Δέκα χρόνια μετά τον κρίσιμο Ιούλιο του 2015, η Ανγκελα Μέρκελ κεντρικό πρόσωπο στη διαχείριση της ελληνικής κρίσης ως καγκελάριος της Γερμανίας θαύμασε τους Ελληνες που άντεξαν με τα 60 ευρώ στις ουρές των ΑΤΜ, έκανε αναδρομή στις κορυφαίες στιγμές του «ελληνικού δράματος» και αναφέρθηκε σε πρόσωπα και καταστάσεις συζητώντας με τον διευθυντή της Καθημερινής Αλέξη Παπαχελά, στο Ιδρυμα Σταύρος Νιάρχος, επ αφορμή της ελληνικής έκδοσης του βιβλίου της, «Ελευθερία».
«Τον Φεβρουάριο του 2010 ξεκαθαρίστηκε ότι το πρόβλημα ήταν όντως μεγάλο. Μου είπαν ότι η Ελλάδα χρειάζεται χρήματα» είπε η κα Μέρκελ και πρόσθεσε ότι με τη «ρήτρα μη διάσωσης» που υπήρχε στο ευρώ, «δεν μπορούσα να δώσω χρήματα».
Ρώτησα τον Γιώργο Παπανδρέου, «εσύ τι θες;» και μου απάντησε: «Τίποτα». Στη συνεδρίαση ο Έλληνας πρωθυπουργός ήταν σιωπηλός, συζητούσαμε έντονα και εγώ έμοιαζα η κακιά που έλεγα ότι «δεν μπορώ να δώσω χρήματα». Ο πρόεδρος του Ευρωπαϊκού Συμβουλίου Χέρμαν Βαν Ρομπάι διέκοψε τη συνεδρίαση και έγραψε μερικές φράσεις – «η Ελλάδα θα κάνει όσα πρέπει, εμείς θα στηρίξουμε και το ευρώ είναι το κοινό μας νόμισμα».
«Αποφάσισα το 2011 ότι έπρεπε να γίνει ό,τι περνάει από τα χέρια μας για να μείνει η Ελλάδα στη ζώνη του ευρώ» είπε μεταξύ άλλων η κα Μέρκελ και πρόσθεσε ότι «ήταν παρά πολύ δύσκολες οι διαπραγματεύσεις, μετά το δημοψήφισμα του Αλέξη Τσίπρα.
Γνωρίζοντας ότι ο Σόιμπλε ήθελε την Ελλάδα εκτός ευρώ, κάθε ώρα του τηλεφωνούσα και του παρουσίαζα την κατάσταση γιατί ήθελα αυτές οι αποφάσεις να γίνονται από κοινού με τον υπουργό Οικονομικών μου, είπε χαρακτηριστικά.
Αναφερόμενη στον Αντώνη Σαμαρά σημείωσε: «Εγώ ήμουν ο κακός μπάτσος εκείνη την περίοδο. Δεν έκανα κάτι για να ενοχλήσω αλλά γιατί ήμουν της άποψης ότι έπρεπε να μπει η χώρα σε σωστή τροχιά.
Ήμασταν φίλοι σε πολιτικό επίπεδο, σε κομματικό επίπεδο, αλλά είχαμε αντικρουόμενες απόψεις πολλές φορές.
Ήμουν στο πλευρό του Σαμαρά γιατί θεωρούσα ότι χρειαζόταν κούρεμα χρέους (όπως και ο Σόιμπλε), αλλά ο Τρισέ είπε πως αν κάνετε κάτι κάτι τέτοιο ολόκληρος ο χρηματοπιστωτικός κόσμος θα χάσει την εμπιστοσύνη του στη ζώνη του Ευρώ. Ήμουν της άποψης ότι έπρεπε να αποφορτίσω την Ελλάδα από αυτό το βάρος αλλά είχε και η άλλη πλευρά επιχειρήματα.
Μέρκελ: Εντυπωσιάστηκα πως άντεξαν οι Έλληνες με τα 60 ευρώ, αναρωτήθηκα αν θα άντεχαν οι Γερμανοί
Έβλεπα τον Τσίπρα και έλεγα «ο Θεός να φυλάει»
Αναφερόμενη στις εντυπώσεις που της δημιουργήθηκαν από την γνωριμία με τον Αλέξη Τσίπρα η κα Μέρκελ είπε:
«Νομίζω ότι δεν ήταν και τόσο εντυπωσιακή πρώτη φορά γιατί ήταν στις Βρυξέλλες. Μετά τον κάλεσα στο Βερολίνο και ήταν τεταμένη η ατμόσφαιρα. Πήγε και είδε διαδηλωτές σε μια διαδήλωση μπροστά από την Καγκελαρία και χαιρέτισε τους συντρόφους του από το κόμμα…
Έλεγα ο θεός να φυλάει! Ελπίζουμε να έρθει κάποια στιγμή. Ήρθε κάποια στιγμή και πηγαίνοντας προς το άγημα του λέω «τολμηρό αυτό» και μου λέει ότι πρέπει κανείς να ασχολείται με τους οπαδούς του.
