Το ενδεχόμενο μείωσης του Ειδικού Φόρου Κατανάλωσης στα καύσιμα, εφόσον οι συνθήκες στην αγορά ενέργειας επιδεινωθούν περαιτέρω και οι τιμές «ξεφύγουν», άφησε ανοιχτό ο υφυπουργός Εξωτερικών Γιάννης Λοβέρδος σε συνέντευξή του στο ΕΡΤnews. Με φόντο τη διεθνή αστάθεια, ο κ. Λοβέρδος περιέγραψε το πλαίσιο μέσα στο οποίο μπορεί να εξεταστεί μια τέτοια παρέμβαση, δίνοντας έμφαση στο δημοσιονομικό κόστος. Παράλληλα, αναφέρθηκε στις κυβερνητικές εξαγγελίες που αναμένονται στη Διεθνή Έκθεση Θεσσαλονίκης, εξέφρασε τη θέση του υπέρ της σταδιακής επιστροφής της 13ης και 14ης σύνταξης όταν το επιτρέψουν οι δυνατότητες της οικονομίας και επανέλαβε ότι το έργο της ηλεκτρικής διασύνδεσης Ελλάδας – Κύπρου – Ισραήλ θα ολοκληρωθεί.
Μείωση του Ειδικού Φόρου Κατανάλωσης στα καύσιμα: Ανοιχτό υπό προϋποθέσεις το σενάριο
Μιλώντας για την ακρίβεια στα καύσιμα, ο υφυπουργός ξεκαθάρισε ότι η κυβέρνηση παρακολουθεί στενά τις εξελίξεις και αναζητά τρόπους παρέμβασης, χωρίς όμως να αγνοεί τις συνέπειες που θα είχε μια μείωση του Ειδικού Φόρου Κατανάλωσης στα καύσιμα για τα δημόσια έσοδα. Όπως είπε χαρακτηριστικά, δεν αποκλείει να εξεταστεί κάποια στιγμή, «κάτω από ορισμένες συνθήκες και υπό προϋποθέσεις», αν οι τιμές εκτροχιαστούν.
Η βασική επιφύλαξη που έθεσε αφορά το άμεσο δημοσιονομικό αποτύπωμα. Μια μείωση του Ειδικού Φόρου Κατανάλωσης στα καύσιμα θα σήμαινε, σύμφωνα με τον ίδιο, πολύ μεγάλη απώλεια εσόδων. Και αυτό, όπως εξήγησε, θα περιόριζε την ικανότητα του κράτους να χρηματοδοτεί άλλες παρεμβάσεις στήριξης, σε μια περίοδο που η κοινωνία και η οικονομία παραμένουν εκτεθειμένες σε διαδοχικές κρίσεις.
Σε ερώτηση για το αν θα μπορούσε να υπάρξει νέα παρέμβαση στην τιμή των καυσίμων με συμμετοχή των διυλιστηρίων, ο κ. Λοβέρδος δήλωσε ότι δεν γνωρίζει αν έχουν ληφθεί αποφάσεις, τονίζοντας πως τέτοιου τύπου κινήσεις αποτελούν αρμοδιότητα του πρωθυπουργού. Παρ’ όλα αυτά, υπερασπίστηκε την προηγούμενη παρέμβαση, σημειώνοντας ότι συνέβαλε στο να συγκρατηθεί η τιμή της βενζίνης και ότι, χωρίς αυτή, το κόστος θα ήταν υψηλότερο περίπου κατά 10 λεπτά.
Η ενεργειακή αβεβαιότητα ως παγκόσμια απειλή
Ο κ. Λοβέρδος συνέδεσε άμεσα την εσωτερική πίεση στις τιμές με το διεθνές περιβάλλον, προειδοποιώντας ότι οι εξελίξεις στον Περσικό Κόλπο και στη Μέση Ανατολή αυξάνουν την αβεβαιότητα για την παγκόσμια οικονομία. Κατά την εκτίμησή του, το ενδεχόμενο μιας μεγάλης ενεργειακής κρίσης που θα προκαλέσει παγκόσμια αναστάτωση είναι το σοβαρότερο πρόβλημα της συγκυρίας.
