Με αφορμή το νέο της θεατρικό εγχείρημα αυτό το καλοκαίρι, η Μαρία Διακοπαναγιώτου μίλησε στο νέο τεύχος του περιοδικού Gala και τη δημοσιογράφο Μαριλού Πανταζή, δίνοντας μια συνέντευξη με τον γνώριμο, άμεσο τρόπο που τη χαρακτηρίζει. Ανάμεσα σε όσα μοιράστηκε, στάθηκε ιδιαίτερα σε κάτι που απασχολεί πολλούς ανθρώπους του χώρου αλλά σπάνια λέγεται τόσο καθαρά: πώς αλλάζει η στάση μας απέναντι στις δύσκολες συνεργασίες όσο μεγαλώνουμε και τι σημαίνει, πρακτικά, να «καταπίνεις πράγματα» για να προχωρά η δουλειά.
Η Μαρία Διακοπαναγιώτου δεν μίλησε με πικρία, ούτε με διάθεση καταγγελίας. Αντίθετα, η τοποθέτησή της είχε εκείνη τη νηφαλιότητα που έρχεται μετά από εμπειρίες, από παραστάσεις, από κύκλους που ανοίγουν και κλείνουν. Και εκεί ακριβώς βρίσκεται η ουσία όσων είπε: ότι η ωριμότητα δεν είναι πάντα μια θριαμβευτική κατάκτηση. Συχνά είναι ένας πιο ήσυχος τρόπος να προστατεύεις τον εαυτό σου, να βάζεις τα πράγματα στη θέση τους και να μην απαιτείς από τους άλλους ρόλους που δεν μπορούν ή δεν θέλουν να παίξουν.
Μαρία Διακοπαναγιώτου: «Όσο μεγαλώνω, αναγκάζομαι να καταπίνω πράγματα»
Με ερώτηση που αγγίζει μια συχνή πραγματικότητα στο θέατρο, η δημοσιογράφος τη ρώτησε αν της έχει συμβεί να βρεθεί σε θίασο όπου το κλίμα δεν ήταν καλό και να χρειάστηκε να το «καταπιεί» για το καλό της δουλειάς. Η απάντηση της ηθοποιού ήταν ειλικρινής και απρόσμενα καθημερινή, σαν σκέψη που την έχει κάνει πολλές φορές μέσα της:
«Όσο μεγαλώνω, αναγκάζομαι να καταπίνω πράγματα. Όχι ακριβώς με την αυστηρή έννοια του “καταπίνω”, απλώς σκέφτομαι “εντάξει, μωρέ, είναι δουλειά και αυτοί οι άνθρωποι δεν είναι η μάνα σου και οι φίλοι σου που σε λατρεύουν και σε αγαπάνε. Μπορεί να τους ξαναδείς, μπορεί και όχι”».
Η φράση «αναγκάζομαι να καταπίνω πράγματα» δεν χρησιμοποιείται εδώ ως παραδοχή ήττας, αλλά ως περιγραφή μιας συνειδητής επιλογής: να μη δίνεις σε κάθε ένταση, παρεξήγηση ή διαφορετικό χαρακτήρα το βάρος που ίσως έδινες παλιότερα. Να αναγνωρίζεις ότι ο χώρος της δουλειάς έχει τους δικούς του κανόνες, τις δικές του ισορροπίες, και πως η επαγγελματική συνύπαρξη δεν ταυτίζεται απαραίτητα με συναισθηματική οικειότητα.
Η δουλειά δεν είναι οικογένεια
Σε ένα σημείο της συνέντευξης, η Μαρία Διακοπαναγιώτου εξηγεί πως αυτή η στάση συνδέεται και με μια αλλαγή στην αντίληψή της για το τι σημαίνει «ομάδα». Όπως παραδέχεται, παλαιότερα προσπαθούσε να βλέπει τους συναδέλφους σαν οικογένεια. Με τον καιρό, όμως, κατέληξε σε μια πιο ρεαλιστική αλήθεια:
«Τα τελευταία χρόνια. Πριν προσπαθούσα να δω τους συναδέλφους μου σαν οικογένεια. Όμως αυτό δεν ισχύει. Δεν σε αγαπάνε όλοι και δεν μπορείς να τους αγαπάς όλους».
