Η ευρωπαϊκή ανταγωνιστικότητα, η δυναμική της ενιαίας αγοράς, η ποιότητα των θέσεων εργασίας και οι επιπτώσεις της τεχνητής νοημοσύνης στην απασχόληση βρέθηκαν στο επίκεντρο της παρέμβασης της υπουργού Εργασίας και Κοινωνικής Ασφάλισης, Νίκης Κεραμέως, στην Τριμερή Κοινωνική Σύνοδο Κορυφής στις Βρυξέλλες.
Η σύνοδος πραγματοποιήθηκε με θέμα «Οδηγώντας την Ευρώπη Μπροστά» και αποτέλεσε πεδίο συζήτησης για τις μεγάλες αλλαγές που συντελούνται στην ευρωπαϊκή οικονομία και στην αγορά εργασίας. Η τεχνητή νοημοσύνη εξελίσσεται με ταχύτατους ρυθμούς, δημιουργώντας νέες δυνατότητες για την παραγωγικότητα, αλλά και σημαντικές προκλήσεις για τους εργαζομένους, τις επιχειρήσεις και τα συστήματα κοινωνικής προστασίας.
Η Νίκη Κεραμέως αναφέρθηκε στη σημαντική μείωση της ανεργίας στην Ελλάδα, επισημαίνοντας ότι η χώρα έχει καταγράψει μείωση κατά 59% μέσα σε επτά χρόνια. Παράλληλα, υπογράμμισε ότι η ενίσχυση της απασχόλησης δεν μπορεί να περιορίζεται στη δημιουργία νέων θέσεων εργασίας, αλλά πρέπει να συνοδεύεται από επενδύσεις στις δεξιότητες, στη δια βίου μάθηση και στην προσαρμογή των εργαζομένων στις νέες απαιτήσεις.
Η τεχνητή νοημοσύνη και οι προκλήσεις στην ευρωπαϊκή αγορά εργασίας
Κατά την έναρξη της παρέμβασής της στη συζήτηση, την οποία συντόνισε η εκτελεστική αντιπρόεδρος της Ευρωπαϊκής Επιτροπής, Ροξάνα Μινζάτου, η υπουργός επισήμανε ότι οι ευρωπαϊκές αγορές εργασίας αντιμετωπίζουν ήδη σοβαρές πιέσεις. Οι αναντιστοιχίες δεξιοτήτων, οι ελλείψεις ανθρώπινου δυναμικού και οι δημογραφικές εξελίξεις επηρεάζουν την παραγωγικότητα και τη δυνατότητα των επιχειρήσεων να καλύψουν τις ανάγκες τους.
Όπως σημείωσε η κ. Κεραμέως, «η Τεχνητή Νοημοσύνη από τη μία αυξάνει την παραγωγικότητα στην αγορά εργασίας, αλλά από την άλλη αυξάνει την πίεση σε ό,τι αφορά τις προκλήσεις». Η τεχνολογία μπορεί να αυτοματοποιήσει διαδικασίες, να βελτιώσει την αποδοτικότητα και να δημιουργήσει νέες επαγγελματικές ειδικότητες. Ταυτόχρονα, όμως, είναι πιθανό να μετασχηματίσει υφιστάμενους ρόλους και να καταστήσει αναγκαία την απόκτηση νέων γνώσεων και δεξιοτήτων.
Σύμφωνα με την υπουργό, η Ευρώπη καλείται να απαντήσει σε δύο βασικά ερωτήματα. Το πρώτο αφορά τον τρόπο με τον οποίο οι πολίτες θα προετοιμαστούν για τον μετασχηματισμό της αγοράς εργασίας. Το δεύτερο αφορά τη διασφάλιση ότι τα συστήματα κοινωνικής ασφάλισης θα παραμείνουν ισχυρά, βιώσιμα και ικανά να προστατεύουν τους εργαζομένους σε ένα διαρκώς μεταβαλλόμενο περιβάλλον.
Κατάρτιση και επανακατάρτιση για τις ανάγκες της νέας εποχής
Αναφερόμενη στην προετοιμασία των πολιτών, η Νίκη Κεραμέως τόνισε ότι η δια βίου μάθηση, η κατάρτιση και η επανακατάρτιση πρέπει να γίνουν αναπόσπαστο μέρος της εργασιακής ζωής. Όπως υπογράμμισε, το μήνυμα αυτό πρέπει να διαδοθεί σε ολόκληρη την Ευρώπη και να μετατραπεί σε κοινή πολιτική προτεραιότητα.