Ψηλαφώντας ήρθαμε ο ένας πιο κοντά στον άλλο. Εκείνος θεωρούσε τις ιδιωτικοποιήσεις πράγματα του διαβόλου, δεν ήταν εύκολο…
Η διαπραγμάτευση των 17 ωρών
«Εγώ δεν ήθελα να φύγει από το ευρώ και εκείνος (σ.σ. ο Τσίπρας) δεν ήθελε μνημόνιο. Ήταν το πιο αιφνιδιαστικό τηλεφώνημα που είχα σε όλη την πολιτική μου καριέρα και ένα από τα πιο σιωπηλά τηλεφωνήματα», είπε η πρώην καγκελάριος για πώς την ενημέρωσε ο Τσίπρας ότι θα προχωρούσε σε δημοψήφισμα.
Λίγες ώρες νωρίτερα, ο Τσίπρας είχε αρνηθεί να πει «ναι» στη συμφωνία με τους δανειστές.
Η Μέρκελ τον ρώτησε τι θα κάνει και ο Τσίπρας απάντησε: «Θα επιστρέψω στη χώρα μου και θα μιλήσω με την κυβέρνηση μου και το κόμμα»
Και ποιο θα είναι το αποτέλεσμα; ρώτησε η Μερκελ
Δεν το γνωρίζω, απάντησε ο Τσιπρας.
Το αποτέλεσμα εκείνης της συζήτησης στην Αθήνα ήταν η διενέργεια δημοψηφίσματος. Και ποια είναι η σύσταση σας; ρώτησε η Μερκελ τον Τσίπρα.
Μα φυσικά όχι, απάντησε ο Τσίπρας
«Εκεί έχασα τη φωνή μου» είπε η Μέρκελ.
Παρά πολύ γρήγορα μετά τελειώσαμε το τηλεφώνημα. Μου λέει ο Ολάντ: και τώρα;
Αν ήταν «όχι», είπαμε ότι αυτό σημαίνει έξοδος από το ευρώ, η Ελλάδα δεν συμφώνησε και εμείς είπαμε ότι μια δημοκρατία δεν μπορεί να αποφασίσει για όλους τους άλλους.
Στη συνέχεια, η πρώην καγκελάριος αναφέρθηκε στα όσα συνέβησαν μετά το δημοψήφισμα – επαναλαμβάνοντας μάλιστα την ευαρέσκειά της για το υψηλό επίπεδο της ελληνικής ομάδας που συμφώνησε το 3ο μνημόνιο.
«Εβαλα τα κλάματα, βίωσα μεγάλη πίεση»
«Ο Ομπάμα δεν γνώριζε καλά το νομικό κομμάτι, τους στόχους της ΕΚΤ. Η Ομοσπονδιακή Τράπεζα των ΗΠΑ έχει άλλες ευθύνες. Ο Ομπάμα δεν τα γνώριζε όλα, κάποια στιγμή έβαλα τα κλάματα, μου είχε ασκηθεί πίεση.
Ηθελε να πούμε στην ΕΚΤ να δώσει περισσότερο ρευστό. Μου έλεγαν οι σύμβουλοί μου ότι δεν μπορώ να κάνω κάτι τέτοιο, δεν θα γινόταν καν δεκτό από τα γερμανικά δικαστήρια κι αυτό το είχα πει στον Ομπάμα.
Ο Ντράγκι, ως πρόεδρος της ΕΚΤ, «δημιούργησε το Μπαζούκα» και είπε το whatever it takes. Το έκανε μόνος του».
Μεταναστευτικό – Η κατάσταση ήταν δραματική στην Ελλάδα
Καθημερινά ερχόντουσαν 10.000 νέοι πρόσφυγες όποτε κάτι έπρεπε να κάνω.
Θα μπορούσαμε να αποτρέψουμε τους πρόσφυγες από την Αυστρία στη Γερμανία αλλά αυτό δεν αρκούσε. Για αυτό τάχθηκα υπέρ του σχεδίου Ευρωπαϊκής Ένωσης – Τουρκίας. Η κατάσταση στην Ελλάδα ήταν δραματική. Η Τουρκία δεν έκανε τίποτε.
Το 95% των προσφύγων δεν έμπαινε στην ΕΕ. Ως αντάλλαγμα η Τουρκία πήρε χρήματα. Ήταν παρά πολύ μεγάλη πίεση εκείνη την περίοδο.
Με κάλεσαν στην Κωνσταντινούπολη, πήγα σε εκείνα τα ανάκτορα, πολύ εντυπωσιακές οι καρέκλες, αλλά έπρεπε κάτι να κάνω. η πολιτική είναι real Politik, ήμουν υποχρεωμένη να μιλήσω με τον Ερντογάν.