Μάλιστα, έδωσε μια πιο ευρεία διάσταση στις επιπτώσεις, λέγοντας ότι μια παρατεταμένη ή οξυμένη ενεργειακή κρίση θα μπορούσε να επηρεάσει ακόμη και κλάδους υψηλής τεχνολογίας, όπως εταιρείες τεχνητής νοημοσύνης, λόγω των αυξημένων ενεργειακών αναγκών τους, με πιθανές συνέπειες και στις χρηματιστηριακές αγορές. Στο πλαίσιο αυτό, υποστήριξε ότι απαιτείται δημοσιονομική σύνεση και απέρριψε την προσέγγιση της άμεσης διάθεσης του συνόλου των πλεονασμάτων, προειδοποιώντας για τον κίνδυνο νέας δημοσιονομικής εκτροπής.
ΔΕΘ: Έμφαση σε μόνιμα μέτρα, όχι σε έκτακτες παροχές
Αναφερόμενος στις ανακοινώσεις που αναμένονται από τον Κυριάκο Μητσοτάκη στη ΔΕΘ, ο υφυπουργός επισήμανε ότι ο πρωθυπουργός θα παρουσιάσει τη συνολική οικονομική πολιτική για το επόμενο έτος. Το κρίσιμο, όπως το περιέγραψε, είναι ότι οι παρεμβάσεις δεν θα έχουν χαρακτήρα «έκτακτων επιδομάτων» ή κινήσεων με προεκλογική στόχευση, αλλά θα πρόκειται για μόνιμου χαρακτήρα μέτρα.
Εξήγησε ότι τέτοιες αποφάσεις δεν μπορούν να στηριχθούν σε ένα πρόσκαιρο υπερπλεόνασμα, αλλά προϋποθέτουν σταθερή και διατηρήσιμη δημοσιονομική δυνατότητα. Παράλληλα, επανέλαβε πως οι εκλογές παραμένουν προγραμματισμένες για την άνοιξη του 2027, επιχειρώντας να αποσυνδέσει τις αναμενόμενες ανακοινώσεις από εκλογικούς κύκλους.
13η και 14η σύνταξη: «Είμαι υπέρ», αλλά όχι ακόμη
Σε ένα θέμα που αφορά άμεσα εκατομμύρια πολίτες, ο κ. Λοβέρδος δήλωσε ξεκάθαρα ότι προσωπικά τάσσεται υπέρ της επαναφοράς της 13ης και της 14ης σύνταξης, καθώς και των αντίστοιχων αποδοχών στους δημοσίους υπαλλήλους. Ωστόσο, έθεσε ως βασικό όρο τη δυνατότητα της οικονομίας να σηκώσει ένα τέτοιο βάρος.
Σύμφωνα με τον ίδιο, η επιστροφή θα πρέπει να γίνει σταδιακά και μόνο όταν δημιουργηθούν οι κατάλληλες δημοσιονομικές προϋποθέσεις. «Ακόμα δεν είμαστε έτοιμοι για κάτι τέτοιο», ανέφερε, υπογραμμίζοντας πως οποιαδήποτε μόνιμη δέσμευση πρέπει να πατάει σε πραγματικές, μόνιμες αντοχές της ελληνικής οικονομίας.
