Η αιτία θανάτου του Γιώργου Μαζωνάκη παραμένει, μέχρι στιγμής, απροσδιόριστη, καθώς τα διαθέσιμα ευρήματα από την αυτοψία και τη νεκροψία – νεκροτομή δεν έχουν οδηγήσει σε ασφαλές συμπέρασμα. Η ιατροδικαστής και πραγματογνώμονας Ουρανία Δημακοπούλου, μιλώντας στην ΕΡΤnews, εξήγησε ότι ο χαρακτηρισμός «απροσδιόριστη αιτία θανάτου» αποτελεί προβλεπόμενο ιατροδικαστικό συμπέρασμα όταν δεν μπορεί ακόμη να προσδιοριστεί με βεβαιότητα η άμεση και κύρια αιτία που οδήγησε στην απώλεια της ζωής.
Σύμφωνα με την ίδια, η τελική εικόνα θα διαμορφωθεί μετά την ολοκλήρωση των ιστολογικών και τοξικολογικών εξετάσεων, οι οποίες αναμένεται να προσφέρουν κρίσιμα στοιχεία για τις συνθήκες και τον μηχανισμό του θανάτου.
Η σημασία της ισχαιμίας του μυοκαρδίου
Στη δημόσια συζήτηση έχει αναφερθεί και η ισχαιμία του μυοκαρδίου. Η κ. Δημακοπούλου διευκρίνισε ότι, εφόσον η ισχαιμία αναφέρεται στο ίδιο το ιατροδικαστικό πόρισμα ως αιτία θανάτου, τότε δεν θα μπορούσε ταυτόχρονα η αιτία να χαρακτηρίζεται «απροσδιόριστη». Ωστόσο, η διαπίστωση ισχαιμίας δεν απαντά κατ’ ανάγκη στο ερώτημα τι προκάλεσε το συγκεκριμένο καρδιακό επεισόδιο.
Η ισχαιμία περιγράφει μια κατάσταση κατά την οποία μειώνεται η παροχή αίματος και οξυγόνου στον καρδιακό μυ. Για να αποσαφηνιστεί, όμως, αν πρόκειται για πρόσφατο ή παλαιότερο συμβάν, καθώς και ποιος παράγοντας μπορεί να το προκάλεσε, χρειάζονται συμπληρωματικές εξετάσεις. Η ιστολογική εξέταση μπορεί να συμβάλει στον χρονικό προσδιορισμό, καθώς η μελέτη των κυττάρων και των αλλοιώσεων στους ιστούς ενδέχεται να δείξει πότε δημιουργήθηκαν συγκεκριμένες βλάβες.
Το κρίσιμο χρονικό κενό
Ιδιαίτερη σημασία έχει και το χρονικό διάστημα μεταξύ της άφιξης του Γιώργου Μαζωνάκη στο ιατρείο και της κλήσης του ΕΚΑΒ. Μέχρι στιγμής έχουν διατυπωθεί διαφορετικές πληροφορίες σχετικά με την ώρα άφιξης, την έναρξη της ιατρικής διαδικασίας και τη χρονική στιγμή κατά την οποία φέρεται να χάθηκαν οι αισθήσεις του.
Η ιατροδικαστής χαρακτήρισε το ζήτημα ιδιαίτερα σημαντικό, όχι μόνο για τον προσδιορισμό της αιτίας θανάτου, αλλά και για την αποσαφήνιση των συνθηκών κάτω από τις οποίες επήλθε. Όπως εξήγησε, η ιατροδικαστική διερεύνηση δεν περιορίζεται στο ερώτημα «από τι πέθανε κάποιος», αλλά εξετάζει και το πώς εξελίχθηκαν τα γεγονότα.
Για τον λόγο αυτό, οι ανακριτικές αρχές θα πρέπει να έχουν στη διάθεσή τους ακριβή και τεκμηριωμένα στοιχεία: πότε ξεκίνησε η κλινική εξέταση, πότε λήφθηκε το ιατρικό ιστορικό, πότε πραγματοποιήθηκε η άμεση ιατρική εκτίμηση και πότε ολοκληρώθηκε η διαδικασία. «Τρεις έως τρεισήμισι ώρες σε ένα ιατρείο είναι ένα πάρα πολύ μεγάλο χρονικό διάστημα», σημείωσε χαρακτηριστικά η κ. Δημακοπούλου, υπογραμμίζοντας την ανάγκη να διευκρινιστεί κάθε λεπτό αυτού του διαστήματος.
