Η πόρτα ανοίγει διστακτικά. Από μέσα, ένα βλέμμα γεμάτο ανυπομονησία, αλλά και ανακούφιση. Είναι η στιγμή που η ομάδα των επαγγελματιών υγείας περνά το κατώφλι ενός σπιτιού. Για ανθρώπους που δεν μπορούν να μετακινηθούν, η κατ’ οίκον επίσκεψη δεν είναι απλώς μια ιατρική πράξη, είναι ένα «άγγιγμα», μια «αγκαλιά», ένα μήνυμα ότι δεν είναι μόνοι.
Οι περισσότεροι από αυτούς είναι υπερήλικες, άνθρωποι με σοβαρά κινητικά ή νευρολογικά προβλήματα, κατακεκλιμένοι ασθενείς που αδυνατούν να φτάσουν σε ένα ιατρείο ή δομή υγείας. Συχνά, ακόμη και οι φροντιστές τους βρίσκονται και οι ίδιοι σε προχωρημένη ηλικία, με τα δικά τους προβλήματα υγείας, παλεύοντας καθημερινά να ανταποκριθούν σε έναν απαιτητικό ρόλο. Τα παραπάνω περιγράφουν στο ΑΠΕ-ΜΠΕ δύο γιατροί που συμμετέχουν στις δράσεις των ΚΟΜΥ, οι οποίες καλύπτουν όλη την ελληνική επικράτεια, από τη Θράκη έως την Κρήτη, προσεγγίζοντας απομακρυσμένες ορεινές και νησιωτικές περιοχές. Επισκέπτονται, όμως, και τα μεγάλα αστικά κέντρα και περιοχές της Αττικής όπως το Περιστέρι, το Χαϊδάρι, η Αθήνα και ο Πειραιάς, φέρνοντας δωρεάν κατ’ οίκον υπηρεσίες υγείας και φροντίδας.
Μόνο το δίμηνο Νοεμβρίου – Δεκεμβρίου, περισσότερα από 3.000 άτομα ωφελήθηκαν από αυτήν την πρωτοβουλία, διασφαλίζοντας ουσιαστική πρόσβαση στην πρωτοβάθμια φροντίδα. Εκτιμάται ότι οι ωφελούμενοι από την υπηρεσία κάτ’ οικόν θα είναι περίπου 250.000 άτομα.
«Με τις ΚΟΜΥ καταφέραμε να πηγαίνει ο γιατρός στην πόρτα του πολίτη, χωρίς καμία οικονομική επιβάρυνση, μειώνοντας έτσι τις ανισότητες και διασφαλίζοντας ισότιμη πρόσβαση στην πρόληψη, τη φροντίδα και την υγεία, εκεί που πραγματικά χρειάζεται», δηλώνει στο ΑΠΕ-ΜΠΕ η αναπληρώτρια υπουργός Υγείας Ειρήνη Αγαπηδάκη, η οποία παρευρέθηκε πρόσφατα σε επίσκεψη των ΚΟΜΥ στο Χαϊδάρι.
Οι ΚΟΜΥ σώζουν ζωές
Οι Κινητές Ομάδες Υγείας δεν περιορίζονται μόνο στην πρόληψη, αλλά εντοπίζουν κρίσιμα περιστατικά και σώζουν ζωές. Χαρακτηριστικό παράδειγμα δύο περιστατικά στην περιοχή της Δυτικής Αθήνας, τον περασμένο Δεκέμβριο, όπου δύο άνθρωποι με σοβαρά προβλήματα υγείας, διακομίσθηκαν άμεσα με ασθενοφόρα του ΕΚΑΒ σε νοσοκομεία, καθώς το προσωπικό των ΚΟΜΥ διαπίστωσε ότι κινδύνευε η ζωή τους. Συνολικά μέσω παρεμβάσεων των ΚΟΜΥ, έχουν πραγματοποιηθεί 21 διακομιδές πολιτών με ασθενοφόρα του ΕΚΑΒ, οι οποίοι δεν μπορούσαν να προσεγγίσουν κάποιο νοσοκομείο, έχοντας αδυναμία μετακίνησης και με τη ζωή τους να διατρέχει κίνδυνο.
