Η Λιθουανία, η οποία πρόκειται σύντομα να αποσυνδεθεί από το ρωσικό δίκτυο ηλεκτρικής ενέργειας, ανακοίνωσε την Τετάρτη (8/1) ότι θα ενισχύσει τα μέτρα ασφαλείας της με στόχο την προστασία μιας σημαντικής ηλεκτρικής σύνδεσης που τη συνδέει με τη γειτονική Πολωνία και την Ευρωπαϊκή Ένωση, υπό τον φόβο πιθανής δολιοφθοράς, ενημερώνει το Γαλλικό Πρακτορείο.
Η πρώην σοβιετική δημοκρατία, η Λιθουανία, καθώς και οι γείτονές της στη Βαλτική, Λετονία και Εσθονία, πρόκειται να αποσυνδεθούν από το ρωσικό δίκτυο ηλεκτρικής ενέργειας στις 8 Φεβρουαρίου, σηματοδοτώντας το τέλος δεκαετιών προσπαθειών για μείωση της εξάρτησής τους από τη Μόσχα. Οι τρεις χώρες, σήμερα μέλη της ΕΕ και του ΝΑΤΟ, θα ενταχθούν στο ευρωπαϊκό δίκτυο μια μέρα αργότερα. Η λιθουανική κυβέρνηση ανακοίνωσε την Τετάρτη ότι η Υπηρεσία Δημόσιας Ασφάλειας, που είναι επιφορτισμένη με την προστασία των υποδομών ζωτικής σημασίας, θα αρχίσει να παρακολουθεί την ενεργειακή σύνδεση μεταξύ Λιθουανίας και Πολωνίας, που ονομάζεται LitPolLink, από τις 15 Ιανουαρίου και όχι μόνο τον Απρίλιο, όπως είχε προγραμματιστεί προηγουμένως.
«Όλες οι πιθανές εκδοχές δολιοφθοράς ή εκτροπής αξιολογούνται, από την ασφάλεια στον κυβερνοχώρο έως τις φυσικές πράξεις», δήλωσε ο πρωθυπουργός της Λιθουανίας Γκιντάουτας Παλούκας. Το λιθουανικό δίκτυο ηλεκτρικής ενέργειας συνδέεται επίσης με τη Σουηδία, μέσω της Βαλτικής Θάλασσας, σύνδεση που θα τεθεί υπό την προστασία της Υπηρεσίας Δημόσιας Ασφάλειας τον Απρίλιο, όπως είχε αρχικά προγραμματιστεί.
Στις 25 Δεκεμβρίου, ηλεκτρικά και τηλεπικοινωνιακά καλώδια στη Βαλτική Θάλασσα που συνδέουν την Εσθονία με τη Φινλανδία υπέστησαν ζημιές μετά από υποτιθέμενη δολιοφθορά. Οι φινλανδικές αρχές ανακοίνωσαν την Τετάρτη 8/1 ότι απαγόρευσαν το Eagle S, ένα πετρελαιοφόρο που θεωρείται ύποπτο ότι ήταν μέρος του ρωσικού «στόλου-φαντάσματα» και ότι προκάλεσε ζημιά σε πέντε υποβρύχια καλώδια. Το πλοίο, υπό τη σημαία των Νήσων Κουκ, έχει ήδη συλληφθεί από τις φινλανδικές αρχές στο πλαίσιο ποινικής έρευνας για υποψίες δολιοφθοράς.
Παρόλο που και οι τρεις χώρες της Βαλτικής διακήρυξαν την ανεξαρτησία τους από τη Σοβιετική Ένωση το 1991, τα δίκτυά τους παρέμειναν συνδεδεμένα με τη Ρωσία και τη Λευκορωσία. Ως εκ τούτου, η συχνότητά τους ρυθμίζεται από τη Μόσχα, πράγμα που σημαίνει ότι οι χώρες της Βαλτικής εξακολουθούν να εξαρτώνται από τη Ρωσία για να εξασφαλίσουν μια σταθερή ροή ηλεκτρικής ενέργειας.
Οι τρεις χώρες αποφάσισαν το 2018 να συγχρονίσουν τα ηλεκτρικά τους δίκτυα με το ηπειρωτικό ευρωπαϊκό σύστημα, αφού έλαβαν οικονομική υποστήριξη από την Ευρωπαϊκή Ένωση. Θα έχουν πρόσβαση στο δίκτυο ηλεκτρικής ενέργειας της ΕΕ μέσω της Πολωνίας.
Τα κράτη της Βαλτικής σταμάτησαν να αγοράζουν φυσικό αέριο και ηλεκτρική ενέργεια από τη Ρωσία μετά τον πόλεμο της Μόσχας κατά της Ουκρανίας το 2022.
