Τα πιο διαδεδομένα εργαλεία προσυμπτωματικού ελέγχου για τον καρδιαγγειακό κίνδυνο αποτυγχάνουν να εντοπίσουν σχεδόν τους μισούς ανθρώπους που έχουν μεγαλύτερη πιθανότητα να υποστούν καρδιακό επεισόδιο, σύμφωνα με νέα μελέτη ερευνητών του Mount Sinai.
Τα ευρήματα, που δημοσιεύθηκαν στην επιστημονική επιθεώρηση JACC: Advances, αναδεικνύουν ένα σοβαρό κενό στη φροντίδα των ασθενών: οι τρέχουσες κατευθυντήριες οδηγίες ενδέχεται να παραβλέπουν κρίσιμες ευκαιρίες για έγκαιρη διάγνωση. Οι ερευνητές αξιολόγησαν την ακρίβεια ενός ευρέως χρησιμοποιούμενου εργαλείου, του δείκτη κινδύνου αθηροσκληρωτικής καρδιαγγειακής νόσου (ASCVD), καθώς και ενός νεότερου μέτρου, του PREVENT, το οποίο προσθέτει μεταβλητές και στοχεύει να δώσει πιο ολοκληρωμένη εκτίμηση καρδιαγγειακού κινδύνου σε συνδυασμό με αξιολόγηση συμπτωμάτων.
«Η έρευνά μας δείχνει ότι τα εργαλεία εκτίμησης κινδύνου σε επίπεδο πληθυσμού συχνά δεν αντικατοπτρίζουν τον πραγματικό κίνδυνο για πολλούς μεμονωμένους ασθενείς», αναφέρει ο επικεφαλής συγγραφέας της μελέτης, Αμίρ Αχμάντι, Κλινικός Αναπληρωτής Καθηγητής Καρδιολογίας στην Ιατρική Σχολή Icahn στο Mount Sinai στη Νέα Υόρκη.
«Αν είχαμε εξετάσει αυτούς τους ασθενείς μόλις δύο ημέρες πριν υποστούν καρδιακή προσβολή, σχεδόν οι μισοί δεν θα είχαν παραπεμφθεί για πρόσθετες εξετάσεις ή προληπτική θεραπεία, σύμφωνα με τις τρέχουσες βαθμολογίες κινδύνου και τις κατευθυντήριες οδηγίες» σημείωνει ο ερευνητής.
Διαβάστε επίσης: Η βελτίωση της καρδιακής υγείας των νέων ενηλίκων μειώνει τον κίνδυνο μετέπειτα καρδιαγγειακών παθήσεων.
Πώς χρησιμοποιούνται οι τρέχουσες βαθμολογίες κινδύνου
Στην κλινική πράξη, οι γιατροί υπολογίζουν τον δείκτη κινδύνου ASCVD στις ετήσιες επισκέψεις πρωτοβάθμιας φροντίδας, συνήθως για άτομα 40–75 ετών χωρίς γνωστή καρδιοπάθεια. Η βαθμολογία αυτή εκτιμά τον 10ετή κίνδυνο εμφάνισης καρδιακής προσβολής ή εγκεφαλικού, με βάση παράγοντες όπως ηλικία, φύλο, φυλή, αρτηριακή πίεση, χοληστερίνη, διαβήτης και κάπνισμα. Οι γιατροί χρησιμοποιούν τα εργαλεία ASCVD ή PREVENT για να καθοδηγήσουν αποφάσεις σχετικά με προληπτικές θεραπείες, όπως η χορήγηση στατινών.
Οι καρδιολόγοι επίσης βασίζονται σε αυτά τα εργαλεία. Ασθενείς με ενδιάμεσες ή υψηλές βαθμολογίες συνήθως λαμβάνουν φάρμακα για μείωση της χοληστερίνης και ενδέχεται να παραπεμφθούν για επιπλέον εξετάσεις. Όσοι έχουν χαμηλές ή οριακές βαθμολογίες και δεν έχουν συμπτώματα όπως πόνο στο στήθος ή δύσπνοια, συχνά επιστρέφουν σπίτι χωρίς περαιτέρω έλεγχο.
Ωστόσο, η μελέτη έδειξε ότι αν οι ασθενείς που υπέστησαν την πρώτη τους καρδιακή προσβολή είχαν αξιολογηθεί δύο ημέρες νωρίτερα, σχεδόν οι μισοί θα είχαν χαρακτηριστεί ως χαμηλού ή οριακού κινδύνου και δεν θα είχαν προταθεί για προληπτική θεραπεία με βάση το ASCVD- και περισσότεροι από τους μισούς με βάση το PREVENT.