Η ευθύνη για την αναβάθμιση των δεξιοτήτων δεν ανήκει μόνο στα κράτη-μέλη. Απαιτείται ενεργός συμμετοχή και του ιδιωτικού τομέα, καθώς οι επιχειρήσεις γνωρίζουν καλύτερα τις τεχνολογικές εξελίξεις και τις ανάγκες που διαμορφώνονται στους επιμέρους κλάδους. Η συνεργασία μεταξύ δημόσιων φορέων, εκπαιδευτικών ιδρυμάτων, κοινωνικών εταίρων και επιχειρήσεων θεωρείται απαραίτητη για τη δημιουργία αποτελεσματικών προγραμμάτων εκπαίδευσης.
Η υπουργός υπογράμμισε επίσης ότι η εκπαίδευση πρέπει να ανταποκρίνεται στις πραγματικές ανάγκες της αγοράς εργασίας. Για τον λόγο αυτό χρειάζονται ισχυρότεροι μηχανισμοί πρόβλεψης των δεξιοτήτων που θα απαιτούνται στο μέλλον, καθώς και καλύτερη σύνδεση μεταξύ των εθνικών συστημάτων κατάρτισης.
«Η επένδυση στην τεχνολογία δεν αρκεί. Πρέπει να συνοδεύεται από επένδυση στους ανθρώπους προκειμένου να μπορούν να την αφομοιώσουν», τόνισε χαρακτηριστικά η κ. Κεραμέως. Η τοποθέτηση αυτή αναδεικνύει την ανάγκη για μια ανθρωποκεντρική προσέγγιση στην ψηφιακή μετάβαση, ώστε η τεχνητή νοημοσύνη να λειτουργήσει ως εργαλείο ανάπτυξης και όχι ως παράγοντας αποκλεισμού.
Η κοινωνική ασφάλιση μπροστά σε νέες προκλήσεις
Η τεχνητή νοημοσύνη δεν επηρεάζει μόνο το περιεχόμενο και την οργάνωση της εργασίας, αλλά δημιουργεί νέες προκλήσεις και για την κοινωνική ασφάλιση. Η Νίκη Κεραμέως εξήγησε ότι οι αλλαγές μπορεί σταδιακά να επηρεάσουν τις διαδικασίες πρόσληψης, την επαγγελματική σταδιοδρομία, το ύψος και τη σταθερότητα των εισοδημάτων, καθώς και τη βάση εισφορών πάνω στην οποία στηρίζονται τα ασφαλιστικά συστήματα.
Η εξέλιξη αυτή καθιστά αναγκαία την έγκαιρη προσαρμογή των πολιτικών κοινωνικής προστασίας. Τα ασφαλιστικά συστήματα πρέπει να είναι σε θέση να ανταποκριθούν σε νέες μορφές απασχόλησης, στις μεταβολές των εργασιακών σχέσεων και στις πιθανές διακυμάνσεις των εισφορών. Παράλληλα, χρειάζεται να διασφαλιστεί ότι η τεχνολογική πρόοδος δεν θα οδηγήσει σε διεύρυνση των κοινωνικών ανισοτήτων.
Η υπουργός υπογράμμισε ότι η Ελλάδα έχει καταβάλει εκτεταμένες προσπάθειες στον τομέα της απασχόλησης, οι οποίες οδήγησαν σε ιστορική μείωση της ανεργίας κατά 59% μέσα σε επτά χρόνια. Η εμπειρία αυτή, όπως σημείωσε, μπορεί να αποτελέσει βάση για τη συνέχιση των μεταρρυθμίσεων και την ενίσχυση της ανθεκτικότητας της ελληνικής και ευρωπαϊκής αγοράς εργασίας.
Η συμμετοχή της Νίκης Κεραμέως στην Τριμερή Κοινωνική Σύνοδο Κορυφής εντάσσεται στο πλαίσιο της προετοιμασίας για την ανάληψη της Προεδρίας του Συμβουλίου της Ευρωπαϊκής Ένωσης από την Ελλάδα το δεύτερο εξάμηνο του 2027, στο πλαίσιο της τριάδας Προεδριών με την Ιρλανδία και τη Λιθουανία.
