Οι ελαιοπαραγωγοί που είδαν τις καλλιέργειές τους να καταστρέφονται από τις πυρκαγιές δεν πρέπει να βιαστούν να ξεριζώσουν ή να κλαδέψουν τα καμένα δέντρα, καθώς η ελιά διαθέτει σημαντική ικανότητα αναβλάστησης. Αυτό είναι ένα από τα βασικά μηνύματα του γεωπόνου Μιχάλη Φραγκιαδάκη, ο οποίος επισημαίνει ότι μετά τη φωτιά χρειάζεται χρόνος και σωστή διαχείριση. Ο κ. Φραγκιαδάκης μίλησε στην ΕΡΤ Βόλου με αφορμή τις πολλές πυρκαγιές μέχρι σήμερα στη χώρα και τα στρέμματα καλλιεργήσιμης γης που καταστράφηκαν και μάλιστα σε περιοχές που η ελαιοκαλλιέργεια αποτελεί μονοκαλλιέργεια.
Το μεγάλο πρόβλημα βρίσκεται στο έδαφος
Σύμφωνα με τον γεωπόνο, η σημαντικότερη ζημιά μιας πυρκαγιάς δεν αφορά μόνο τα ίδια τα δέντρα, αλλά κυρίως το έδαφος. Η φωτιά καταστρέφει την οργανική ουσία και τους μικροοργανισμούς που συμβάλλουν στη δομή και τη γονιμότητά του, καθιστώντας το ιδιαίτερα ευάλωτο στη διάβρωση με τις πρώτες βροχές.
Για τον λόγο αυτό οι παραγωγοί καλούνται να μην οργώσουν ή φρεσκάρουν άμεσα τις καμένες εκτάσεις. Αντίθετα, πρέπει να λάβουν μέτρα για τη συγκράτηση του εδάφους, ιδιαίτερα στους επικλινείς ελαιώνες, τοποθετώντας κατά τις ισοϋψείς ξύλα ή άλλα διαθέσιμα μέσα. Παράλληλα, η προσθήκη οργανικής ουσίας, όπως κοπριά ή φύλλα ελιάς, μπορεί να συμβάλει στην προστασία και την ανάκαμψη του εδάφους.
Υπομονή μέχρι να φανεί η δύναμη του δέντρου
Η σύσταση είναι να δοθεί στην ελιά ο απαραίτητος χρόνος για να δείξει εάν μπορεί να αναβλαστήσει. Ο γεωπόνος προτείνει οι παραγωγοί να περιμένουν μέχρι την άνοιξη του 2027 πριν προχωρήσουν σε ουσιαστικές παρεμβάσεις, ενώ οι εργασίες καθαρισμού ή αποκατάστασης μπορούν να εξεταστούν πολύ αργότερα, ακόμη και το φθινόπωρο του 2027 ή την άνοιξη του 2028. Η εμπειρία από ελαιώνες που επλήγησαν από τις πυρκαγιές της Αττικής δείχνει, σύμφωνα με τον ίδιο, ότι αρκετά δέντρα μπορούν να επιστρέψουν στην παραγωγή περίπου τέσσερα χρόνια μετά την καταστροφή, χρονικό διάστημα που χαρακτηρίζεται διαχειρίσιμο για τα δεδομένα της ελαιοκομίας.
Η υγεία του εδάφους «όπλο» απέναντι στις πυρκαγιές
Ο Μιχάλης Φραγκιαδάκης συνδέει την προστασία των ελαιώνων και με τη γενικότερη αντιμετώπιση των επιπτώσεων της κλιματικής αλλαγής. Όπως εξηγεί, ένα υγιέστερο έδαφος μπορεί να συγκρατεί περισσότερο νερό, να ενισχύει την υγρασία και να δημιουργεί ευνοϊκότερο μικροκλίμα γύρω από τα δέντρα. Η λογική αυτή αποκτά ιδιαίτερη σημασία για την Ελλάδα, όπου η ελιά αποτελεί κυρίαρχη καλλιέργεια. Η βελτίωση της υγείας των εδαφών στους ελαιώνες θα μπορούσε, σύμφωνα με την τοποθέτηση του γεωπόνου, να συμβάλει στη διατήρηση περισσότερης υγρασίας και στη μείωση της ευφλεκτότητας της βλάστησης. Το μήνυμα προς τους παραγωγούς μετά τη φωτιά είναι επομένως διπλό: όχι βιαστικές παρεμβάσεις στα δέντρα και άμεση προστασία του εδάφους από τη διάβρωση. Η καμένη ελιά, όπως επισημαίνεται, δεν σημαίνει κατ’ ανάγκη και νεκρή ελιά.