Μεθοδολογία της μελέτης
Για να αξιολογήσουν την αποτελεσματικότητα των εργαλείων αυτών, οι ερευνητές έκαναν αναδρομική ανάλυση δεδομένων από 474 ασθενείς κάτω των 66 ετών οι οποίοι δεν είχαν διαγνωστεί με στεφανιαία νόσο. Όλοι οι ασθενείς νοσηλεύθηκαν στο Mount Sinai Morningside και στο The Mount Sinai Hospital στη Νέα Υόρκη μεταξύ Ιανουαρίου 2020 και Ιουλίου 2025, όταν υπέστησαν την πρώτη καρδιακή προσβολή.
Οι ερευνητές συνέλλεξαν δημογραφικά στοιχεία, ιατρικό ιστορικό, επίπεδα χοληστερίνης, αρτηριακή πίεση και ο χρόνος εμφάνισης συμπτωμάτων (πόνος στο στήθος ή δύσπνοια). Για κάθε ασθενή, υπολογίστηκε ο 10ετής κίνδυνος για ASCVD και πραγματοποιήθηκε μια προσομοιωμένη αξιολόγηση σαν να είχε αξιολογηθεί ο ασθενής δύο ημέρες πριν από την καρδιακή προσβολή. Οι ασθενείς χωρίστηκαν σε τέσσερις ομάδες κινδύνου: χαμηλός (κάτω από 5%), οριακός (5–7,5%), ενδιάμεσος (7,5–20%) και υψηλός (πάνω από 20%).
Τα αποτελέσματα επικεντρώθηκαν στο ποιοι θα είχαν προταθεί για προληπτική θεραπεία και πότε εμφανίστηκαν τα συμπτώματα.
Βασικά ευρήματα και επιπτώσεις για την πρόληψη
Συνολικά, το 45% των ασθενών δεν θα είχε προταθεί για προληπτική θεραπεία ή διαγνωστικό έλεγχο με βάση τις τρέχουσες κατευθυντήριες γραμμές ASCVD- και το ποσοστό αυτό αυξάνεται στο 61% με τη χρήση του PREVENT. Οι περισσότεροι ασθενείς (60%) δεν εμφάνισαν συμπτώματα, όπως πόνο στο στήθος ή δύσπνοια, παρά μόνο έως και δύο ημέρες πριν από το συμβάν- μια ένδειξη ότι τα συμπτώματα συχνά εκδηλώνονται πολύ αργά για να επηρεάσουν την πορεία της νόσου.
Αυτά τα ευρήματα αποκαλύπτουν ένα κρίσιμο κενό στις στρατηγικές πρόληψης: ασθενείς που φαίνονται υγιείς με βάση αυτά τα εργαλεία μπορεί ήδη να πάσχουν από «σιωπηλή» καρδιοπάθεια.
«Όταν εξετάζουμε τις καρδιακές προσβολές εκ των υστέρων, οι περισσότερες συμβαίνουν σε ασθενείς χαμηλού ή ενδιάμεσου κινδύνου. Η μελέτη αυτή δείχνει ότι μια χαμηλή βαθμολογία κινδύνου και η απουσία κλασικών συμπτωμάτων δεν εγγυώνται ασφάλεια σε ατομικό επίπεδο», αναφέρει η κύρια συγγραφέας Άννα Μιούλερ, ειδικευόμενη στην Παθολογία στην Ιατρική Σχολή Icahn στο Mount Sinai.
«Η μελέτη μας αποκαλύπτει ένα σημαντικό μειονέκτημα. Τα εργαλεία για την παρακολούθηση μεγάλων πληθυσμών δεν επαρκούν για την ατομική φροντίδα. Αντίθετα, οι γιατροί θα πρέπει να στρέψουν την προσοχή τους από την ανίχνευση συμπτωματικής καρδιοπάθειας στην ανίχνευση της ίδιας της πλάκας για έγκαιρη θεραπεία, κάτι που μπορεί να σώσει ζωές.»
Οι ερευνητές αναφέρουν ότι απαιτούνται περαιτέρω μελέτες και ότι η μελλοντική έρευνα πρέπει να επικεντρωθεί στη βελτιστοποίηση των στρατηγικών για έγκαιρη ανίχνευση και πρόληψη, συμπεριλαμβανομένης της καρδιαγγειακής απεικόνισης.
ΠΗΓΗ: Medicalxpress