Πρόκειται για μια φράση που, πέρα από τον χώρο του θεάτρου, μιλάει σε πολλούς. Η ιδέα ότι κάθε επαγγελματικό περιβάλλον πρέπει να είναι μια «δεμένη οικογένεια» συχνά δημιουργεί προσδοκίες που δεν μπορούν να επιβεβαιωθούν. Και όταν αυτές οι προσδοκίες διαψεύδονται, έρχονται η απογοήτευση, η σύγκρουση, η αίσθηση αδικίας.
Η ηθοποιός, αντί να περιμένει από τους άλλους να λειτουργούν ως δικοί της άνθρωποι, φαίνεται να κάνει κάτι πιο λειτουργικό: κρατά αποστάσεις εκεί που χρειάζεται, διαλέγει τις μάχες της και επενδύει το συναίσθημα μόνο όπου υπάρχει πραγματική ανταπόκριση.
Γιατί δεν έχει πολλούς φίλους από τον χώρο
Αυτή η πιο ώριμη ματιά οδηγεί, όπως λέει, και σε μια φυσική συνέπεια: «Γι’ αυτό και δεν έχω πολλούς φίλους από τον χώρο». Δεν είναι απαραίτητα επιλογή απομόνωσης. Είναι, περισσότερο, επιλογή ποιότητας και αλήθειας. Να μην μπερδεύεις τη συνεργασία με την προσωπική ζωή. Να επιτρέπεις στις φιλίες να προκύπτουν όταν υπάρχει πραγματική σύνδεση, όχι επειδή μοιράζεστε μια σκηνή, μια πρόβα ή μια σεζόν.
Στο θέατρο, οι σχέσεις είναι συχνά έντονες: πολλές ώρες μαζί, έκθεση, πίεση, δημιουργική τριβή. Αυτό μπορεί να γεννήσει βαθιές φιλίες, αλλά μπορεί και να ενισχύσει ανταγωνισμούς, παρεξηγήσεις ή απλώς μια συνύπαρξη που λειτουργεί μόνο εντός πλαισίου. Η Μαρία Διακοπαναγιώτου δείχνει να έχει αποδεχτεί αυτό το πλαίσιο, χωρίς ωραιοποιήσεις.
Ένα μάθημα ωριμότητας που ξεπερνά το θέατρο
Η ουσία της συνέντευξης δεν βρίσκεται μόνο στην περιγραφή μιας δύσκολης συνεργασίας. Βρίσκεται στο πώς μεταφράζει τη διαδρομή της σε μια απλή, πρακτική στάση ζωής: να μην απαιτείς από κάθε συνάδελφο να σε καταλαβαίνει, να σε φροντίζει ή να σε αγαπά. Να καταλαβαίνεις ότι κάποιες φορές θα χρειαστεί να «καταπίνεις πράγματα» — όχι γιατί δεν αξίζεις καλύτερα, αλλά γιατί η ενέργειά σου είναι πολύτιμη και δεν πρέπει να σκορπά σε κάθε μικρή σύγκρουση.
Και ίσως αυτή να είναι η πιο δυνατή πλευρά των λόγων της: ότι η ωριμότητα δεν σε κάνει λιγότερο ευαίσθητο. Σε κάνει πιο επιλεκτικό στο πού θα δώσεις χώρο στην ευαισθησία σου.
Στο τέλος, η Μαρία Διακοπαναγιώτου αφήνει μια αίσθηση καθαρότητας. Όσο μεγαλώνει, λέει, αναγκάζεται να καταπίνει πράγματα — όχι όμως για να σωπάσει, αλλά για να συνεχίσει. Για να διατηρήσει την ισορροπία της, να προστατεύσει την προσωπική της ζωή και να αντιμετωπίζει τη δουλειά ως αυτό που είναι: μια σημαντική, απαιτητική πραγματικότητα, που δεν χρειάζεται να μεταμφιέζεται σε οικογένεια για να έχει αξία.