Η εμπειρία δύο γιατρών από τη συμμετοχή τους στις ΚΟΜΥ
Οι Κινητές Ομάδες Υγείας έχουν διαπιστώσει στην πράξη το μεγάλο κενό που υπάρχει στον τομέα της πρόληψης, ιδιαίτερα σε μοναχικούς και ευάλωτους ανθρώπους. Πολλοί καθυστερούν ή αδυνατούν να απευθυνθούν σε δομές υγείας, με αποτέλεσμα προβλήματα που θα μπορούσαν να προληφθούν να επιβαρύνονται. Μέσα από τις κατ’ οίκον επισκέψεις και την άμεση επαφή, οι ΚΟΜΥ φέρνουν την πρόληψη κοντά στον άνθρωπο, έγκαιρα, ανθρώπινα και ουσιαστικά, αναφέρουν στο ΑΠΕ-ΜΠΕ δύο γιατροί που συμμετέχουν στις δράσεις.
Πώς φτάνει όμως η βοήθεια σε αυτούς τους ανθρώπους;
Σύμφωνα με την Μαρία Σιαμπλή, παθολόγο-λοιμωξιολόγο στο Κέντρο Υγείας Χαϊδαρίου, για να φτάσει η βοήθεια σε αυτούς τους ανθρώπους, προηγείται μια αθόρυβη αλλά ουσιαστική συνεργασία. Υπηρεσίες των τοπικών κοινωνιών, δομές Υγείας και ο Δήμος λειτουργούν σαν κρίκοι μιας αλυσίδας, εντοπίζοντας τις πιο ευάλωτες περιπτώσεις και χτίζοντας, βήμα βήμα, μια σχέση εμπιστοσύνης. Μόνο έτσι η πόρτα ανοίγει χωρίς φόβο, μόνο έτσι οι άνθρωποι αυτοί αποδέχονται την παρουσία των επαγγελματιών υγείας ως κάτι που γίνεται για το δικό τους καλό.
«Η εμπιστοσύνη δεν χτίζεται με φόρμες και πρωτόκολλα, αλλά με χρόνο, σεβασμό και αληθινό ενδιαφέρον. Με μια κουβέντα απλή, ανθρώπινη, που αφήνει χώρο στον άλλον να μιλήσει και να ακουστεί. Εκεί, μέσα σε αυτές τις ήσυχες συναντήσεις, οι Κινητές Ομάδες Υγείας δεν προσφέρουν μόνο ιατρική φροντίδα, καλύπτουν ένα βαθύ κενό μοναξιάς και ανασφάλειας, υπενθυμίζοντας σε ανθρώπους απομακρυσμένους ή ξεχασμένους ότι έχουν αξία και ότι κάποιος είναι πραγματικά εκεί για αυτούς», σημειώνει η Ντενίζ Ταχήρογλου, ειδικευόμενη γιατρός Αιματολογίας, που συμμετείχε στις κατ’ οίκον επισκέψεις με τις ΚΟΜΥ στη Ροδόπη.
Η ίδια γνωρίζει την τουρκική γλώσσα και αυτό διευκόλυνε σημαντικά την επικοινωνία της μαζί τους και συνέβαλε στη δημιουργία μιας πιο άμεσης και ουσιαστικής σχέσης. «Η επικοινωνία βασίζεται κυρίως στην άμεση προσωπική επαφή. Η γνώση των ιδιαίτερων κοινωνικών και πολιτισμικών χαρακτηριστικών της περιοχής και η χρήση απλής, κατανοητής γλώσσας βοηθούν τους ανθρώπους να εκφράζονται με ασφάλεια», προσθέτει.
Η ιατρική παρακολούθηση συνεχίζεται
Μετά την πρώτη επίσκεψη, οι ωφελούμενοι εντάσσονται στη λίστα παρακολούθησης των Κινητών Ομάδων Υγείας (ΚΟΜΥ), διασφαλίζοντας συνέχεια στη φροντίδα και έγκαιρη παρέμβαση όταν χρειαστεί. Για εκείνους, η επίσκεψη αυτή δεν είναι απλώς μια ιατρική εκτίμηση. Είναι μια ανθρώπινη επαφή, μια απόδειξη ότι το σύστημα Υγείας μπορεί να φτάσει μέχρι το σπίτι τους, αναφέρει η κ. Σιαμπλή.
«Οι περιοχές που επισκέφθηκα προσωπικά με τις Κινητές Ομάδες Υγείας (ΚΟΜΥ) χαρακτηρίζονται τόσο από έντονη γεωγραφική όσο και κοινωνική απομόνωση. Πολλοί άνθρωποι δυσκολεύονταν να μοιραστούν με πληρότητα το ιατρικό τους ιστορικό, επειδή συχνά απουσιάζει η συνήθεια της συστηματικής φροντίδας, γεγονός που οδηγεί στην αύξηση των παραμελημένων περιστατικών. Παράλληλα, συναντήσαμε ασθενείς που δεν είχαν τη δυνατότητα μετακίνησης και χρειάζονταν ιατρική περίθαλψη στο ίδιο τους το σπίτι», αναφέρει στο ΑΠΕ-ΜΠΕ η Ντενίζ Ταχήρογλου.
