Η κυβέρνηση καλείται να ξεπεράσει τρία σημαντικά εμπόδια για να αποδώσει το μέτρο της τριετούς φοροαπαλλαγής, το οποίο στοχεύει στο να ανοίξουν οι ιδιοκτήτες ένα μέρος από τα 794.000 κλειστά ακίνητα. Ο στόχος είναι να αυξηθεί η διαθεσιμότητα ακινήτων, κυρίως στην Αττική, και να μειωθούν οι τιμές των ενοικίων.
Ο πρόεδρος του Πανελλαδικού Κτηματομεσιτικού Δικτύου E-Real Estates, Θέμης Μπάκας, σημειώνει ότι υπάρχουν τρεις βασικές προκλήσεις που πρέπει να αντιμετωπιστούν. Όπως αναφέρει: «Δεν γνωρίζουμε από τα 700.000 κλειστά ακίνητα, πόσα είναι κατοικίες. Δεύτερον, δεν γνωρίζουμε πόσες κατοικίες από αυτές που είναι κλειστές σήμερα είναι κατοικήσιμες ή χρήζουν μερικής ή ολικής ανακαίνισης. Και κατά τρίτον δεν γνωρίζουμε πού βρίσκονται αυτά τα κλειστά κατοικήσιμα ακίνητα.»
Στοιχεία για την Αττική
Στην Αττική, όπου καταγράφεται το μεγαλύτερο πρόβλημα στέγασης, οι κενές κατοικίες ανέρχονται σε μόλις 255.300, και από αυτές, διαθέσιμες για ενοικίαση είναι μόνο 130.500. Περίπου οι μισές (61.255) βρίσκονται στον κεντρικό τομέα της Αθήνας, ενώ σχεδόν 15.500 είναι τα κενά σπίτια στον νότιο τομέα και στον Πειραιά. Δυσκολότερη είναι η εύρεση ακινήτων προς μίσθωση στον δυτικό και βόρειο τομέα, με τα κενά σπίτια να ανέρχονται σε 12.000 και 11.150 αντίστοιχα, σύμφωνα με την απογραφή του 2021 της ΕΛΣΤΑΤ.
Ο Θέμης Μπάκας τονίζει τη σημασία της αύξησης της διαθεσιμότητας σε περιοχές με υψηλή ζήτηση: «Σημαντικό είναι να βγουν ακίνητα κλειστά στην περιφέρεια και να υπάρχει μεγαλύτερη διαθεσιμότητα, αλλά είναι πιο σημαντικό ιδιαίτερα στις πιεσμένες περιοχές του νομού Αττικής, που καταγράφουν υψηλά ζητούμενα μισθώματα, να δούμε να αυξάνεται η διαθεσιμότητα.»
Προϋποθέσεις και προτάσεις βελτίωσης
Για να κερδίσουν οι ιδιοκτήτες τριετή φοροαπαλλαγή, τα ακίνητα πρέπει να πληρούν συγκεκριμένες προϋποθέσεις: να ήταν κλειστά για τρία χρόνια, να έχουν επιφάνεια έως 120 τετραγωνικά μέτρα, να διατεθούν σε νέες μισθώσεις για τουλάχιστον τρία χρόνια μέχρι το τέλος του 2025 και να ανήκουν σε φυσικά πρόσωπα.
Ο Στράτος Παραδιάς, πρόεδρος της Πανελλήνιας Ομοσπονδίας Ιδιοκτητών Ακινήτων, προτείνει βελτιώσεις στο πρόγραμμα: «Το πρόγραμμα της τριετούς φορολογικής απαλλαγής θα πετύχει απόλυτα αν δεν υπάρχουν αδικαιολόγητοι κόφτες, όπως η τριετία που θα μπορούσε να ήταν ενάμισης χρόνος. Και βεβαίως θα πρέπει να συμπεριληφθούν όχι μόνο τα ακίνητα των φυσικών προσώπων, αλλά και των νομικών, ιδιαίτερα των μη κερδοσκοπικών ιδρυμάτων, που είναι πάρα πολλά.»
Ελλείψεις και προοπτικές
Πολλά από τα κενά ακίνητα είναι παλαιά και απαιτούν εκτεταμένες επισκευές για να επανέλθουν στην αγορά. Σύμφωνα με την ΕΛΣΤΑΤ, από τα 6,6 εκατομμύρια κατοικίες που καταγράφηκαν στη χώρα, μόλις 27.800 χτίστηκαν μετά το 2016 και δεν χρησιμοποιούνται ως κύριες κατοικίες, χωρίς να είναι σαφές αν είναι κενές ή χρησιμοποιούνται ως εξοχικές ή δευτερεύουσες κατοικίες.
