Σε πέντε καταλυτικές πρωτοβουλίες για την εξυγίανση του ΟΠΕΚΕΠΕ και την ενίσχυση της διαφάνειας στον Οργανισμό, οι οποίες ελήφθησαν στη θητεία του, αναφέρθηκε ο πρώην υπουργός Αγροτικής Ανάπτυξης και Τροφίμων, Γιώργος Γεωργαντάς, στην εισαγωγική του τοποθέτηση, κατά την κατάθεσή του στην εξεταστική επιτροπή της Βουλής.
Συγκεκριμένα:
1) Μεταφορά του ΟΣΔΕ στο κυβερνητικό νέφος (gov.gr). Επρόκειτο για κεντρική κυβερνητική απόφαση. Η έναρξη υλοποίησης της, στο πνεύμα σχετικού νόμου του 2020 και στη βάση προεργασίας του προκατόχου του, ολοκληρώθηκε επί υπουργίας κ. Γεωργαντά με την υπογραφή της σχετικής κοινής υπουργικής απόφασης τον Απρίλιο του 2022, μαζί με τον Υπουργό Ψηφιακής Διακυβέρνησης. Τελικός στόχος -όπως είπε ο κ. Γεωργαντάς – ήταν να μπει τέλος στο καθεστώς εξάρτησης που εμπόδιζε τον ΟΠΕΚΕΠΕ να λειτουργεί με πραγματική αυτονομία, αλλά και σε ένα καθεστώς αδιαφάνειας ως προς τη χορήγηση ενισχύσεων. «Η πολιτική μου στόχευση ήταν να θέσω τον Οργανισμό υπό πλήρη δημόσιο έλεγχο, ώστε να λειτουργεί με διαφάνεια, αξιοκρατία και λογοδοσία», είπε χαρακτηριστικά.
2) Πάταξη κάθε απόπειρας απόκτησης επιδοτήσεων από επιτήδειους μη νόμιμους δικαιούχους εθνικού αποθέματος
Αυτή επιτεύχθηκε με συγκεκριμένα μέτρα, όπως:
-Η τροποποίηση της εγκυκλίου ελέγχων και η αυστηροποίηση αυτής, με σκοπό να ελέγχονται και οι εκτάσεις που δηλώνονται ως βοσκότοποι, χωρίς την ύπαρξη ζωικού κεφαλαίου. Απαιτήθηκε από τους αιτούντες εθνικό απόθεμα η προσκόμιση ισχυρών νομικών εγγράφων για την απόδειξη της ιδιοκτησίας ή της νομής εκτάσεων που δήλωναν ως ιδιωτικό βοσκότοπο. Μόνο για το εθνικό απόθεμα του 2021 δεσμεύθηκαν 2.021 ΑΦΜ.
-Η τροποποίηση της ΚΥΑ του 2015 για την κατανομή βοσκοτόπων, ώστε οι τελευταίοι να κατανέμονται σε κτηνοτρόφους που διαθέτουν ζωικό κεφάλαιο και λαμβάνουν συνδεδεμένη ενίσχυση ή τεκμηριώνουν την παραγωγική δραστηριότητά τους βάσει ετησίου κύκλου εργασιών μεγαλύτερου ή ίσου των 2.000 ευρώ.
-Η τροποποίηση της νέας ΚΑΠ, η οποία εγκρίθηκε τον Νοέμβριο του 2022 και προέβλεπε ότι ως βοσκότοποι νοούνται μόνο οι εκτάσεις που χρησιμοποιούνται για τη βόσκηση ζωικού κεφαλαίου.
Με τον τρόπο αυτό, αντιμετωπίστηκαν οι περιπτώσεις των επιτήδειων- μη πραγματικών δικαιούχων που επιδίωκαν την απόδοση του εθνικού αποθέματος και μειώθηκε σε πολύ μεγάλο βαθμό το διατεθέν ποσό.
Τη συγκεκριμένη χρονιά μάλιστα, εξαιτίας των ανωτέρω μέτρων, δεν χρειάστηκε να γίνει γραμμική μείωση των επιδοτήσεων των υπολοίπων αγροτών προκειμένου να δοθούν πρόσθετα χρήματα σε αιτούντες εθνικό απόθεμα.
