Έρευνα που παρουσίασε το ισραηλινό Κανάλι 12, αξιοποιώντας δορυφορικές εικόνες υψηλής ανάλυσης, φέρνει στο φως μια εικόνα εκτεταμένης και συστηματικής καταστροφής στον νότιο Λίβανο.
Τα δεδομένα που εξετάστηκαν δείχνουν ότι η ισοπέδωση στο νότο δεν αφορά μεμονωμένα περιστατικά ή σποραδικές ζημιές, αλλά μια κλίμακα καταστροφών που αποτυπώνεται με ακρίβεια από το διάστημα και μεταφράζεται σε χιλιάδες κατεστραμμένα κτήρια και ολόκληρους οικισμούς που έχουν αλλοιωθεί δραματικά.
Η μελέτη βασίστηκε σε εικόνες της εταιρείας Planet Labs, οι οποίες στη συνέχεια αναλύθηκαν και επεξεργάστηκαν από το Κέντρο Γεωγραφικών Συστημάτων Πληροφοριών του Εβραϊκού Πανεπιστημίου της Ιερουσαλήμ.
Το δείγμα περιλάμβανε 19 χωριά στον νότιο Λίβανο, με περίπου 18.000 κτήρια συνολικά να εντάσσονται στην αξιολόγηση. Το βασικό συμπέρασμα είναι εντυπωσιακό: το 74% των κτηρίων στα χωριά που εξετάστηκαν καταγράφεται ως κατεστραμμένο.
Η ισοπέδωση στο νότο μέσα από δορυφορικές εικόνες
Σύμφωνα με τα ευρήματα, σε 18 από τα 19 χωριά, το ποσοστό καταστροφής ξεπέρασε το 50%. Με άλλα λόγια, σχεδόν σε όλα τα σημεία που συμπεριλήφθηκαν στη μελέτη, οι απώλειες στο δομημένο περιβάλλον δεν περιορίζονται σε μια «ζώνη» συγκεκριμένων τετραγώνων ή σε ορισμένες γειτονιές, αλλά φαίνεται να διατρέχουν μεγάλο μέρος των οικισμών.
Ακόμη πιο χαρακτηριστικό είναι ότι σε δέκα χωριά, οι καταστροφές υπερέβησαν το 80% των κτισμάτων. Πρόκειται για επίπεδα ζημιών που, σε πρακτικούς όρους, ισοδυναμούν με κατάρρευση της δυνατότητας καθημερινής ζωής: σπίτια, κτίσματα υποστήριξης, μικρές επιχειρήσεις, αποθήκες, και κάθε είδους υποδομές που συνθέτουν έναν οικισμό, εμφανίζονται να έχουν υποστεί ανεπανόρθωτες βλάβες.
Στην κορυφή αυτής της ζοφερής κατάταξης βρίσκονται τα χωριά Μαρουχίν (Marwahin), Μουχαϊμπίμπ (Mhaibib), Μαρούν αλ Ρας (Maroun al-Ras), Μπλάιντα (Blida) και Ανταϊσέχ (Odaisseh), όπου το ποσοστό κατεστραμμένων κτηρίων φτάνει το 99% ή και το ξεπερνά. Η διατύπωση «99% ή περισσότερο» αποτυπώνει την ένταση της εικόνας: δεν μιλάμε απλώς για σοβαρές ζημιές, αλλά για σχεδόν ολοκληρωτική απώλεια του κτισμένου αποθέματος σε συγκεκριμένους οικισμούς.
Πώς ορίστηκε ένα «κατεστραμμένο» κτήριο
Για να υπάρχει σαφές κριτήριο στην ανάλυση, η μελέτη χαρακτήριζε ένα κτήριο ως «κατεστραμμένο» όταν οι ζημιές υπερέβαιναν το 30% της κατασκευής του.
Αυτός ο ορισμός έχει σημασία, επειδή δείχνει ότι η καταγραφή δεν περιορίζεται σε κτήρια που έχουν ισοπεδωθεί πλήρως, αλλά περιλαμβάνει και εκείνα που έχουν υποστεί εκτεταμένες βλάβες, ικανές να τα καταστήσουν μη λειτουργικά ή μη ασφαλή.
Σε περιοχές όπου ο όγκος των ζημιών είναι ήδη μεγάλος, ένα τέτοιο όριο μπορεί να λειτουργήσει ως δείκτης για το πόσο ευρεία είναι η υποβάθμιση του οικιστικού ιστού και πόσο δύσκολη θα είναι οποιαδήποτε προσπάθεια αποκατάστασης.
Η απόσταση από τα σύνορα και η κλιμάκωση των ζημιών
Ένα ακόμη κρίσιμο εύρημα είναι η συσχέτιση του μεγέθους των καταστροφών με την εγγύτητα των χωριών στα ισραηλινά σύνορα.
Η έρευνα διαπίστωσε ότι η ισοπέδωση στο νότο αυξάνεται όσο οι οικισμοί βρίσκονται πιο κοντά στη μεθόριο. Η παρατήρηση αυτή δεν αποτελεί απλώς ένα γεωγραφικό σχόλιο· λειτουργεί ως ένδειξη χωρικού προτύπου: οι ζημιές φαίνεται να συγκροτούν μια κλιμακούμενη ζώνη έντασης, με τις πιο βαριές επιπτώσεις να εντοπίζονται στις περιοχές άμεσης γειτνίασης.
Tρέχουσα επιχείρηση και συγκρούσεις του 2024
Η μελέτη καταλήγει ότι σημαντικό μέρος των καταστροφών σημειώθηκε κατά τη διάρκεια της τρέχουσας ισραηλινής στρατιωτικής επιχείρησης εναντίον της Χεζμπολάχ, ενώ ένα επιπλέον τμήμα ζημιών ανάγεται στις συγκρούσεις του 2024.
Η διάκριση αυτή έχει ιδιαίτερη βαρύτητα, καθώς υποδηλώνει πως η σημερινή εικόνα δεν είναι προϊόν ενός και μοναδικού επεισοδίου, αλλά αποτέλεσμα διαδοχικών φάσεων έντασης που συσσωρεύουν υλικές απώλειες στον χρόνο.
Δηλώσεις Κατς και επιβεβαίωση της κλίμακας
Στο ίδιο πλαίσιο, την περασμένη εβδομάδα ο Ισραηλινός υπουργός Άμυνας Ισραέλ Κατς παραδέχθηκε ότι όλα τα κτήρια σε 24 λιβανικά χωριά έχουν καταστραφεί, δηλώνοντας: «Καταστρέψαμε μεταξύ 15.000 και 20.000 κατοικιών… και τα 24 χωριά καταστράφηκαν πλήρως». Η δήλωση αυτή, ανεξάρτητα από το πώς αξιολογείται πολιτικά ή στρατιωτικά, συντονίζεται με το μέγεθος που περιγράφουν τα δορυφορικά δεδομένα και ενισχύει την εικόνα μιας καταστροφής που υπερβαίνει κατά πολύ τις «συνήθεις» παραμέτρους φθοράς σε μια εμπόλεμη ζώνη.
