Μια παλαιότερη έρευνα της Αντιτρομοκρατικής για υπόθεση εκρηκτικών το 2020 φαίνεται πως αποδείχθηκε καθοριστική για την ταυτοποίηση τριών εκ των φερόμενων δραστών της φονικής επίθεσης με βόμβες μολότοφ στο υποκατάστημα της Marfin τον Μάιο του 2010.
Δεκαπέντε χρόνια μετά, στοιχεία που τότε δεν μπορούσαν να «διαβαστούν» με την ίδια ακρίβεια, σε συνδυασμό με νεότερα δεδομένα και προηγμένα εργαλεία ψηφιακής ανάλυσης, έδωσαν στην ΕΛ.ΑΣ. την εικόνα που έλειπε: πρόσωπα, ρόλους και μια υποτιθέμενη οργανωμένη δράση γύρω από το έγκλημα στη Marfin.
Η αστυνομία εκτιμά ότι η δολοφονική επίθεση δεν ήταν μια αυθόρμητη έξαρση βίας, αλλά οργανωμένο σχέδιο με συνολικά 12 άτομα, κατανεμημένα σε δύο «υποομάδες»: εκείνους που αποτέλεσαν τον εκτελεστικό βραχίονα και εκείνους που είχαν ρόλο συντονιστικό ή υποστηρικτικό.
Οι αστυνομικοί του Τμήματος Ανθρωποκτονιών αναζήτησαν υλικό από όλες τις Υπηρεσίες της ΕΛ.ΑΣ. που αφορούσε παλαιότερες δικογραφίες στις οποίες είχαν εμφανιστεί πρόσωπα του αντιεξουσιαστικού χώρου. Στη συνέχεια προχώρησαν σε εξειδικευμένες εργαστηριακές και συγκριτικές εξετάσεις, αξιοποιώντας προηγμένες μεθόδους ψηφιακής ανάλυσης, συμπεριλαμβανομένων εφαρμογών τεχνητής νοημοσύνης.
Το απόγευμα της Παρασκευής, υπό ισχυρή αστυνομική συνοδεία, οι δύο συλληφθέντες –δύο άνδρες 42 ετών– οδηγήθηκαν στην Ευελπίδων. Σε βάρος τους ασκήθηκε δίωξη για ανθρωποκτονία από πρόθεση κατά συρροή, για τον θάνατο της Αγγελικής Παπαθανασοπούλου (32 ετών, έγκυος τεσσάρων μηνών), του Επαμεινώνδα Τσάκαλη (36 ετών) και της Παρασκευής Ζούλια (35 ετών). Τα τρία θύματα είχαν εγκλωβιστεί από τις φλόγες στον 3ο όροφο του κτηρίου και πέθαναν από ασφυξία.
Συγκλονιστική παραμένει και σήμερα η μαρτυρία της Μαρίας Καραγιάννη, η οποία βρισκόταν στο υπόγειο την ώρα της επίθεσης: «Την ώρα που έσπασαν τις τζαμαρίες και έριξαν μέσα το εύφλεκτο υλικό, εγώ ήμουν στο υπόγειο, προσπαθώντας να ασφαλίσω τα χρεόγραφα της τράπεζας γιατί είχε ενταθεί η κατάσταση έξωθεν του κτηρίου». Όπως είπε, άκουγε από κάτω την αγωνία και τις κραυγές συναδέλφων της που τους είχαν δει και «τους εκλιπαρούσαν να μην ρίξουν τη φωτιά, γιατί είμαστε άνθρωποι μέσα».
Marfin: Η ομάδα, οι ρόλοι και το οργανωμένο σχέδιο
Σύμφωνα με τα στοιχεία της δικογραφίας, στη συγκεκριμένη ομάδα συμμετείχαν 12 άτομα. Από αυτούς, οι πέντε φέρονται να πραγματοποίησαν την επίθεση στην τράπεζα Marfin και να προχώρησαν στον εμπρησμό με βόμβες μολότοφ, παρά το γεγονός ότι –όπως περιγράφεται– υπήρχαν εργαζόμενοι στο εσωτερικό που ζητούσαν να σταματήσουν.
Η δικογραφία αποτυπώνει μια εικόνα συντονισμένης δράσης: οι εμπλεκόμενοι έσπασαν τον υαλοπίνακα της εισόδου, έριξαν τουλάχιστον μία βόμβα μολότοφ στο εσωτερικό και χρησιμοποίησαν εύφλεκτο υγρό που επιτάχυνε την εκδήλωση και εξάπλωση της πυρκαγιάς. Παράλληλα, οι αρχές αναφέρουν ότι υπήρχε κατανομή ρόλων: ποιοι θα προσεγγίσουν το σημείο, ποιοι θα εκτελέσουν την ενέργεια και ποιοι θα καλύψουν ή θα υποστηρίξουν την επιχείρηση.
Η υπόθεση εκρηκτικών το 2020: το «κλειδί» για τη Marfin
Το κρίσιμο σημείο, σύμφωνα με τις αστυνομικές εκτιμήσεις, ήταν η εξιχνίαση υπόθεσης εκρηκτικών το 2020. Σε αποθήκη στο Κουκάκι εντοπίστηκαν εκρηκτικές ύλες, χρονοδιακόπτες, πυροκροτητές, καθώς και σφαίρες από καλάσνικοφ. Η αποθήκη είχε νοικιαστεί από γνωστό αντιεξουσιαστή, ο οποίος συνελήφθη τότε από την Αντιτρομοκρατική.
