Μείωση έως και 30% στους λογαριασμούς ρεύματος κατά την περίοδο 2027-2029 προβλέπει ο σχεδιασμός του υπουργείου Περιβάλλοντος και Ενέργειας. Το σχέδιο βασίζεται σε επενδύσεις άνω των 5 δισ. ευρώ για την ανάπτυξη των Ανανεώσιμων Πηγών Ενέργειας, την αποθήκευση ηλεκτρικής ενέργειας, την ενίσχυση των δικτύων και την ενεργειακή αναβάθμιση των κατοικιών.
Μία από τις σημαντικότερες αλλαγές αναμένεται να τεθεί σε εφαρμογή από την 1η Ιανουαρίου 2027, όταν οι χρεώσεις για τις Υπηρεσίες Κοινής Ωφέλειας (ΥΚΩ) προβλέπεται να μειωθούν κατά 50%. Συγκεκριμένα, η χρέωση αναμένεται να υποχωρήσει από τα 6,9 ευρώ στα 3,45 ευρώ ανά μεγαβατώρα, γεγονός που μπορεί να περιορίσει άμεσα το κόστος που αποτυπώνεται στους λογαριασμούς ηλεκτρικής ενέργειας.
Λογαριασμοί ρεύματος: Οι έξι παρεμβάσεις που φέρνουν μειώσεις
Το κυβερνητικό σχέδιο περιλαμβάνει έξι βασικούς άξονες. Οι παρεμβάσεις χρηματοδοτούνται, μεταξύ άλλων, από το Κοινωνικό Κλιματικό Ταμείο, το Ταμείο Απανθρακοποίησης Νήσων και τη Ρήτρα Διαφυγής.
1. Περισσότερες Ανανεώσιμες Πηγές Ενέργειας
Η περαιτέρω ανάπτυξη των ΑΠΕ αποτελεί βασικό εργαλείο για τη μείωση του ενεργειακού κόστους. Όσο αυξάνεται η συμμετοχή της αιολικής και της ηλιακής ενέργειας στο ενεργειακό μείγμα, περιορίζεται η ανάγκη λειτουργίας ακριβότερων μονάδων παραγωγής, κυρίως φυσικού αερίου.
Σε ημέρες και ώρες κατά τις οποίες η παραγωγή από ΑΠΕ είναι ιδιαίτερα υψηλή, η τιμή χονδρικής μπορεί να υποχωρεί σημαντικά, ακόμη και κοντά στα 70 ευρώ ανά μεγαβατώρα. Η ενίσχυση των ΑΠΕ αναμένεται, επομένως, να συμβάλει στη σταδιακή αποκλιμάκωση των τιμών στην αγορά.
2. Μεγάλη αύξηση της αποθήκευσης ενέργειας
Η αποθήκευση θεωρείται απαραίτητη για την καλύτερη αξιοποίηση της ενέργειας που παράγεται από τις ΑΠΕ. Η ηλεκτρική ενέργεια που παράγεται τις μεσημεριανές ώρες, όταν η ηλιακή παραγωγή είναι αυξημένη, θα μπορεί να αποθηκεύεται και να χρησιμοποιείται αργότερα, κατά τις ώρες αιχμής.
Η εγκατεστημένη ισχύς αποθήκευσης αναμένεται να αυξηθεί από περίπου 700 MW σήμερα σε 1 GW έως το τέλος του 2026. Ο στόχος είναι να φτάσει τα 3-4 GW το 2028 και τα 5-7 GW έως το 2030. Με τον τρόπο αυτό θα περιοριστεί η ανάγκη προσφυγής σε ακριβότερες μονάδες φυσικού αερίου, ιδιαίτερα κατά τις απογευματινές ώρες.
3. Ηλεκτρικές διασυνδέσεις των νησιών
Η ολοκλήρωση των ηλεκτρικών διασυνδέσεων, ιδιαίτερα σε περιοχές όπως η Κρήτη και οι Κυκλάδες, αναμένεται να μειώσει σημαντικά το κόστος ηλεκτροπαραγωγής στα νησιά. Σήμερα, αρκετές νησιωτικές περιοχές εξαρτώνται από μονάδες που χρησιμοποιούν ακριβότερα υγρά καύσιμα.
Το κόστος αυτής της παραγωγής υπολογίζεται περίπου σε 1,2 δισ. ευρώ ετησίως και καλύπτεται μέσω των ΥΚΩ. Με την ολοκλήρωση των διασυνδέσεων, η σχετική επιβάρυνση αναμένεται να περιοριστεί, επιτρέποντας τη μείωση της χρέωσης ΥΚΩ από την 1η Ιανουαρίου 2027.
4. Περιορισμός των ρευματοκλοπών
Οι ρευματοκλοπές επιβαρύνουν σημαντικά τους συνεπείς καταναλωτές. Σύμφωνα με τα διαθέσιμα στοιχεία, το ετήσιο κόστος τους ανέρχεται περίπου στα 450 εκατ. ευρώ, ποσό που τελικά μετακυλίεται στο σύνολο της αγοράς.
Στόχος είναι το ποσοστό των ρευματοκλοπών να μειωθεί στο 3,5% έως το 2028, από περίπου 5% την περίοδο 2023-2024. Κεντρικό ρόλο σε αυτή την προσπάθεια θα έχει η εγκατάσταση έξυπνων μετρητών στο σύνολο των παροχών έως το 2030. Οι νέοι μετρητές θα επιτρέπουν ακριβέστερη καταγραφή της κατανάλωσης και ταχύτερο εντοπισμό παραβάσεων.