Η ηλεκτρική διασύνδεση Ελλάδας – Κύπρου – Ισραήλ και οι διπλωματικές κινήσεις
Για το έργο της ηλεκτρικής διασύνδεσης Ελλάδας – Κύπρου – Ισραήλ, ο υφυπουργός διαβεβαίωσε ότι «θα γίνει», χωρίς να δώσει χρονοδιάγραμμα. Επέμεινε ότι πρόκειται για έργο ευρωπαϊκής και διεθνούς σημασίας, που αφορά πρωτίστως την ενεργειακή διασύνδεση της Κύπρου με την υπόλοιπη Ευρώπη, με συμμετοχή ευρωπαϊκών χωρών, διεθνών εταιρειών και χρηματοδότηση από την Ευρωπαϊκή Ένωση. Υποστήριξε επίσης ότι δεν συνδέεται με ελληνοτουρκικές διαφορές, σημειώνοντας πως θα ήταν «αδιανόητο» να δημιουργηθεί ζήτημα γύρω από αυτό, ενώ πρόσθεσε ότι διαφωνίες μεταξύ των εμπλεκόμενων πλευρών έχουν ξεπεραστεί.
Σχετικά με τις πρόσφατες τουρκικές αναφορές για θαλάσσια πάρκα και χωροταξικό σχεδιασμό ΑΠΕ, ο κ. Λοβέρδος τόνισε ότι η ελληνική πλευρά δεν απαντά «εν θερμώ», αλλά με προετοιμασία και τεκμηρίωση. Επισήμανε ότι οι ανακοινώσεις του υπουργείου Εξωτερικών ήταν «πολύ σκληρές» όταν τίθενται ζητήματα που αγγίζουν κυριαρχικά δικαιώματα και ότι η Ελλάδα θα προβάλλει τις θέσεις της σε ΟΗΕ, ΕΕ και κάθε αρμόδιο διεθνή φορέα. Παράλληλα, κάλεσε τα κόμματα να αποφεύγουν την κομματική εκμετάλλευση θεμάτων εξωτερικής πολιτικής και άμυνας, υπογραμμίζοντας την ανάγκη ομοφωνίας στα εθνικά θέματα.
«Η Ελλάδα δεν συμμετέχει σε κανέναν πόλεμο» – Ναυτιλία και ασφάλεια διαδρομών
Τέλος, αναφερόμενος στην ελληνόκτητη ναυτιλία και στις εξελίξεις στα Στενά του Ορμούζ, ο υφυπουργός υποστήριξε ότι η προστασία των θαλάσσιων εμπορικών διαδρομών αφορά άμεσα την ελληνική οικονομία και, τελικά, τον καταναλωτή. Εξήγησε ότι οι επιθέσεις των Χούθι έχουν διαταράξει τη ναυσιπλοΐα, οδηγώντας σε μακρύτερες και ακριβότερες διαδρομές, κάτι που μεταφράζεται σε αυξημένο κόστος προϊόντων.
Υπερασπίστηκε την αποστολή ελληνικής φρεγάτας για την προστασία της ναυσιπλοΐας και την παρουσία συστοιχίας Patriot στη Σαουδική Αραβία, τονίζοντας ότι οι κινήσεις αυτές στοχεύουν στην ασφάλεια των μεταφορών και στην ομαλή ροή πετρελαίου. Όπως κατέληξε, «η Ελλάδα δεν συμμετέχει σε κανέναν πόλεμο», αλλά στηρίζει την ελληνόκτητη ναυτιλία και τα συμφέροντα της χώρας.
Σε κάθε περίπτωση, το μήνυμα που εξέπεμψε ήταν διπλό: η μείωση του Ειδικού Φόρου Κατανάλωσης στα καύσιμα δεν είναι εκτός συζήτησης, αλλά δεν μπορεί να γίνει αποκομμένα από τη διεθνή ενεργειακή συγκυρία και τις αντοχές των δημόσιων οικονομικών. Και, όπως προκύπτει από τις τοποθετήσεις του, η τελική εξίσωση θα κριθεί ανάμεσα στην ανάγκη ανακούφισης των πολιτών και στη διατήρηση του δημοσιονομικού χώρου για σταθερές, ουσιαστικές παρεμβάσεις.
