Η Καρυοφυλλιά Καραμπέτη μίλησε στον Αθήνα 98,4 και τον Ευτύχη Γρυφάκη, με αφορμή τη φετινή της συμμετοχή στη «Μήδεια» του Ευριπίδη. Με λόγο αιχμηρό και συγκινητικό, η καταξιωμένη ηθοποιός τοποθετήθηκε για τη βία κατά των γυναικών και τις γυναικοκτονίες, εκφράζοντας οργή, θλίψη αλλά και την αίσθηση κατεπείγοντος για ουσιαστική δράση. Η Καρυοφυλλιά Καραμπέτη τόνισε πως δεν αρκεί να περιγράφουμε το πρόβλημα: χρειάζονται μηχανισμοί προστασίας που λειτουργούν, πολιτικές μετρήσιμου αποτελέσματος και μια κοινωνία σε εγρήγορση. Παράλληλα, συνέδεσε τη διαχρονική τραγωδία της «Μήδειας» με τα σύγχρονα αδιέξοδα και τα ακραία ξεσπάσματα βίας που εξακολουθούν να πληγώνουν τις ζωές γυναικών.
Καρυοφυλλιά Καραμπέτη για τη βία κατά των γυναικών και τις γυναικοκτονίες
Με αφορμή τα συνεχή περιστατικά βίας, η Καρυοφυλλιά Καραμπέτη αναφέρθηκε στις βαθιά ριζωμένες αντιλήψεις που οδηγούν στην κακοποίηση, επισημαίνοντας ότι ορισμένοι άντρες εξακολουθούν να αντιμετωπίζουν τη σύζυγο ή τη σύντροφο ως κτήμα τους. Όπως είπε, όταν μια γυναίκα διεκδικεί την ελευθερία της, πολλοί επιλέγουν τον δρόμο της καταπίεσης, του εκφοβισμού και –στο χειρότερο σενάριο– του εγκλήματος, αντί να σεβαστούν το αυτονόητο δικαίωμά της να ορίζει τη ζωή της.
Η ηθοποιός μίλησε με παρρησία για τη συναισθηματική της αντίδραση: κάθε νέα καταγγελία κακοποίησης, κάθε είδηση για βιασμό ή δολοφονία, λειτουργεί σαν προσωπικό τραύμα – όχι μόνο για την ίδια αλλά για κάθε γυναίκα που αναγνωρίζει σε αυτά τα περιστατικά την κοινή μας ευαλωτότητα. Η οργή και η θλίψη, ωστόσο, για την Καραμπέτη, δεν είναι λόγοι παραίτησης αλλά κίνητρα διεκδίκησης.
Η ευθύνη της πολιτείας και το παράδειγμα των Αγίων Αναργύρων
Η Καρυοφυλλιά Καραμπέτη υπογράμμισε ότι η αναγνώριση του προβλήματος είναι μόνο η αρχή. Η πολιτεία οφείλει να παρέχει αποτελεσματική προστασία σε γυναίκες που κινδυνεύουν και να εγγυάται άμεση ανταπόκριση όταν ζητούν βοήθεια. Αναφερόμενη στη δολοφονία της Κυριακής Γρίβα έξω από το Αστυνομικό Τμήμα Αγίων Αναργύρων, στάθηκε στο ασύλληπτο της υπόθεσης: μια γυναίκα αναζητά προστασία και, παρ’ όλα αυτά, η κατάληξη είναι τραγική.
Η ηθοποιός θύμισε περιστατικά αδιαφορίας και κακής διαχείρισης που έχουν δει το φως της δημοσιότητας, επισημαίνοντας ότι τέτοιες συμπεριφορές δεν συνάδουν με ένα κράτος που αυτοπροσδιορίζεται ως προηγμένο και δημοκρατικό. Η θεσμική θωράκιση, οι σαφείς πρωτόκολλοι για τις αρχές, η εκπαίδευση προσωπικού πρώτης γραμμής και οι δομές φιλοξενίας που λειτουργούν απρόσκοπτα δεν είναι πολυτέλειες—είναι προϋποθέσεις για να σωθούν ζωές.
Η φωνή των πολιτών και η ανάγκη συλλογικής δράσης
Πέρα από την πολιτεία, η κοινωνία έχει ρόλο κρίσιμο. Η Καρυοφυλλιά Καραμπέτη τόνισε ότι η αλλαγή δεν έρχεται παθητικά. Απαιτείται ενεργοποίηση: συμμετοχή στη δημόσια συζήτηση, στήριξη θυμάτων, διεκδίκηση καλύτερων πολιτικών μέσα από την ψήφο αλλά και από την παρουσία στους δρόμους, στις διαδηλώσεις και τις διαμαρτυρίες. Όπως σημείωσε, τίποτα ουσιαστικό δεν προχωράει όταν ο καθένας μένει μόνος του. Η συλλογικότητα είναι αυτή που δίνει παλμό και νόημα στις διεκδικήσεις, μετατρέποντας τον θυμό σε δύναμη αλλαγής.
