Βαρύ και συγκινητικό ήταν το κλίμα στην έναρξη της εκπομπής «10 Παντού» του OPEN, το πρωί της Πέμπτης 30 Ιουλίου. Η Μίνα Καραμήτρου και ο Νίκος Στραβελάκης στάθηκαν με σεβασμό και εμφανή φόρτιση μπροστά στην τραγωδία που συγκλόνισε τη χώρα: τρεις πυροσβέστες έχασαν τη ζωή τους εν ώρα καθήκοντος, την ώρα που έδιναν μάχη με τις φλόγες. Στην καρδιά της συζήτησης βρέθηκε η φράση που συμπύκνωσε το συναίσθημα της στιγμής και τη συλλογική αναγνώριση: «Αυτοί οι ήρωες που λέγονται πυροσβέστες», όπως είπε η Μίνα Καραμήτρου, δίνοντας τον τόνο ενός φόρου τιμής σε ανθρώπους που στέκονται σταθερά εκεί όπου οι υπόλοιποι αναγκάζονται να απομακρυνθούν για να σωθούν.
Οι δύο δημοσιογράφοι μίλησαν για την αυτοθυσία, την ευθύνη και το βάρος της πρώτης γραμμής. Για εκείνη τη λεπτή, σκληρή γραμμή που χωρίζει την αποστολή από τον κίνδυνο, και που οι πυροσβέστες τη διασχίζουν καθημερινά, συχνά χωρίς δεύτερη σκέψη. Σε κάθε μεγάλη φωτιά, σε κάθε έκτακτη ανάγκη, είναι οι πρώτοι που φτάνουν και οι τελευταίοι που φεύγουν. Και κάποιες φορές, δυστυχώς, δεν φεύγουν ποτέ.
«Αυτοί οι ήρωες που λέγονται πυροσβέστες» και η σκληρή πραγματικότητα της πρώτης γραμμής
Ο Νίκος Στραβελάκης περιέγραψε με λεπτομέρεια τις συνθήκες κάτω από τις οποίες έχασαν τη ζωή τους οι δύο πυροσβέστες στο Ρέθυμνο. Όπως ανέφερε, οι άνδρες κυκλώθηκαν από τη φωτιά στην περιοχή Κρύα Βρύση, σε ένα σκηνικό που επιδεινώθηκε δραματικά από τους ακραίους ανέμους. «Αυτοί που είδαμε είναι οι δύο άνθρωποι που χάθηκαν, κυκλώθηκαν από τη φωτιά στην Κρύα Βρύση Ρεθύμνου με ριπές 110 χιλιόμετρα την ώρα. Δεν μπορούσε τίποτα να πετάξει. Στην πραγματικότητα έφυγαν αβοήθητοι. Κυκλώθηκαν, έχασαν τον προσανατολισμό τους», σημείωσε, μεταφέροντας το μέγεθος της δυσκολίας που αντιμετώπιζαν οι δυνάμεις στο πεδίο.
Μέσα σε λίγες φράσεις, αποτυπώθηκε η ασφυκτική δυναμική μιας μεγάλης πυρκαγιάς: το πώς ο άνεμος μπορεί να αλλάξει τα πάντα σε δευτερόλεπτα, να ανατρέψει σχέδια, να ακυρώσει διαδρομές διαφυγής, να μετατρέψει την προσπάθεια κατάσβεσης σε αγώνα επιβίωσης. Και όταν οι ριπές φτάνουν σε τέτοια ένταση, ακόμη και τα εναέρια μέσα—συχνά καθοριστικά—δεν μπορούν να επιχειρήσουν, αφήνοντας τους ανθρώπους στο έδαφος αντιμέτωπους με μια φωτιά που κινείται απρόβλεπτα.
Η Μίνα Καραμήτρου συνέχισε με λόγια που έμοιαζαν να κουβαλούν τη θλίψη πολλών: «Είναι οι πυροσβέστες μας που έπεσαν στο καθήκον. Είναι οι πυροσβέστες μας που κάθε χρόνο δίνουν τη ζωή τους, Νίκο, στο καθήκον… Εκεί που φεύγουμε όλοι για να σωθούμε, από τις φωτιές, τους σεισμούς, τους λιμούς, τους καταποντισμούς, μένουν εκείνοι για να βοηθήσουν, να σβήσουν, να σώσουν οι πυροσβέστες μας. Και χθες χάσαμε τρεις πυροσβέστες μας».
Η τοποθέτησή της δεν περιορίστηκε σε μια απλή αναφορά γεγονότων. Ήταν μια υπενθύμιση του τι σημαίνει «καθήκον» για αυτούς τους ανθρώπους: να μένεις όταν όλοι φεύγουν, να πλησιάζεις όταν όλοι απομακρύνονται, να ρισκάρεις το βέβαιο για το πιθανό—την ελπίδα ότι θα σωθεί μια ζωή, ένα σπίτι, ένα χωριό.
