Ηχηρό μήνυμα προς την Τουρκία ότι η Ελλάδα επιδιώκει τον διάλογο και τις σχέσεις καλής γειτονίας, χωρίς όμως να πρόκειται να αποδεχθεί απειλές, υποδείξεις ή αμφισβήτηση των κυριαρχικών της δικαιωμάτων, έστειλε από το Καστελλόριζο ο πρωθυπουργός Κυριάκος Μητσοτάκης, επαναλαμβάνοντας από το ανατολικότερο άκρο της χώρας την ελληνική θέση απέναντι σε κάθε αναθεωρητική επιδίωξη.
«Δεν απειλούμε κανέναν, αλλά δεν δεχόμαστε και απειλές και υποδείξεις από κανέναν. Είμαστε έτοιμοι να προασπίσουμε την εθνική μας ακεραιότητα και τα κυριαρχικά μας δικαιώματα», τόνισε ο πρωθυπουργός μιλώντας στην επίσημη εκδήλωση για την 83η επέτειο της Απελευθέρωσης του Καστελλόριζου, ξεκαθαρίζοντας ταυτόχρονα ότι ο διάλογος αποτελεί για την Αθήνα «επιλογή αυτοπεποίθησης και πίστης στο Διεθνές Δίκαιο». Όπως επισήμανε ο κ. Μητσοτάκης, στο Καστελλόριζο τα ελληνικά σύνορα ταυτίζονται με τα ευρωπαϊκά και το έδαφος της Μεγίστης είναι ταυτόχρονα ευρωπαϊκό έδαφος, δίνοντας στο μήνυμα που εκπέμπεται από το νησί διάσταση που ξεπερνά τα εθνικά όρια.
Παράλληλα, ο Κυριάκος Μητσοτάκης ανακοίνωσε ένα νέο πακέτο παρεμβάσεων για τη στήριξη του Καστελλόριζου και την ενίσχυση της μόνιμης κατοίκησης στο νησί. Μεταξύ άλλων, εξήγγειλε ετήσιο μισθολογικό κίνητρο 5.000 ευρώ για δημόσιους υπαλλήλους, στελέχη των Σωμάτων Ασφαλείας και των Ενόπλων Δυνάμεων που υπηρετούν στη Μεγίστη, καθώς και ετήσια ενίσχυση 5.000 ευρώ ανά νοικοκυριό, προσαυξημένη κατά 1.000 ευρώ για κάθε ανήλικο παιδί. Ανακοίνωσε επίσης ένα επιπλέον επιδοτούμενο ακτοπλοϊκό δρομολόγιο την εβδομάδα, καθώς και την προώθηση έργων για το λιμάνι, την ύδρευση, την αφαλάτωση και τις υποδομές του νησιού, μαζί με την ανακατασκευή κατοικιών για τη δωρεάν στέγαση γιατρών, εκπαιδευτικών και άλλων δημόσιων λειτουργών.
«Η σύνεσή μας δεν πρέπει να εκλαμβάνεται ως αδυναμία»
Ο πρωθυπουργός, περιέγραψε την εξωτερική και αμυντική πολιτική της κυβέρνησης με το τρίπτυχο «ασφάλεια, σταθερότητα και συνέπεια», υπογραμμίζοντας ότι η χώρα ασκεί «υπεύθυνη, πατριωτική και ρεαλιστική εξωτερική πολιτική», την οποία συνδυάζει με τη συνεχή ενίσχυση της αποτρεπτικής της ισχύος.
«Είναι μια δίδυμη προτεραιότητα που επιτρέπει σήμερα στην Ελλάδα να αναγνωρίζεται ως μια δύναμη ασφάλειας και ειρήνης σε ολόκληρη την περιοχή», ανέφερε.
Απευθυνόμενος προς τη γειτονική χώρα, ο κ. Μητσοτάκης επανέλαβε ότι η Ελλάδα επιδιώκει φιλικές σχέσεις, χωρίς εντάσεις και χωρίς προκλήσεις, με προσήλωση στο Διεθνές Δίκαιο και στο Δίκαιο της Θάλασσας.
Έθεσε, ωστόσο, ένα σαφές όριο: «Η σύνεσή μας δεν πρέπει να εκλαμβάνεται ως αδυναμία».
