Μετά από ατέλειωτες ώρες λεπτομερούς μελέτης, οι επιστήμονες διαπίστωσαν ότι ένα είδος μέλισσας με κίτρινη ουρά (Bombus terrestris) αντιδρούν στις γλυκές και πικρές γεύσεις με ξεχωριστές, εξαρτώμενες από το περιβάλλον συμπεριφορές, οι οποίες μοιάζουν με εκφράσεις ευχαρίστησης και αηδίας στα θηλαστικά, προσθέτοντας νέα στοιχεία στη συζήτηση για τη συνείδηση των εντόμων.
«Αυτή η αποκάλυψη αλλάζει την επιστημονική μας κατανόηση της εσωτερικής ζωής των εντόμων», δήλωσε ο καθηγητής Άντριου Μπάρον του Πανεπιστημίου Μακουάρι της Αυστραλίας.
«Οι εκφράσεις του προσώπου είναι μια σημαντική ένδειξη για την κατανόηση της εσωτερικής κατάστασης ενός ζώου. Υπήρχε πάντα μια τάση να σκεφτόμαστε τα έντομα ως κάποιου είδους μίνι ρομπότ, χωρίς εκφράσεις. Οι παρατηρήσεις αυτές είναι ένα ακόμη βήμα προς την κατεύθυνση της απόδειξης ότι υπάρχει μια εσωτερική ζωή στις μέλισσες», συμπλήρωσε.
Για τη μελέτη τους, ο καθηγητής Μπάρον και οι συνάδελφοί του χρησιμοποίησαν συνολικά 18 αποικίες μελισσών.
Απομόνωσαν κάποια από τα έντομα σε σωλήνες παρατήρησης και τα εκπαίδευσαν να εντοπίζουν και να καταναλώνουν μικροσκοπικά σταγονίδια ζαχαρούχου νερού με περιεκτικότητα 20% σε νερό που βρίσκονταν ακριβώς πέρα από την εμβέλεια των κεραιών τους.
Οι μέλισσες έμαθαν γρήγορα να επεκτείνουν την προβοσκίδα τους και να καταναλώνουν κάθε σταγόνα που τους παρουσιαζόταν.
Στη συνέχεια, οι ερευνητές κατέγραφαν τις κινήσεις του προσώπου και του στόματος των εντόμων, αφού κατανάλωσαν σταγονίδια δοκιμής, τα οποία περιείχαν είτε συμπυκνωμένο είτε αραιωμένο ζαχαρούχο νερό, απλό νερό, αλμυρό νερό ή κινίνη, μια πικρή ένωση.
Τα έντομα εμφάνιζαν σαφώς διαφορετικές συμπεριφορές και εκφράσεις στο στόμα και το πρόσωπο μετά την κατανάλωση γλυκών υγρών σε σύγκριση με πικρά και αλμυρά υγρά.
Προεξοχές της γλώσσας μετά την κατανάλωση — παρόμοιες με το «γλείψιμο των χειλιών» — εμφανίζονταν μετά την κατανάλωση διαλυμάτων ζάχαρης.
Αηδιαστικό κούνημα του κεφαλιού και σκούπισμα του στόματος εμφανίστηκαν μετά από γεύση αλμυρών και πικρών υγρών.
«Πολλοί άνθρωποι αισθάνονται άνετα λέγοντας ότι τα έντομα μπορούν να αισθανθούν, να μάθουν και να λάβουν αποφάσεις, αλλά πολύ λιγότερο άνετα λαποδέχονται ότι μπορούν να αξιολογήσουν τα πράγματα ως ευχάριστα ή δυσάρεστα», δήλωσε ο καθηγητής Φέι Πενγκ, ερευνητής στο Southern Medical University.
«Τα ευρήματά μας ωθούν προς αυτήν την κατεύθυνση».
«Δεν έχουμε ακόμη κατανοήσει τι πραγματικά βιώνουν οι μέλισσες, αλλά μπορούμε να παρατηρήσουμε συμπεριφορές που μοιάζουν με συναισθήματα», δήλωσε ο καθηγητής Μπάρον.
«Αυτό που είναι σημαντικό είναι ότι τώρα έχουμε μια πρακτική ανάγνωση της εσωτερικής τους ζωής με την οποία μπορούμε να εργαστούμε πειραματικά».
«Οι επιπτώσεις εκτείνονται πέρα από τις μέλισσες σε όλα τα έντομα», πρόσθεσε.
«Όσον αφορά τον τρόπο οργάνωσης του εγκεφάλου, δεν υπάρχει σημαντική διαφορά μεταξύ μιας μέλισσας και μιας μύγας — αυτό σημαίνει ότι υπάρχουν περισσότερα που πρέπει να λάβουμε υπόψη όσον αφορά το πώς θα μπορούσαμε να αντιμετωπίσουμε ή να αντιδράσουμε σε έντομα».
«Με βάση τα ανθρώπινα πρότυπα, ο εγκέφαλος της μέλισσας είναι μικροσκοπικός – ζυγίζει λιγότερο από ένα χιλιοστόγραμμο – και όμως τα στοιχεία μας υποδηλώνουν ότι ο εγκέφαλος της μπορεί να υποστηρίξει μια μορφή εσωτερικής ζωής της μέλισσας».
«Η εργασία αποτελεί ένα σημαντικό βήμα προς την κατανόηση του πώς η εγκεφαλική δραστηριότητα σχετίζεται με την υποκειμενική εμπειρία».
«Ελπίζουμε ότι περαιτέρω μελέτες θα δείξουν πώς η ψυχική ζωή της μέλισσας προκύπτει από μηχανισμούς στον εγκέφαλο, ώστε να μπορέσουμε να κλείσουμε το χάσμα μεταξύ της ψυχικής και της σωματικής ζωής σε αυτά τα έντομα».
