Οι χώρες της Ευρωπαϊκής Ένωσης ενέκριναν την περασμένη εβδομάδα κανονισμό που απαγορεύει τις εισαγωγές ρωσικού φυσικού αερίου έως τα τέλη του 2027, μετατρέποντας την πολιτική δέσμευση για διακοπή των ενεργειακών δεσμών με τη Μόσχα, σε δεσμευτική νομοθεσία σχεδόν τέσσερα χρόνια μετά την ολοκληρωτική εισβολή της Ρωσίας στην Ουκρανία.
Οι υπουργοί της ΕΕ ενέκριναν το μέτρο παρά την αντίθεση της Ουγγαρίας και της Σλοβακίας. Η Βουλγαρία απείχε και η Ουγγαρία σχεδιάζει να το προσβάλει στο δικαστήριο της ΕΕ.
Ο εν λόγω κανονισμός, που καθορίζει τις νομικές διατάξεις για τη σταδιακή κατάργηση των εισαγωγών φυσικού αερίου από τη Ρωσία, δημοσιεύτηκε τη Δευτέρα (02/02) και μπαίνει σε ισχύ από αύριο Τρίτη.
Όπως αναφέρεται στον κανονισμό, «κάθε κράτος μέλος καλείται να καταρτίσει σχέδιο που περιγράφει τα μέτρα, τα ορόσημα και τα πιθανά εμπόδια στη διαφοροποίηση του εφοδιασμού του με φυσικό αέριο (ένα “εθνικό σχέδιο διαφοροποίησης για το φυσικό αέριο”), προκειμένου να διακοπούν όλες οι εισαγωγές φυσικού αερίου που προέρχεται ή εξάγεται, άμεσα ή έμμεσα, από τη Ρωσική Ομοσπονδία, εντός συγκεκριμένων προθεσμιών».
Κάθε εθνικό σχέδιο θα πρέπει να περιλαμβάνει συγκεκριμένα στοιχεία που περιγράφονται στον κανονισμό και κάθε κράτος μέλος πρέπει να υποβάλει το εθνικό του σχέδιο έως την 1η Μαρτίου 2026.
Στ. Παπασταύρου: Αλλάζουν οι ισορροπίες
Στις κρίσιμες ενεργειακές εξελίξεις που αφορούν τον Κάθετο Διάδρομο αλλά και τη συνεργασία με τη Chevron, αναφέρθηκε ο Υπουργός Περιβάλλοντος και Ενέργειας, Σταύρος Παπασταύρου, μιλώντας το πρωί της Δευτέρας στο ΕΡΤ News και την εκπομπή «Newsroom».
Όπως χαρακτηριστικά ανέφερε ο Σταύρος Παπασταύρου, η πρόσφατη απόφαση της Ευρώπης για πλήρη απεξάρτηση από το ρωσικό φυσικό αέριο έως το 2027 συνιστά αλλαγή ισορροπιών στην ευρύτερη περιοχή, καθώς «δεν μπορεί από τη μία να στηρίζεται η Ουκρανία, που δέχεται παράνομη εισβολή, και από την άλλη να χρηματοδοτείται η Ρωσία».
Στο νέο αυτό περιβάλλον, η Ελλάδα, μέσω του Κάθετου Διαδρόμου, αποκτά ρόλο εναλλακτικού ενεργειακού διαδρόμου προς την Ευρώπη. «Η επιτυχία του Κάθετου Διαδρόμου αλλάζει τις ισορροπίες. Δημιουργεί εναλλακτικές διαδρομές για την Ευρώπη αναβαθμίζει τον ρόλο της Ελλάδας ως αξιόπιστου ενεργειακού κόμβου στην περιοχή και περιορίζει τον ενεργειακό ρόλο της Τουρκίας. Είναι ζήτημα εθνικού συμφέροντος και στρατηγικής επιλογής. Είναι κάτι πολύ παραπάνω από ένας διάδρομος φυσικού αερίου, είναι ένας διάδρομος εμπορίου, μεταφορών, διασύνδεσης», σημείωσε και επανέλαβε ότι όταν μιλάμε για τον Κάθετο Διάδρομο «μιλάμε για σύνθετο εγχείρημα χωρίς προηγούμενο. Δεν είναι ούτε απλό ούτε στιγμιαίο, αλλά στρατηγικό».
Αναφερόμενος στις διεθνείς εξελίξεις, σημείωσε ότι οι Ηνωμένες Πολιτείες αποδίδουν ιδιαίτερη σημασία στην επιτυχία του Κάθετου Διαδρόμου, καθώς έχει ήδη ανακοινωθεί η σύγκληση συνάντησης Υπουργών Ενέργειας των εμπλεκόμενων χωρών στις 24 Φεβρουαρίου. Παράλληλα, επεσήμανε ότι η επιτυχία του έργου αποτελεί ζήτημα εθνικής στρατηγικής, υπογραμμίζοντας πως «δεν έχει να κάνει με κόμματα ή πρόσωπα, αλλά με τη χώρα μας».
Σε ό,τι αφορά τη συνεργασία με τη Chevron, ο υπουργός δήλωσε ότι «πέρασε από το Ελεγκτικό Συνέδριο και στις επόμενες δύο εβδομάδες έρχεται η ηγεσία της Chevron στην Ελλάδα για να υπογράψουμε τις τέσσερις συμβάσεις», διευκρινίζοντας ότι αμέσως μετά η διαδικασία προχωρά στη Βουλή. Όπως σημείωσε, «πριν περάσει ένας χρόνος από τη στιγμή που το ανακοινώσαμε, σε χρόνο ρεκόρ, η χώρα μας ολοκλήρωσε όλα τα θεσμικά στάδια για να προχωρήσουμε με τη Chevron», ενώ έθεσε ως σαφή στόχο «στο δεύτερο μισό του 2026 να ξεκινήσουν οι γεωφυσικές και σεισμικές έρευνες».