Τι μπορούν να δείξουν οι ιστολογικές εξετάσεις
Οι ιστολογικές εξετάσεις αναμένεται να συμπληρώσουν σημαντικά την εικόνα που έχει σχηματιστεί από τη νεκροψία – νεκροτομή. Κατά τη διαδικασία λαμβάνονται δείγματα από βασικά όργανα, όπως η καρδιά, ο εγκέφαλος, οι πνεύμονες, το ήπαρ και οι νεφροί. Τα δείγματα εξετάζονται σε κυτταρικό επίπεδο, ώστε να εντοπιστούν αλλοιώσεις που ενδέχεται να συνδέονται με την αιτία του θανάτου.
Σε περίπτωση ισχαιμίας του μυοκαρδίου, η ιστολογική ανάλυση μπορεί να βοηθήσει να διαπιστωθεί αν πρόκειται για πρόσφατη βλάβη και να περιορίσει χρονικά το πότε αυτή δημιουργήθηκε. Παράλληλα, μπορεί να προσφέρει στοιχεία για πιθανές παθολογικές καταστάσεις που δεν είναι πάντα εμφανείς με γυμνό μάτι κατά τη νεκροτομή.
Η κ. Δημακοπούλου αναφέρθηκε και στο ενδεχόμενο ο θάνατος να επήλθε στο πλαίσιο καρδιοαναπνευστικής ανακοπής. Μια τέτοια εικόνα, ωστόσο, δεν αποτελεί από μόνη της πλήρη αιτιολογική απάντηση, καθώς πίσω από μια ανακοπή μπορεί να βρίσκεται, μεταξύ άλλων, μια κακοήθης αρρυθμία.
Ο ρόλος του απινιδωτή και της ΚΑΡΠΑ
Σε περίπτωση απώλειας αισθήσεων και πιθανής καρδιακής ανακοπής, η άμεση αντίδραση είναι καθοριστική. Όταν καλείται το ΕΚΑΒ, ο γιατρός μεταφέρει τα διαθέσιμα στοιχεία για την κατάσταση του ασθενούς, καθώς εκείνη τη στιγμή μπορεί να μην είναι ξεκάθαρο αν πρόκειται για άνθρωπο σε κρίσιμη κατάσταση ή για άτομο που έχει ήδη καταλήξει.
Η ιατροδικαστής διευκρίνισε ότι δεν υπάρχει γενική υποχρέωση να διαθέτει κάθε ιατρείο απινιδωτή, αν και απινιδωτές υπάρχουν σε αρκετούς δημόσιους και εξωτερικούς χώρους. Σε ένα ιατρείο, βασικά εργαλεία για την αρχική εκτίμηση είναι το καρδιογράφημα, το οξύμετρο και το πιεσόμετρο, ενώ ιδιαίτερη σημασία έχει η άμεση αξιολόγηση του καρδιακού ρυθμού.
Δεν είναι όλοι οι ρυθμοί απινιδώσιμοι. Η κοιλιακή μαρμαρυγή και η κοιλιακή ταχυκαρδία είναι παραδείγματα ρυθμών στους οποίους μπορεί να εφαρμοστεί απινίδωση. Σε κάθε περίπτωση, όταν υπάρχει απώλεια αισθήσεων και υποψία ανακοπής, η καρδιοαναπνευστική αναζωογόνηση πρέπει να ξεκινά χωρίς καθυστέρηση, ακόμη και αν δεν υπάρχει διαθέσιμος απινιδωτής.
Οι τοξικολογικές εξετάσεις αναμένεται να δώσουν κρίσιμες απαντήσεις
Ιδιαίτερη βαρύτητα αποδίδεται στις τοξικολογικές εξετάσεις, οι οποίες μπορούν να δείξουν αν υπήρχαν φάρμακα ή άλλες ουσίες στον οργανισμό και σε ποιες συγκεντρώσεις. Παράλληλα, είναι δυνατό να συμβάλουν στην αποσαφήνιση του τι χορηγήθηκε στον ασθενή, είτε στο ιατρείο είτε αργότερα στο νοσοκομείο.
Η τελική εκτίμηση δεν θα βασιστεί σε ένα μόνο εύρημα. Θα συνεκτιμηθούν τα στοιχεία της αυτοψίας, η νεκροψία – νεκροτομή, οι ιστολογικές εξετάσεις, οι τοξικολογικές αναλύσεις, το ιατρικό ιστορικό και οι μαρτυρίες ή τα δεδομένα που θα συγκεντρώσουν οι αρμόδιες αρχές.