Κατά την έρευνα στο σπίτι του εντοπίστηκε ψηφιακό υλικό, μέσα στο οποίο υπήρχαν φωτογραφίες και βίντεο από διακοπές το 2009, όπου εμφανίζονταν δύο άνδρες και μία γυναίκα. Το συγκεκριμένο πρόσωπο είχε απασχολήσει στο παρελθόν και για τη συνεργασία του με τον Βασίλη Παλαιοκώστα στην απαγωγή του εφοπλιστή Μυλωνά.
Τα βιντεοληπτικά υλικά που είχαν συλλεχθεί ήδη από το 2010, στην αρχική διερεύνηση της επίθεσης στη Marfin, τότε δεν μπορούσαν να αναλυθούν σε βάθος ώστε να δώσουν σαφή, ταυτοποιήσιμα αποτελέσματα. Ωστόσο, τα πειστήρια παρέμειναν και επανεξετάστηκαν. Καθοριστικό ρόλο φέρεται να έπαιξε και η αξιοποίηση στοιχείων από e-mail που έφτασε πέρυσι στο ελληνικό FBI, ανοίγοντας νέο κύκλο συγκρίσεων με ειδικό λογισμικό.
Οι φωτογραφίες του 2009 και η ψηφιακή ταυτοποίηση στη Marfin
Οι 12 συμμετέχοντες, σύμφωνα με την αστυνομία, βρίσκονταν στις 5 Μαΐου 2010 ανάμεσα στους διαδηλωτές με καλυμμένα πρόσωπα. Από αυτούς, οι πέντε είχαν ενεργό ρόλο στον εμπρησμό. Από τους πέντε, οι αρχές φέρονται να έχουν ταυτοποιήσει τους τρεις: τους δύο 42χρονους συλληφθέντες και μία 46χρονη που τα τελευταία επτά χρόνια ζει στη Βρετανία.
Από τότε υπήρχαν εννέα μαρτυρίες που τοποθετούσαν συγκεκριμένους κουκουλοφόρους σε συγκεκριμένη θέση, την κρίσιμη στιγμή του εμπρησμού, με συγκεκριμένο ρόλο. Επειδή όμως δεν υπήρχε ασφαλής ταυτοποίηση, οι εμπλεκόμενοι είχαν χαρακτηριστεί με αριθμούς (π.χ. «δράστης Νο8»). Σε αυτή την κωδικοποίηση, ο «8» φαίνεται να σπάει την τζαμαρία, ο «10» να εκτοξεύει μολότοφ και ο «11» να δίνει οδηγίες.
Με τη βοήθεια τεχνητής νοημοσύνης και συγκριτικών τεχνικών, διαπιστώθηκε ότι οι δύο άνδρες και η γυναίκα που εμφανίζονται στο σημείο της Marfin φέρονται να φορούν ίδια ρούχα ή να έχουν ίδια αξεσουάρ με τα πρόσωπα που εμφανίζονται στις φωτογραφίες των διακοπών του 2009. Ιδιαίτερα χαρακτηριστικό θεωρείται ένα σακίδιο συγκεκριμένου τύπου, με ένα μοναδικό γνώρισμα: τρία αστεράκια ζωγραφισμένα με μπογιά. Από την ανάλυση των εικόνων, οι αρχές εκτιμούν ότι το συγκεκριμένο άτομο είναι εκείνο που έσπασε τη βιτρίνα με βαριοπούλα.
Στα εγκληματολογικά εργαστήρια εφαρμόστηκαν μέθοδοι που, σύμφωνα με τους αστυνομικούς, ενίσχυσαν καθοριστικά την εικόνα: εκτίμηση ακριβούς ύψους, σύγκριση σωματικών χαρακτηριστικών (ακόμη και αυτιών), ανάλυση ρουχισμού και υποδημάτων, αλλά και στοιχεία «συμπεριφορικής» ταυτοποίησης, όπως ο τρόπος στάσης και βάδισης. Ο δεύτερος 42χρονος, που φέρεται να διέμενε στην περιοχή της πλατείας Αμερικής, εμφανίζεται –κατά την αστυνομική εκτίμηση– να δίνει οδηγίες, ενώ η 46χρονη φαίνεται να στέκεται δίπλα στον πρώτο άνδρα, σε υποστηρικτικό ρόλο.
Επιστροφή της 46χρονης από τη Βρετανία
Εντός των ημερών αναμένεται να εκτελεστεί το διεθνές ένταλμα σύλληψης σε βάρος της 46χρονης που ζει στη Βρετανία. Σύμφωνα με τη συνήγορό της, η ίδια φέρεται πρόθυμη να συνεργαστεί με τις αρχές. Όπως δήλωσε η Άννυ Παπαρούσου: «Μόλις πληροφορήθηκε ότι την εγκαλούν για τα γεγονότα της Marfin, επικοινώνησε αμέσως με την αρμόδια υπηρεσία, δήλωσε ότι είναι αθώα και τους είπε ότι εγώ είμαι εδώ και θέλω να εμφανιστώ κανονικά στις αρχές».
