Νέα πολιτική πίεση δέχεται η βρετανική κυβέρνηση για το μέλλον του Ηνωμένου Βασιλείου, καθώς οι ηγέτες των κομμάτων που βρίσκονται στην εξουσία στη Σκωτία, την Ουαλία και τη Βόρεια Ιρλανδία διαμόρφωσαν κοινό μέτωπο υπέρ της συνταγματικής αλλαγής. Σε συμφωνία που υπέγραψαν στο Κάρντιφ, διεκδικούν το δικαίωμα των λαών τους να αποφασίσουν οι ίδιοι για το πολιτικό και συνταγματικό τους μέλλον.
Η κοινή πρωτοβουλία σηματοδοτεί μια σημαντική εξέλιξη στη συζήτηση για τη συνοχή του Ηνωμένου Βασιλείου. Παρότι οι τρεις περιοχές έχουν διαφορετικές πολιτικές προτεραιότητες και διακριτές ιστορικές συνθήκες, οι ηγέτες τους εμφανίζονται ενωμένοι σε ένα βασικό αίτημα: να αναγνωριστεί το δικαίωμα κάθε έθνους να καθορίσει τη σχέση του με το Λονδίνο, ακόμη και να εξετάσει το ενδεχόμενο ανεξαρτησίας ή θεσμικής ένωσης με άλλη χώρα.
Κοινό μέτωπο για συνταγματική αλλαγή
Τη συμφωνία υπέγραψαν ο Τζον Σουίνι, ηγέτης του Εθνικού Κόμματος της Σκωτίας, το οποίο επιδιώκει την ανεξαρτησία της Σκωτίας, ο Ρουν απ Ιόργουερθ, ηγέτης του ουαλικού εθνικιστικού κόμματος Πλάιντ Κάμρι, που τάσσεται υπέρ της ανεξαρτησίας της Ουαλίας, και η Μέρι Λου ΜακΝτόναλντ, πρόεδρος του ιρλανδικού εθνικιστικού κόμματος Σιν Φέιν.
Στο κοινό κείμενο, οι τρεις πλευρές υπογραμμίζουν ότι «έρχεται συνταγματική αλλαγή» και καλούν τη βρετανική κυβέρνηση να προετοιμαστεί για τις εξελίξεις και να διευκολύνει τη σχετική διαδικασία. Παράλληλα, ξεκαθαρίζουν ότι κάθε περιοχή θα αποφασίσει με τον δικό της τρόπο και στον δικό της χρόνο, ανάλογα με τις πολιτικές, κοινωνικές και θεσμικές συνθήκες που επικρατούν σε αυτήν.
Η διατύπωση αυτή έχει ιδιαίτερη σημασία, καθώς δεν προαναγγέλλει ένα ενιαίο σχέδιο για το μέλλον του Ηνωμένου Βασιλείου. Αντίθετα, αναγνωρίζει ότι η Σκωτία, η Ουαλία και η Βόρεια Ιρλανδία αντιμετωπίζουν διαφορετικά ζητήματα. Η Σκωτία συζητά την προοπτική ενός νέου δημοψηφίσματος ανεξαρτησίας, η Ουαλία εξετάζει τη διεύρυνση της αυτονομίας της, ενώ στη Βόρεια Ιρλανδία παραμένει ανοιχτό το ζήτημα της πιθανής επανένωσης με τη Δημοκρατία της Ιρλανδίας.
Πίεση στον πρωθυπουργό Άντι Μπέρναμ
Η νέα συμφωνία αυξάνει την πίεση στον πρωθυπουργό Άντι Μπέρναμ, ιδιαίτερα μετά τη συζήτηση που άνοιξε την περασμένη εβδομάδα σχετικά με ένα νέο δημοψήφισμα για την ανεξαρτησία της Σκωτίας. Ο Βρετανός πρωθυπουργός επιχείρησε μία ημέρα αργότερα να κλείσει το θέμα, απορρίπτοντας ουσιαστικά την προοπτική άμεσης προσφυγής στις κάλπες.
Ωστόσο, η αντίδραση του Τζον Σουίνι δείχνει ότι η συζήτηση δεν πρόκειται να σταματήσει εύκολα. Ο ηγέτης του Εθνικού Κόμματος της Σκωτίας δήλωσε ότι πιστεύει πως ο Μπέρναμ θα είναι «ο τελευταίος πρωθυπουργός του Ηνωμένου Βασιλείου», μια τοποθέτηση που αποτυπώνει την ένταση της αντιπαράθεσης και την πεποίθηση των Σκωτσέζων εθνικιστών ότι η ανεξαρτησία μπορεί να γίνει πραγματικότητα.