Ο Νίκος Στραβελάκης στάθηκε στην αυταπάρνηση που συνοδεύει αυτή τη δουλειά, λέγοντας: «Μένουν ρισκάροντας τη ζωή τους για μας». Η Μίνα Καραμήτρου συμπλήρωσε, με την ίδια λιτή δύναμη: «Θυσιάζοντας τη ζωή τους για μας». Και μέσα σε αυτόν τον διάλογο, η πραγματικότητα έγινε πιο καθαρή: η κοινωνία στηρίζεται συχνά σε ανθρώπους που κάνουν την υπέρβαση χωρίς να ζητούν ανταλλάγματα—μόνο τα απαραίτητα για να συνεχίσουν.
Οι τελευταίες στιγμές στο Ρέθυμνο: όταν ο άνεμος αλλάζει τα πάντα
Ο δημοσιογράφος συνέχισε δίνοντας στοιχεία για τις ηλικίες των δύο θυμάτων—ο ένας 27 ετών και ο άλλος 58—υπογραμμίζοντας το σκληρό, αδιάκριτο πρόσωπο της τραγωδίας. Η φωτιά, όπως ειπώθηκε, κατέβαινε προς την Αγία Γαλήνη, δημιουργώντας ένα ιδιαίτερα απειλητικό μέτωπο.
Η Μίνα Καραμήτρου περιέγραψε τη στιγμή της ανατροπής: «Είχαν ξεκινήσει, είχαν βγάλει τη μάνικα, είχαν ξεκινήσει και έσβηναν και ξαφνικά άλλαξε ο άνεμος και η φωτιά ήρθε κατά πάνω τους. Οι άνθρωποι προσπαθούσαν εκείνη την ώρα να σβήσουν. Τους κύκλωσε όμως η φωτιά, δεν μπορούσαν να κάνουν τίποτα. Οι άνθρωποι κάηκαν».
Η αφήγηση αυτή δεν αφήνει περιθώρια για εξωραϊσμό. Δείχνει πόσο γρήγορα μπορεί να μετατραπεί μια οργανωμένη επιχείρηση σε παγίδα, πόσο ανελέητη γίνεται η φύση όταν ενισχύεται από ακραίες καιρικές συνθήκες, και πόσο λεπτές είναι οι ισορροπίες για όσους επιχειρούν μέσα στον καπνό και τη θερμότητα, σε ένα περιβάλλον όπου ο προσανατολισμός μπορεί να χαθεί σε ένα μόνο λάθος βήμα.
Ο τρίτος πυροσβέστης στο Γύθειο και η αναμονή για τα αίτια
Στη συνέχεια, οι δύο παρουσιαστές αναφέρθηκαν και στον τρίτο πυροσβέστη που έχασε τη ζωή του στο Γύθειο, επίσης κατά τη διάρκεια επιχείρησης κατάσβεσης. «Υπάρχει και τρίτος στο Γύθειο», είπε ο Νίκος Στραβελάκης, με τη Μίνα Καραμήτρου να διευκρινίζει ότι τα ακριβή αίτια θα αποσαφηνιστούν μετά τη νεκροψία-νεκροτομή. Όπως επισημάνθηκε, και εκείνος βρισκόταν σε επιχείρηση όταν κατέρρευσε, γεγονός που εντείνει ακόμη περισσότερο τη συνειδητοποίηση ότι οι απώλειες αυτές συνδέονται άμεσα με τη σκληρή πραγματικότητα του πεδίου.
Το τραγικό αυτό τριπλό πλήγμα δεν είναι απλώς ένα ακόμη δελτίο ειδήσεων. Είναι μια υπενθύμιση του κόστους που έχει η προστασία των πολλών, ειδικά σε καλοκαίρια που δοκιμάζουν τις αντοχές ανθρώπων και μηχανισμών. Κι όσο οι φωτιές γίνονται πιο απαιτητικές, τόσο η κοινωνία οφείλει να βλέπει καθαρά: πίσω από κάθε επιχείρηση, πίσω από κάθε φλόγα που σβήνει πριν φτάσει σε σπίτια, υπάρχουν πρόσωπα, οικογένειες, συνάδελφοι, ζωές.
Στο τέλος, αυτό που μένει από τα λόγια της Μίνας Καραμήτρου και του Νίκου Στραβελάκη είναι κάτι περισσότερο από μια τηλεοπτική στιγμή. Είναι ένα συλλογικό «ευχαριστώ» που ακούστηκε με τη βαριά επίγνωση της απώλειας. Γιατί «αυτοί οι ήρωες που λέγονται πυροσβέστες» δεν είναι σχήμα λόγου· είναι άνθρωποι που κάθε φορά που χτυπά ο συναγερμός αφήνουν τα πάντα και μπαίνουν στο πιο επικίνδυνο σημείο, για να μπορέσουμε οι υπόλοιποι να βγούμε από αυτό. Και όταν τους χάνουμε, δεν χάνεται μόνο μια μονάδα ενός σώματος ασφαλείας—χάνεται ένα κομμάτι από την ίδια την ασπίδα της κοινωνίας.