Η πιο ικανοποιητική στιγμή είναι όταν διαπιστώνεται ότι καλύπτεται ένα ουσιαστικό κενό υγειονομικής φροντίδας, κάτι που επιτυγχάνεται μέσα από τη δράση των ΚΟΜΥ. Η παροχή βοήθειας σε δεκάδες ανθρώπους και η θετική ανταπόκρισή τους-όταν μεταφέρουν την πληροφορία μεταξύ τους και προσέρχονται όλο και περισσότεροι για εξέταση- αποτελεί την πιο ουσιαστική επιβεβαίωση της αξίας αυτής της προσπάθειας, σημειώνει η κ. Ταχήρογλου.
«Νιώσαμε πραγματικά χρήσιμοι και απαραίτητοι, καθώς πολλοί άνθρωποι καθυστερούν να απευθυνθούν σε ιατρό λόγω της μεγάλης απόστασης από τις δομές υγείας. Ευελπιστώ ότι η απόσταση αυτή θα μικραίνει ολοένα και περισσότερο μέσα από τις συνεχιζόμενες δράσεις των ΚΟΜΥ, που κρίνονται απαραίτητες», καταλήγει.
ΚΟΜΥ: Βασικός πυλώνας του ΕΣΥ
Οι ΚΟΜΥ αποτελούν πλέον μια σταθερή, δωρεάν υπηρεσία του Εθνικού Συστήματος Υγείας και βασικό πυλώνα της Πρωτοβάθμιας Φροντίδας Υγείας. Από τον Οκτώβριο του 2025, όπου ξεκίνησε πλήρως η δράση των ΚΟΜΥ, περισσότεροι από 17.000 άνθρωποι, σε πάνω από 1.860 περιοχές της χώρας, έχουν δεχθεί τις υπηρεσίες υγείας με κλινικές διαγνωστικές εξετάσεις, εμβολιασμούς σε παιδιά και ενήλικες και προληπτικούς ελέγχους (καρδιογραφήματα, σπιρομετρήσεις, μετρήσεις σακχάρου, αρτηριακής πίεσης κ.ά.)
«Οι Κινητές Ομάδες Υγείας, μέσω και των κατ’ οίκον υπηρεσιών φροντίδας που προσφέρουν, αποτελούν σήμερα έναν βασικό πυλώνα του ΕΣΥ, φτάνοντας παντού και χωρίς αποκλεισμούς. Είναι μια δωρεάν υπηρεσία που αγκαλιάζει τις τοπικές κοινωνίες, με ιδιαίτερη μέριμνα για τους ηλικιωμένους, τα άτομα με αναπηρία και τους συνανθρώπους μας, οι οποίοι δεν μπορούν να μετακινηθούν από το σπίτι τους», αναφέρει η αναπληρώτρια Υπουργός Υγείας, Ειρήνη Αγαπηδάκη.
Στέκεται ιδιαίτερα στο κομμάτι της πρόληψης, υπογραμμίζοντας ότι «η πρόληψη αποτελεί τον πυρήνα όλης αυτής της προσπάθειας, καθώς μέσα από τις κατ’ οίκον παρεμβάσεις μπορούμε να εντοπίζουμε έγκαιρα προβλήματα υγείας και να στηρίζουμε ουσιαστικά- κυρίως- τους ηλικιωμένους συμπολίτες μας, ώστε να παραμένουν ενεργοί και με ποιότητα ζωής στο φυσικό τους περιβάλλον».
Οι ΚΟΜΥ έχουν στα χέρια τους ακόμα ένα πολύτιμο εργαλείο, αυτό της τηλεϊατρικής, όπου μπορούν σε πραγματικό χρόνο και ανά πάσα στιγμή – όπου κι αν βρίσκονται – να συνδέονται αυτόματα με δημόσιες δομές υγείας και ιατρούς διαφόρων ειδικοτήτων, για απεικονιστικές διαγνώσεις και αποτελέσματα-αναλύσεις αιματολογικών εξετάσεων επί τόπου.
Για την υπηρεσία των Κινητών Ομάδων Υγείας: Λειτουργεί δωρεάν τηλεφωνική γραμμή 1135, σε καθημερινή βάση (Δευτέρα έως Παρασκευή 08:00-16:00), όπου οι πολίτες μπορούν να ενημερώνονται για τις δράσεις των ΚΟΜΥ, υποβάλλοντας τα αιτήματά τους για κατ’ οίκον επισκέψεις.