5. Ενεργειακή εξοικονόμηση και αναβάθμιση κατοικιών
Συνολικά 1,7 δισ. ευρώ προβλέπεται να διατεθούν για την ενεργειακή αναβάθμιση κατοικιών, την αντικατάσταση συστημάτων θέρμανσης και την εγκατάσταση αποδοτικότερων θερμοσιφώνων.
Τα νέα προγράμματα «Εξοικονομώ» αναμένεται να ενισχύσουν την αντικατάσταση παλαιών συστημάτων με αντλίες θερμότητας, καθώς και άλλες παρεμβάσεις που μειώνουν την κατανάλωση. Παράλληλα, προβλέπεται αύξηση του επιδόματος θέρμανσης, το οποίο αφορά περίπου 780.000 δικαιούχους.
Η εξοικονόμηση ενέργειας θεωρείται εξίσου σημαντική με τη μείωση της τιμής του ρεύματος, καθώς ένα ενεργειακά αποδοτικό σπίτι χρειάζεται λιγότερη ενέργεια για θέρμανση και ψύξη.
6. Ανάπτυξη της αυτοπαραγωγής
Η εγκατάσταση φωτοβολταϊκών και συστημάτων αποθήκευσης από νοικοκυριά και επιχειρήσεις αποτελεί έναν ακόμη βασικό άξονα. Μέσω της αυτοπαραγωγής, οι καταναλωτές θα μπορούν να καλύπτουν μεγαλύτερο μέρος των αναγκών τους με ενέργεια που παράγουν οι ίδιοι.
Για την επίτευξη αυτού του στόχου προωθείται νέο θεσμικό πλαίσιο, το οποίο θα διευκολύνει την εγκατάσταση φωτοβολταϊκών, μπαταριών και άλλων συστημάτων ενεργειακής αυτονομίας.
Πάνω από 5 δισ. ευρώ για φθηνότερη ενέργεια
Για το σύνολο των παρεμβάσεων προβλέπονται περισσότεροι από 5 δισ. ευρώ. Από αυτά, 2,1 δισ. ευρώ προέρχονται από το Κοινωνικό Κλιματικό Ταμείο, 2,3 δισ. ευρώ από το Ταμείο Απανθρακοποίησης Νήσων και 600 εκατ. ευρώ από τη Ρήτρα Διαφυγής.
Οι πόροι θα κατευθυνθούν σε έργα παραγωγής και αποθήκευσης ενέργειας, παρεμβάσεις εξοικονόμησης, εκσυγχρονισμό των δικτύων και δράσεις που επιτρέπουν μεγαλύτερη ευελιξία στην κατανάλωση.
Νέο πλαίσιο για τις ληξιπρόθεσμες οφειλές
Οι συνολικές ληξιπρόθεσμες οφειλές στην αγορά ηλεκτρικής ενέργειας υπολογίζονται περίπου στα 3 δισ. ευρώ. Η κυβέρνηση υποστηρίζει ότι ένα μέρος αυτού του κόστους μετακυλίεται τελικά στους συνεπείς καταναλωτές.
Το νέο πλαίσιο προβλέπει σύστημα επισημάνσεων για όσους δεν εξοφλούν τις υποχρεώσεις τους. Μετά τη συμπλήρωση τριών επισημάνσεων, ο καταναλωτής δεν θα μπορεί να αλλάξει προμηθευτή χωρίς προηγουμένως να έχει τακτοποιήσει την οφειλή του ή να έχει προχωρήσει σε διακανονισμό.
Η Ελλάδα εξελίσσεται σε καθαρό εξαγωγέα ηλεκτρικής ενέργειας
Παράλληλα με τις αλλαγές στους λογαριασμούς ρεύματος, μεταβάλλεται και το ενεργειακό μείγμα της χώρας. Η χρήση λιγνίτη έχει περιοριστεί κατά 92% από το 2005, ενώ η Ελλάδα είναι καθαρός εξαγωγέας ηλεκτρικής ενέργειας από το 2024, για πρώτη φορά από το 2000.
Έως τον Ιούλιο του 2026, οι εξαγωγές ηλεκτρικής ενέργειας ήταν σχεδόν διπλάσιες σε σχέση με το σύνολο του 2025, ενώ το εμπορικό πλεόνασμα στον τομέα πλησιάζει το 1 δισ. ευρώ. Η ανάπτυξη των ΑΠΕ και η ενίσχυση των διασυνδέσεων θεωρούνται βασικοί παράγοντες αυτής της αλλαγής.
Το σχέδιο για τους λογαριασμούς ρεύματος προβλέπει, επομένως, συνδυασμό άμεσων και μακροπρόθεσμων παρεμβάσεων. Η μείωση των χρεώσεων ΥΚΩ από τον Ιανουάριο του 2027, η ανάπτυξη της αποθήκευσης, οι επενδύσεις στα δίκτυα και τα προγράμματα εξοικονόμησης στοχεύουν στη σταδιακή αποκλιμάκωση του κόστους. Εφόσον υλοποιηθούν οι προβλεπόμενες δράσεις, οι λογαριασμοί ρεύματος αναμένεται να μειωθούν έως και 30% έως το 2029.