-Στο Μέτρο 22 που δόθηκε για την ενίσχυση αγοράς ζωοτροφών το 2023, εισήχθη ως προϋπόθεση η ύπαρξη ελάχιστου τζίρου, με αποτέλεσμα από τους 87.086 αιτούντες να δικαιωθούν τελικά μόνο οι 68.180, καθώς οι υπόλοιποι δεν κάλυπταν κατά κύριο λόγο την ελάχιστη προϋπόθεση πραγματικής παραγωγής.
Το σύνολο των πεπραγμένων υπηρετεί μια βασική αρχή: Καμία επιδότηση χωρίς παραγωγή – καμία ενίσχυση χωρίς πραγματική δραστηριότητα.
3) Monitoring
To μέτρο εφαρμόστηκε πιλοτικά το 2022 στις Περιφερειακές Ενότητες Ημαθίας, Τρικάλων και Καρδίτσας, για τα καθεστώτα της Βασικής Ενίσχυσης και της Ειδικής Ενίσχυσης Βάμβακος. Από το 2023 εφαρμόστηκε καθολικά σε ολόκληρη τη χώρα. Πρόκειται για μέτρο ενίσχυσης της διαφάνειας και της λογοδοσίας. Η μέθοδος αυτή, που συνεχίζεται και υπό τη νέα Κοινή Αγροτική Πολιτική 2023–2027, επιτρέπει την άμεση επαλήθευση των δηλώσεων για τις φυτικές καλλιέργειες, την πρόληψη λαθών και παρατυπιών και τη στοχευμένη παρέμβαση όπου απαιτείται, διασφαλίζοντας ότι κάθε ενίσχυση φτάνει εκεί όπου πραγματικά πρέπει: στον ενεργό, παραγωγικό αγρότη.
4) Κατάργηση φορέα συντονισμού το 2022
Το 2022 καταργήθηκε ο Φορέας Συντονισμού, που από το 2014 συμμετείχε μαζί με τα ΚΥΔ στη διαδικασία υποβολής των αιτήσεων ενίσχυσης. Οι αγρότες πλέον δεν επιβαρύνονται με ποσά ύψους 5 – 7 ευρώ ανά αίτηση κατ’ έτος. Με τον τρόπο αυτό, εξοικονομήθηκαν, κατ’ έτος, 4,5 περίπου εκατομμύρια ευρώ, από το κόστος για την υποβολή της ενιαίας αίτησης ενίσχυσης. Πλέον οι υπηρεσίες που θα παρείχε ο Φορέας καλύπτονται από τον ΟΠΕΚΕΠΕ, στο πλαίσιο και των προβλεπομένων του Μνημονίου Συνεργασίας, μεταξύ του Οργανισμού και του Υπουργείου Ψηφιακής Διακυβέρνησης.
5) Διαβίβαση πλήθους παράνομων πρακτικών στη δικαιοσύνη
Ο κ. Γεωργαντάς αναφέρθηκε σε πλήθος αναφορών που διαβιβάστηκαν προς τις εισαγγελικές αρχές και αφορούσαν, όχι μόνο περιπτώσεις όσων λάμβαναν παράνομες ενισχύσεις, αλλά και υπευθύνων Κ.Υ.Δ. Κάποιες, μάλιστα, από αυτές τις υποθέσεις εκδικάστηκαν αυτές τις μέρες στα δικαστήρια.
Καταλήγοντας, ο πρώην Υπουργός Αγροτικής Ανάπτυξης και Τροφίμων τόνισε: «Ο πραγματικός αγρότης, ο πραγματικός καλλιεργητής, ο πραγματικός κτηνοτρόφος είναι εκείνος που καθημερινά μοχθεί, παράγει και κρατά ζωντανή την ελληνική ύπαιθρο. Οφείλουμε, λοιπόν, να τον στηρίζουμε ουσιαστικά, με πολιτικές που ανταμείβουν τη συνέπεια και τον μόχθο του. Η εξυγίανση του ΟΠΕΚΕΠΕ, η αποκατάσταση της εμπιστοσύνης και η στήριξη του πραγματικού παραγωγού συνιστούν στρατηγική επιλογή για το μέλλον της ελληνικής υπαίθρου. Σε αυτή την κατεύθυνση συστηματικά κινείται η κυβέρνηση, που καταβάλει σημαντική προσπάθεια για την άμεση, αλλά και διαφανή κατανομή των ενισχύσεων».
