Η μαροκινή αστυνομία προχώρησε το Σάββατο (15/8) στη σύλληψη τουλάχιστον 111 ανθρώπων, οι οποίοι φέρονται να επιχείρησαν να περάσουν προς τη Θέουτα, την ισπανική πόλη-θύλακα στη Βόρεια Αφρική. Το επεισόδιο συνδέεται, για ακόμη μία φορά, με αναρτήσεις στα μέσα κοινωνικής δικτύωσης που διέδιδαν παραπλανητικές πληροφορίες περί «ανοίγματος των συνόρων», δημιουργώντας προσδοκίες και κινητοποιήσεις σε περιοχές κοντά στη γραμμή διέλευσης. Η υπόθεση αναδεικνύει πόσο εύκολα η παραπληροφόρηση μπορεί να μετατραπεί σε παράγοντα έντασης και να οδηγήσει σε επικίνδυνες μετακινήσεις, ειδικά όταν το διακύβευμα είναι η είσοδος σε ευρωπαϊκό έδαφος μέσω της Θέουτα.
Το περιστατικό έρχεται μόλις δύο εβδομάδες μετά από μια προηγούμενη μαζική προσπάθεια διέλευσης, όταν δεκάδες χιλιάδες μετανάστες κινήθηκαν προς τη Θέουτα, εξέλιξη που προκάλεσε τριβές εντός της Ευρωπαϊκής Ένωσης και ενίσχυσε την αντιμεταναστευτική ρητορική, ιδιαίτερα από ακροδεξιά κόμματα. Παράλληλα, η ανθρώπινη διάσταση της κρίσης παραμένει δραματική: τουλάχιστον 96 άνθρωποι έχασαν τη ζωή τους στην προσπάθειά τους να φτάσουν σε ευρωπαϊκό έδαφος, υπογραμμίζοντας το υψηλό ρίσκο που συνεπάγονται τέτοιες διαδρομές.
Συλλήψεις μετά από παραπλανητικές αναρτήσεις για «ανοιχτά σύνορα»
Σύμφωνα με πηγή του υπουργείου Εσωτερικών του Μαρόκου που επικαλείται το Reuters, ανάμεσα στους συλληφθέντες βρίσκονται 109 μετανάστες από την υποσαχάρια Αφρική, καθώς και δύο Μαροκινοί πολίτες. Οι συλλήψεις έγιναν στο Φνιντέκ ή στην ευρύτερη περιοχή του, μια πόλη που βρίσκεται ακριβώς απέναντι από τη Θέουτα και συχνά αποτελεί σημείο συγκέντρωσης όσων επιχειρούν να προσεγγίσουν τα σύνορα.
Το ισπανικό πρακτορείο EFE μετέδωσε ότι η μαροκινή αστυνομία έκανε χρήση δακρυγόνων για να διαλύσει ομάδες μεταναστών που είχαν συγκεντρωθεί σε λόφους περίπου τρία χιλιόμετρα από τα σύνορα. Την ίδια ώρα, το Reuters ανέφερε ότι εκατοντάδες αστυνομικοί επιχειρούσαν στην περιοχή για την αντιμετώπιση ταραχών στους λόφους γύρω από το Φνιντέκ. Η εικόνα δείχνει μια συντονισμένη προσπάθεια αποτροπής, με τις μαροκινές αρχές να επιχειρούν να προλάβουν μαζικές κινήσεις πριν αυτές φτάσουν στο σημείο μη επιστροφής.
Στην άλλη πλευρά, εντός της Θέουτα, η κινητοποίηση ήταν επίσης εμφανής. Ισπανοί στρατιώτες φρουρούσαν σούπερ μάρκετ, ενώ η αστυνομία ενίσχυσε τις περιπολίες στους κεντρικούς δρόμους του θύλακα. Τα μέτρα αυτά αντανακλούν τον φόβο για αιφνιδιαστικές μαζικές αφίξεις, αλλά και την ανάγκη διατήρησης της τάξης σε ένα μικρό, πυκνοκατοικημένο έδαφος, όπου οι υπηρεσίες και οι υποδομές δοκιμάζονται εύκολα.