Σε αυτό το πλαίσιο, η ενημέρωση και η εκπαίδευση από μικρές ηλικίες είναι καθοριστικές. Η καλλιέργεια κουλτούρας ισότητας, σεβασμού και μηδενικής ανοχής στη βία μπορεί να αποτρέψει συμπεριφορές προτού αυτές ριζώσουν. Κάθε πολίτης μπορεί να συμβάλει: από το να μην προσπερνά σημάδια κακοποίησης στον περίγυρο, μέχρι το να στηρίζει οργανώσεις και δομές που βρίσκονται στην πρώτη γραμμή.
«Μήδεια» σήμερα: τραγωδία που καθρεφτίζει την κοινωνία
Η συζήτηση δεν θα μπορούσε να αφήσει εκτός τη σκηνική προσέγγιση της «Μήδειας», όπου πρωταγωνιστεί η Καρυοφυλλιά Καραμπέτη. Μιλώντας για την παιδοκτονία, εξήγησε ότι η παράσταση παρουσιάζει την πράξη ως μια μορφή αυτοκαταστροφής: όταν η Μήδεια σκοτώνει τα παιδιά της, είναι σαν να καρφώνει το μαχαίρι δύο φορές στην καρδιά της. Το ανέβασμα αναδεικνύει τη σύνθετη, σχεδόν υπεράνθρωπη φύση της ηρωίδας – μια μορφή με δύναμη που υπερβαίνει τα ανθρώπινα μέτρα, αλλά και με ανεξίτηλη σχέση με το θείο, τη φύση και τη μαγεία.
Η τραγωδία λειτουργεί ως μεγεθυντικός φακός που αποκαλύπτει τα άκρα στα οποία μπορεί να οδηγηθεί ο άνθρωπος όταν η προδοσία, ο αποκλεισμός και ο πόνος συνθλίβουν τα όριά του. Χωρίς να εξαγνίζει την πράξη, η παράσταση ανοίγει χώρο για συζήτηση: πώς γεννιέται η βία, ποιος την τροφοδοτεί, πότε οι θεσμοί αποτυγχάνουν να προλάβουν το κακό, και πώς η κοινωνία μπορεί να διαβάσει τα προειδοποιητικά σημάδια. Η σκηνή, έτσι, γίνεται όχι μόνο τόπος καλλιτεχνικής αναμέτρησης με ένα διαχρονικό κείμενο, αλλά και πλατφόρμα κοινωνικού αναστοχασμού.
Η τέχνη ως πράξη ευθύνης
Για την Καρυοφυλλιά Καραμπέτη, το θέατρο δεν είναι απόδραση από την πραγματικότητα, αλλά δημιουργική σύγκρουση μαζί της. Η «Μήδεια» υπενθυμίζει ότι τα μεγάλα κείμενα μιλούν διαφορετικά σε κάθε εποχή, φωτίζοντας διαχρονικά τραύματα με σύγχρονο βλέμμα. Όταν η σκηνή συναντά την κοινωνία, γεννιέται ένας διάλογος που μπορεί να μετασχηματίσει συνειδήσεις. Η τέχνη, λοιπόν, δεν αρκεί να συγκινεί· χρειάζεται να κινητοποιεί.
Στο τέλος, το μήνυμα είναι καθαρό: όσο οι γυναικοκτονίες και η έμφυλη βία παραμένουν θλιβερή κανονικότητα, καμία κοινωνία δεν μπορεί να περηφανεύεται για την πρόοδό της. Η Καρυοφυλλιά Καραμπέτη, μέσα από τη δημόσια τοποθέτησή της αλλά και την ερμηνεία της στη «Μήδεια», προσκαλεί θεσμούς και πολίτες να αναλάβουν την ευθύνη που τους αναλογεί. Με σεβασμό, αποφασιστικότητα και συλλογική επιμονή, η προστασία της ανθρώπινης αξιοπρέπειας μπορεί να γίνει πράξη. Και τότε, όπως μας θυμίζει η Καρυοφυλλιά Καραμπέτη, η κοινωνία θα αρχίσει επιτέλους να μοιάζει με αυτό που θέλουμε να είναι: ασφαλής, δίκαιη και αληθινά δημοκρατική.
