Ένας συνδυασμός φαρμάκων κατά της γήρανσης φαίνεται να παρατείνει τη διάρκεια ζωής σε ποντίκια, σύμφωνα με νέα επιστημονική μελέτη. Συγκεκριμένα, οι ερευνητές διαπίστωσαν ότι τα ζώα που έλαβαν το συγκεκριμένο «κοκτέιλ» φαρμάκων έζησαν έως και 30% περισσότερο, ενώ εμφάνισαν σημαντικά λιγότερες χρόνιες φλεγμονές και καθυστέρηση στην εμφάνιση καρκινικών όγκων.
Τα δύο φάρμακα είναι η ραπαμυκίνη και η τραμετινίμπη, τα οποία χρησιμοποιούνται ήδη για τη θεραπεία διαφορετικών τύπων καρκίνου. Η ραπαμυκίνη χορηγείται συχνά και για την αποτροπή απόρριψης μοσχευμάτων και έχει δείξει υποσχόμενα αποτελέσματα στην παράταση της ζωής σε πειράματα με ζώα. Η τραμετινίμπη έχει φανεί ότι παρατείνει τη διάρκεια ζωής των φρουτομυγών, αλλά μέχρι τώρα δεν είχε αποδειχθεί η αποτελεσματικότητά της σε μεγαλύτερα ζώα.
Στη νέα αυτή μελέτη, μια ερευνητική ομάδα με επικεφαλής επιστήμονες από το Ινστιτούτο Max Planck στη Γερμανία μελέτησε πώς τα δύο φάρμακα, μεμονωμένα και συνδυαστικά, επηρεάζουν τη διάρκεια ζωής των ποντικιών. Όπως αναμενόταν, η ραπαμυκίνη παρέτεινε τη διάρκεια ζωής των ποντικιών κατά 17–18%. Η τραμετινίμπη επίσης είχε θετικά αποτελέσματα, παρατείνοντας τη διάρκεια ζωής των ζώων κατά 7–16%. Ωστόσο, όταν τα δύο φάρμακα χορηγήθηκαν μαζί, η διάρκεια ζωής των ζώων παρατάθηκε κατά 26–35%.
Ο συνδυασμός των δυο φαρμάκων καθυστέρησε επίσης την ανάπτυξη όγκων στο ήπαρ και τον σπλήνα, ενώ μείωσε τη φλεγμονή που σχετίζεται με τη γήρανση, στον εγκέφαλο, τα νεφρά, τον σπλήνα και τους μυς. Τα ζώα έδειχναν πιο δραστήρια σε προχωρημένη ηλικία σε σχέση με τα ποντίκια από την ομάδα ελέγχου, είχαν χαμηλότερο σωματικό βάρος και παρουσίασαν πιο αργή επιδείνωση της καρδιακής λειτουργίας.
«Αν και δεν περιμένουμε να δούμε παρόμοια αποτελέσματα και στους ανθρώπους, ελπίζουμε ότι τα φάρμακα που μελετάμε θα μπορούσαν να τους βοηθήσουν να παραμείνουν υγιείς και χωρίς ασθένειες για περισσότερο χρόνο στη ζωή τους», δήλωσε η γενετίστρια Λίντα Πάρτριτζ, συν-επικεφαλής συγγραφέας της μελέτης.
«Περαιτέρω έρευνα σε ανθρώπους τα επόμενα χρόνια θα μας βοηθήσει να κατανοήσουμε πώς αυτά τα φάρμακα μπορεί να είναι χρήσιμα και σε ποιους μπορούν να προσφέρουν οφέλη», πρόσθεσε.
Πώς διεξήχθη η μελέτη
Οι ερευνητές χορηγούσαν συστηματικά σε εκατοντάδες ποντίκια δόσεις ραπαμυκίνης και τραμετινίμπης ξεκινώντας από την ηλικία των έξι μηνών, και παρακολουθούσαν την επιβίωσή τους μέχρι το τέλος της ζωής τους. Παρότι κάθε φάρμακο παρουσίασε ευεργετικά αποτελέσματα όταν χρησιμοποιήθηκε μεμονωμένα, ο συνδυασμός τους αποδείχθηκε σαφώς πιο αποτελεσματικός, προσφέροντας τη μεγαλύτερη παράταση στη διάρκεια ζωής.
Τα πειράματα έδειξαν πως η μέση διάρκεια ζωής αυξήθηκε κατά 34,9% στα θηλυκά ποντίκια και κατά 27,4% στα αρσενικά, ενώ η μέγιστη διάρκεια ζωής αυξήθηκε κατά 32,4% και 26,1% αντίστοιχα.
Η ομάδα ανέφερε ότι τα οφέλη του συνδυασμού των δυο φαρμάκων δεν οφείλονται απλώς σε υψηλότερη δόση. Αν και τα δύο επηρεάζουν την ίδια σηματοδοτική οδό – γνωστή ως δίκτυο Ras/Insulin/TOR – στοχεύουν σε διαφορετικά σημεία. Η ανάλυση της γονιδιακής έκφρασης έδειξε ότι ορισμένες αλλαγές συμβαίνουν μόνο όταν τα δύο φάρμακα χορηγούνται συνδυαστικά.
Σημαντικό είναι ότι δεν παρατηρήθηκαν επιπλέον παρενέργειες από τον συνδυασμό των φαρμάκων πέραν αυτών που είναι ήδη γνωστές από τη μεμονωμένη χρήση τους.
Κλινικές δοκιμές σε ανθρώπους για τον συνδυασμό αυτόν των φαρμάκων ενδέχεται να ξεκινήσουν σύντομα. Και τα δύο είναι ήδη εγκεκριμένα για ανθρώπινη χρήση στις ΗΠΑ και την Ευρωπαϊκή Ένωση, με ενδείξεις για αντιγηραντικά οφέλη από προηγούμενες μελέτες. Η ραπαμυκίνη, για παράδειγμα, φαίνεται ότι παρατείνει τη γονιμότητα των γυναικών στην περιεμμηνόπαυση έως και πέντε χρόνια, σύμφωνα με πρόσφατη μελέτη.
Η έρευνα δημοσιεύτηκε στο περιοδικό «Nature Aging».