Η κυβέρνηση στο Λονδίνο καλείται πλέον να διαχειριστεί ένα σύνθετο πολιτικό ζήτημα. Από τη μία πλευρά, επιδιώκει να διατηρήσει την εδαφική ακεραιότητα και τη θεσμική συνέχεια του Ηνωμένου Βασιλείου. Από την άλλη, αντιμετωπίζει αυξανόμενα αιτήματα για μεγαλύτερη αυτονομία και για δημοκρατικές διαδικασίες που θα επιτρέψουν στους πολίτες κάθε περιοχής να αποφασίσουν για το μέλλον τους.
Η θέση της Βόρειας Ιρλανδίας
Η συμμετοχή του Σιν Φέιν στη συμφωνία προσδίδει επιπλέον βάρος στην πρωτοβουλία. Το κόμμα υποστηρίζει την επανένωση της Βόρειας Ιρλανδίας με τη Δημοκρατία της Ιρλανδίας, ένα ενδεχόμενο που παραμένει ιδιαίτερα ευαίσθητο λόγω της ιστορίας, των πολιτικών διαιρέσεων και της Συμφωνίας της Μεγάλης Παρασκευής.
Η συμφωνία του Κάρντιφ δεν ζητά την ταυτόχρονη διεξαγωγή δημοψηφισμάτων ούτε προτείνει ένα κοινό χρονοδιάγραμμα. Επιμένει, όμως, στην αρχή ότι οι πολίτες κάθε περιοχής πρέπει να έχουν τον πρώτο λόγο. Η Μέρι Λου ΜακΝτόναλντ χαρακτήρισε τη συμφωνία «ιστορική», τονίζοντας ότι οι τρεις πλευρές διεκδικούν συλλογικά το δικαίωμα να αποφασίσουν οι ίδιες για το μέλλον τους.
Η συγκεκριμένη τοποθέτηση μπορεί να ενισχύσει τη συνεργασία μεταξύ διαφορετικών εθνικιστικών και αυτονομιστικών κινημάτων, παρά τις μεταξύ τους διαφορές. Κοινός παρονομαστής είναι η αμφισβήτηση της αποκλειστικής εξουσίας του Γουέστμινστερ και η απαίτηση για ένα νέο μοντέλο σχέσεων μεταξύ των επιμέρους εθνών της Βρετανίας.
Η παρέμβαση του Ντόναλντ Τραμπ
Η συμφωνία έρχεται λίγες ημέρες μετά την παρέμβαση του Ντόναλντ Τραμπ υπέρ της επανένωσης της Ιρλανδίας. Ο Αμερικανός πρόεδρος δήλωσε ότι θα ήθελε να δει τη Βόρεια Ιρλανδία και τη Δημοκρατία της Ιρλανδίας ενωμένες, προκαλώντας αντιδράσεις στη Βρετανία.
Η παρέμβαση αυτή αναζωπύρωσε τη συζήτηση για ένα από τα πιο ευαίσθητα συνταγματικά ζητήματα της χώρας. Παράλληλα, ανέδειξε τον διεθνή χαρακτήρα του ζητήματος της Βόρειας Ιρλανδίας, το οποίο δεν περιορίζεται πλέον μόνο στο εσωτερικό πολιτικό πεδίο του Ηνωμένου Βασιλείου.
Το κοινό μέτωπο Σκωτίας, Ουαλίας και Βόρειας Ιρλανδίας δεν σημαίνει ότι η συνταγματική αλλαγή θα πραγματοποιηθεί άμεσα. Δείχνει, όμως, ότι οι πιέσεις για αναθεώρηση του σημερινού μοντέλου διακυβέρνησης εντείνονται. Η βρετανική κυβέρνηση θα πρέπει να αντιμετωπίσει ένα νέο πολιτικό περιβάλλον, στο οποίο τα αιτήματα για αυτοδιάθεση, ανεξαρτησία και επανακαθορισμό των σχέσεων μεταξύ των τεσσάρων εθνών αποκτούν ολοένα μεγαλύτερη δυναμική. Gια πρώτη φορά, οι διαφορετικές αυτές διεκδικήσεις εμφανίζονται συντονισμένες, καθιστώντας τη συνταγματική αλλαγή κεντρικό ζήτημα για το μέλλον της Βρετανίας.
