Βακτηριακές τοξίνες που παράγονται από μικροσκοπικούς θαλάσσιους οργανισμούς της Ανταρκτικής θα μπορούσαν στο μέλλον να αξιοποιηθούν για τη θεραπεία του μελανώματος, την πιο θανατηφόρα μορφή καρκίνου του δέρματος, σύμφωνα με ερευνητές του Πανεπιστημίου της Νότιας Φλόριντα (USF). Η επιστημονική ομάδα επέστρεψε πρόσφατα από αποστολή έξι εβδομάδων στην Ανταρκτική, όπου συνέλεξε δείγματα από ασκίδια (ascidians)- ασπόνδυλοι οργανισμοί που ζουν στα παγωμένα νερά της περιοχής.
Ο καθηγητής Χημείας του USF, Μπιλ Μπέικερ, εξήγησε ότι οι τοξίνες που παράγουν οι οργανισμοί αυτοί για να προστατεύονται από τους θηρευτές, θα μπορούσαν να αξιοποιηθούν για ιατρική χρήση. Όπως ανέφερε, οι μέχρι σήμερα έρευνες της ομάδας του έδειξαν ότι οι ουσίες αυτές κατέστρεψαν κύτταρα μελανώματος σε ποντίκια.
«Το ενθαρρυντικό είναι ότι δεν σκότωσαν τα ποντίκια», δήλωσε. «Σκότωσαν όμως τον καρκίνο τους, γεγονός που δείχνει ότι διαθέτουν τις φυσιολογικές ιδιότητες που απαιτούνται για να λειτουργήσουν ως φάρμακο. Χρειαζόμαστε μεγαλύτερες ποσότητες του υλικού για πιο εκτεταμένες μελέτες σε ποντίκια και πιθανώς σε άλλα ζωικά μοντέλα. Αν αποδειχθεί η ασφάλειά του, θα μπορέσουμε να ξεκινήσουμε και κλινικές δοκιμές σε ανθρώπους».
Ο Μπέικερ αναγνώρισε ότι η ανάπτυξη ενός ασφαλούς και αποτελεσματικού φαρμάκου κατά του μελανώματος και η έγκρισή του για χρήση στον άνθρωπο είναι μια χρονοβόρα διαδικασία, που απαιτεί διαδοχικές, αυστηρά ελεγχόμενες κλινικές δοκιμές ακόμη και μετά τη δημιουργία του φαρμάκου. Ωστόσο, όπως είπε, οι γνώσεις που αποκτήθηκαν κατά τη διάρκεια της αποστολής, στην οποία δύτες καταδύονταν σε βάθη έως και 40 μέτρων για περίπου μισή ώρα κάθε φορά, θα μπορούσαν να επιταχύνουν σημαντικά την ερευνητική διαδικασία.
Οι προκλήσεις της έρευνας στην Ανταρκτική
Ο Μπεν Μάιστερ, καθηγητής στο USF και υπεύθυνος ασφαλείας των καταδύσεων της αποστολής, η οποία χρηματοδοτήθηκε από το Εθνικό Ίδρυμα Επιστημών των ΗΠΑ (National Science Foundation), δήλωσε ότι οι εξαιρετικά χαμηλές θερμοκρασίες της θάλασσας ήταν μόνο μία από τις δυσκολίες που αντιμετώπισαν οι ερευνητές.
«Στην Ανταρκτική έχεις να αντιμετωπίσεις τους πάγους, τις φώκιες, τις συνεχώς μεταβαλλόμενες συνθήκες της θάλασσας και, πολλές φορές, εξαιρετικά περιορισμένη ορατότητα», είπε. «Κάθε κατάδυση πρέπει να σχεδιάζεται με απόλυτη προσοχή, ώστε να ολοκληρώνεται το επιστημονικό έργο χωρίς να τίθεται σε κίνδυνο η ασφάλεια της ομάδας».
Η περαιτέρω ανάπτυξη των τοξινών ως υποψήφιου φαρμάκου κατά του μελανώματος θα συνεχιστεί πλέον σε εργαστήρια, στο πλαίσιο συνεργασιών του USF με το Desert Research Institute και το Scripps Institution of Oceanography.
Η πρόκληση της συνθετικής παραγωγής της ουσίας
Παρότι οι ερευνητές υποψιάζονταν εδώ και χρόνια ότι οι τοξίνες αυτές θα μπορούσαν να αποδειχθούν χρήσιμες στην αντιμετώπιση του μελανώματος, ο Μπέικερ επισήμανε ότι η φετινή αποστολή προσφέρει νέα στοιχεία για τον τρόπο με τον οποίο το βακτήριο που παράγει τις αντικαρκινικές ουσίες ζει μέσα στον θαλάσσιο οργανισμό και για τη μεταξύ τους οικολογική σχέση.
«Χρειαζόμαστε εκατοντάδες χιλιοστόγραμμα έως και γραμμάρια αυτής της ουσίας. Από μια συλλογή ασκιδίων μεγέθους περίπου όσο μια μπάλα του μπάσκετ, λαμβάνουμε μόλις το ένα χιλιοστό της απαιτούμενης ποσότητας», εξήγησε.
«Είναι προφανές ότι δεν μπορούμε να συλλέξουμε χίλιες τέτοιες ποσότητες από την Ανταρκτική, καθώς αυτό θα κατέστρεφε το οικοσύστημα. Γι’ αυτό πρέπει να βρούμε τρόπο να παράγουμε την ουσία συνθετικά στο εργαστήριο».
Μια ανακάλυψη που μπορεί να αλλάξει τα δεδομένα
Ο Μπέικερ ανέφερε ότι ξεκίνησε την καριέρα του στη θαλάσσια βιολογία και χημεία το 1990, συμμετέχοντας σε πολυάριθμα ερευνητικά προγράμματα που αξιολογούσαν θαλάσσιους οργανισμούς για πιθανές εφαρμογές στην πρόληψη και θεραπεία ασθενειών.
«Περισσότερα από τα μισά φάρμακα που έχουν εγκριθεί από τον Οργανισμό Τροφίμων και Φαρμάκων των ΗΠΑ (FDA) προέρχονται από φυσικές πηγές», σημείωσε. «Θα μπορούσα να αναφέρω πολλά ακόμη μεταβολικά προϊόντα που έχουμε απομονώσει από σπόγγους, κοράλλια, ασκίδια και άλλους θαλάσσιους οργανισμούς, όχι μόνο από την Ανταρκτική».
Όπως είπε, η ανακάλυψη που αφορά το μελάνωμα αποτελεί «ίσως την κορυφαία στιγμή» της επιστημονικής του σταδιοδρομίας.
«Το να σκοτώνεις καρκινικά κύτταρα σε ένα τρυβλίο Petri είναι ένα πράγμα. Το να προχωράς πέρα από αυτό είναι πολύ πιο δύσκολο. Το γεγονός ότι έχουμε ήδη ξεπεράσει ορισμένα από αυτά τα σημαντικά εμπόδια είναι πραγματικά συναρπαστικό. Τώρα πρέπει να πετύχουμε και το επόμενο βήμα», κατέληξε.
Πηγή: Guardian
