτό απαιτείται υπευθυνότητα και έγκαιρη αντιμετώπιση».
Η Ελληνική Δερματολογική και Αφροδισιολογική Εταιρεία διοργανώνει κάθε χρόνο εκστρατείες ενημέρωσης, με στόχο να σπάσει ο κύκλος της άγνοιας και της ντροπής και να ευαισθητοποιηθούν κυρίως οι νέοι.
Καθώς το καλοκαίρι συνεχίζεται, το μήνυμα είναι ξεκάθαρο: το αντηλιακό δεν είναι η μόνη προστασία που χρειάζονται οι νέοι. Η χρήση προφυλακτικού, η σωστή ενημέρωση και η έγκαιρη προσέλευση στον ειδικό γιατρό αποτελούν το τρίπτυχο που μπορεί να περιορίσει την εξάπλωση των σεξουαλικώς μεταδιδόμενων νοσημάτων και να διαφυλάξει την υγεία της κοινότητας.