Ενισχυμένα μέτρα ασφαλείας και επιτήρηση στη Θέουτα
Μετά την απόπειρα διέλευσης στις 30 Ιουλίου, η Μαδρίτη προχώρησε στην εγκατάσταση θαλάσσιου φράγματος και ανέπτυξε στη Θέουτα εκατοντάδες επιπλέον αστυνομικούς που μεταφέρθηκαν από την ηπειρωτική Ισπανία. Έτσι, ο συνολικός αριθμός των ένστολων στον θύλακα ξεπέρασε τους 1.600, σύμφωνα με τα διαθέσιμα στοιχεία.
Ο Ισπανός υπουργός Εσωτερικών, Φερνάντο Γκράντε-Μαρλάσκα, δήλωσε ότι οι αρχές θα συνεχίσουν να αναπτύσσουν «όσο προσωπικό είναι απαραίτητο» ώστε να αποκατασταθεί η κανονικότητα το συντομότερο δυνατό και να αποτραπεί η επανάληψη σκηνών όπως εκείνες της 30ής Ιουλίου. Πρόσθεσε επίσης ότι στη Θέουτα έχουν παραμείνει περίπου 5.000 μετανάστες, γεγονός που εντείνει τις πιέσεις τόσο στη διαχείριση φιλοξενίας όσο και στη διοικητική επεξεργασία των υποθέσεων.
Ιδιαίτερη σημασία έχει και η διευκρίνιση που έκανε ο ίδιος: όσοι εισέρχονται παράτυπα στη Θέουτα δεν θα μπορούν να παραμείνουν στον θύλακα ούτε να ταξιδέψουν στην ηπειρωτική Ισπανία για να αποκτήσουν νόμιμο καθεστώς, με εξαίρεση σπάνιες περιπτώσεις που σχετίζονται με εξαιρετικά ευάλωτη κατάσταση. Όσοι δεν διαθέτουν δικαίωμα παραμονής, θα επιστρέφονται στο Μαρόκο, όπως τόνισε.
Ενισχυμένοι έλεγχοι στο Μαρόκο και μπλόκα σε μετακινήσεις προς τον Βορρά
Νωρίτερα μέσα στην εβδομάδα, το Ραμπάτ είχε ήδη προειδοποιήσει ότι παρακολουθεί «την κυκλοφορία αναρτήσεων και μηνυμάτων στα μέσα κοινωνικής δικτύωσης άγνωστης προέλευσης», τα οποία μιλούσαν για «ανοιχτά σύνορα» και μαζική διέλευση στις 15 Αυγούστου. Η προειδοποίηση αυτή δείχνει πως οι αρχές αντιμετωπίζουν πλέον την ψηφιακή παραπληροφόρηση ως παράγοντα που μπορεί να πυροδοτήσει γεγονότα στο πεδίο, ιδίως γύρω από ευαίσθητα σημεία όπως η Θέουτα.
Αυτόπτης μάρτυρας δήλωσε στο Reuters ότι υπήρχαν ενισχυμένα μέτρα ασφαλείας κοντά στα σύνορα, όπως αστυνομικά φορτηγά με συρμάτινες ασπίδες και σημεία ελέγχου στους δρόμους. Τοπικά μέσα ενημέρωσης ανέφεραν αντίστοιχα μέτρα και κοντά στη Μελίγια, τον δεύτερο ισπανικό θύλακα στο Μαρόκο, υποδηλώνοντας μια ευρύτερη κινητοποίηση κατά μήκος των πιθανών διαδρομών διέλευσης.
Παράλληλα, οι αρχές παρεμπόδισαν αρκετές ομάδες να επιβιβαστούν σε τρένα και λεωφορεία με προορισμό το βόρειο Μαρόκο, από πόλεις όπως η Καζαμπλάνκα και η Φεζ. Η τακτική αυτή στοχεύει στον περιορισμό των μετακινήσεων προς τις παραμεθόριες ζώνες, πριν δημιουργηθούν μαζικές συγκεντρώσεις που είναι δυσκολότερο να ελεγχθούν.