Χαίρομαι που η Ευρώπη έχει προχωρήσει και έχει καταρτίσει ένα κοινό ευρωπαϊκό σύστημα ασύλου. Αυτοί που δεν έχουν λάβει άσυλο πρέπει να επιστραφούν στις χώρες τους. Οι στόχοι να πολεμήσουμε τους διακινητές είναι φυσικά σωστοί.
Η κρίση με την Τουρκία
«Πάντα πρέπει να συνομιλούμε με τους γείτονες μας.
Ιδίως τα θαλάσσια σύνορα μας δεν μπορούν να προστατευθούν μόνο με τη frontex.
Αν αποσοβήθηκε ελληνοτουρκικό επεισόδιος; Ναι υπήρξαν εντάσεις πολλές φορές προσπαθήσαμε να διαμεσολαβήσουμε
Στις συνομιλίες καταλάβαινα ποσό δύσκολο ήταν να βρούμε κοινούς τόπους
Επειδή το κλίμα μεταξύ Ελλάδας και Τουρκίας ήταν αρκετά επιθετικό κάποιες φορές.
Προσπάθησα να συνεισφέρω αλλά μόνο με μισά βήματα μπορούμε να τα καταφέρουμε
Ο Πούτιν, η ΕΣΣΔ και ο πόλεμος στην Ουκρανία
Για τον Πούτιν, η διάλυση της ΕΣΣΔ, ήταν το χειρότερο γεγονός του 20 αιώνα και του είπα ότι για μένα ήταν το πιο ευχάριστο της ζωης μου. Οι οπτικές γωνιές μας ήταν εντελώς διαφορετικές. Ο Πούτιν έχει ακόμη αυτήν την ιδέα πως η Ρωσία πρέπει να ασκεί επιρροή σε αυτά τα κράτη (Ουκρανία και Λευκορωσία). Από την άποψη του διεθνούς δικαίου αυτό που έκανε τον Φεβρουάριο του 2022 είναι να παραβεί όλους τους όρους του διεθνούς δικαίου.
Ήμουν κατά, από κοινού με τον Σαρκοζί, στην διεύρυνση του ΝΑΤΟ σε Ουκρανία και Γεωργία -στο Βουκουρέστι, το 2008.
Η Ρωσία δεν εξαφανίζεται από το χάρτη και είναι η μεγαλύτερη πυρηνική δύναμη στον κόσμο, δεν μπορώ να το αγνοήσω αυτό.
Εμείς θελουμε μια εταιρική σχέση με τη Ρωσία και την προσπάθεια αυτήν την κάναμε. Με την εισβολή τον Φεβρουάριο το 2022 έχουμε μια νέα εποχή.
Δεν έχω καμία σχέση με τον Πούτιν (τώρα). Πάντα είχαμε μεγάλες διαφωνίες αλλά στην περίπτωση της Κριμαίας μου είπε 1-2 φορές ψέματα και αυτό άλλαξε τη σχέση μας.
Μέρκελ: Εντυπωσιάστηκα πως άντεξαν οι Έλληνες με τα 60 ευρώ, αναρωτήθηκα αν θα άντεχαν οι Γερμανοί
Για τον Tραμπ όλα είναι ένα… deal
«O Τραμπ ψηφίστηκε από τον αμερικανικό λαό θα πρέπει να τον αντιμετωπίσουμε. Και εμείς οι ευρωπαίοι είμαστε μια οντότητα, σας μην το υποτιμούμε.
Όλα είναι deal για αυτόν.
Δεν λειτουργεί έτσι ο κόσμος.
Δεν είναι καλές ειδήσεις, είμαι πεπεισμένη για αυτό.
Πάντα σκεφτόταν κάτι για να τραβήξει την προσοχή όλων.
Έκανα το λάθος και είπα: Ντόναλντ πρέπει να δώσουμε τα χέρια αλλά δεν το έκανε. Πάντα προσπαθούσε να αποσπάσει την προσοχή και όλοι να κοιτούν εκείνον».
Εντυπωσιάστηκα πως άντεξαν οι Έλληνες με τα 60 ευρώ, οι Γερμανοί δεν θα άντεχαν
Ερωτηθείσα για «τι θα λέγατε στον μέσο Ελληνα σήμερα αν τον βρίσκατε στον δρόμο;», απάντησε: Συγγνώμη δεν θα ζητούσα, παρουσίασα τα κίνητρά μου. Θα έλεγα καταφέραμε πολλά, δεν μπορώ να φανταστώ την Ε.Ε. χωρίς την Ελλάδα.
«Με εντυπωσίασε πραγματικά (η αντοχή της ελληνικής κοινωνίας), επειδή τότε, εκείνη την πιο δύσκολη περίοδο με το δημοψήφισμα, οι άνθρωποι δεν μπορούσαν παρά να βγάλουν μόνο 60 ευρώ από την τράπεζα. Έλεγα ότι οι Γερμανοί δεν θα το άντεχαν…»