Σημείωσε ότι οι κάτοικοι του Καστελλόριζου γνωρίζουν καλύτερα από τον καθένα τι σημαίνει να ζουν τόσο κοντά σε μια χώρα «με την οποία η ίδια η γεωγραφία θέλησε να συνυπάρχουμε», για να προσθέσει αμέσως μετά τη σαφή αναφορά στην ετοιμότητα της χώρας να υπερασπιστεί την εθνική της ακεραιότητα και τα κυριαρχικά της δικαιώματα.
Την ίδια στιγμή, επέμεινε στη σημασία του διαλόγου, τον οποίο παρουσίασε όχι ως ένδειξη υποχώρησης αλλά ως συνειδητή επιλογή μιας χώρας που, όπως είπε, έχει αυτοπεποίθηση και εμπιστοσύνη στο Διεθνές Δίκαιο.
«Κλειστές οι πόρτες στις αναθεωρητικές βλέψεις»
Ιδιαίτερη αναφορά έκανε ο πρωθυπουργός στην ευρωπαϊκή διάσταση του Καστελλόριζου, τονίζοντας ότι στο ανατολικότερο άκρο της ελληνικής επικράτειας τα σύνορα της Ελλάδας ταυτίζονται με τα σύνορα της Ευρώπης.
«Το μήνυμα που εκπέμπει η Μεγίστη έχει τη δική του ξεχωριστή σημασία. Γιατί το έδαφός της είναι και ευρωπαϊκό έδαφος», ανέφερε.
Χαρακτήρισε, μάλιστα, το Καστελλόριζο εμβληματικό τόπο για να διατυπωθεί η ελληνική πρόθεση για «ένα μέλλον ειρήνης», με κλειστές όμως τις πόρτες απέναντι σε κάθε αναθεωρητική βλέψη και ανοιχτό τον δρόμο στον αμοιβαίο σεβασμό και στη διεθνή νομιμότητα.
Ο κ. Μητσοτάκης συνέδεσε τη θέση αυτή με τη συνολική εξωτερική και αμυντική πολιτική που ακολουθεί η κυβέρνηση από το 2019, σημειώνοντας ότι πρόκειται για μια «εθνική γραμμή» η οποία, όπως υποστήριξε, έχει οδηγήσει σε χειροπιαστά αποτελέσματα.
«Αυτή είναι η εθνική γραμμή την οποία ακολουθούμε από το 2019, οδηγώντας σε χειροπιαστά αποτελέσματα τα οποία ενισχύουν την πατρίδα μας σε όλα τα πεδία. Στην άμυνα, στη διπλωματία, στην οικονομία, στην κοινωνική συνοχή», είπε.
Το Καστελλόριζο ως σύμβολο εθνικής αντοχής
Το σημερινό μήνυμα του πρωθυπουργού συνδέθηκε και με τη βαριά ιστορική διαδρομή της Μεγίστης, καθώς η παρουσία του στο νησί έγινε με αφορμή την επέτειο της απελευθέρωσής του.
Ο Κυριάκος Μητσοτάκης αναφέρθηκε στις διαδοχικές περιπέτειες που γνώρισε το Καστελλόριζο και στην αντοχή των κατοίκων του, οι οποίοι, όπως είπε, κατάφεραν να μετατρέπουν τις δοκιμασίες σε νέες προσπάθειες αναγέννησης και να κρατούν το νησί ζωντανό μέσα στον χρόνο.
Υπενθύμισε ότι στις 13 Σεπτεμβρίου 1943 το αντιτορπιλικό «Κουντουριώτης» έδεσε στο λιμάνι και ύψωσε την ελληνική σημαία, με το Καστελλόριζο να γίνεται το πρώτο κομμάτι ελληνικής γης που ανέπνευσε τον αέρα της ελευθερίας μέσα στην καταχνιά του πολέμου.
Ακολούθησαν, ωστόσο, νέες τραγωδίες: οι γερμανικοί βομβαρδισμοί που μετέτρεψαν πολλά από τα αρχοντικά του νησιού σε ερείπια, ο ξεριζωμός κατοίκων προς τα προσφυγικά στρατόπεδα της Μέσης Ανατολής, η καταστροφική πυρκαγιά του 1944 και το τραγικό ναυάγιο του «Empire Patrol», στο οποίο χάθηκαν δεκάδες Καστελλοριζιοί κατά την επιστροφή τους.
Με αυτό το «ακατάβλητο φρόνημα», όπως ανέφερε, οι κάτοικοι της Μεγίστης έφτασαν μαζί με τα υπόλοιπα Δωδεκάνησα στην ενσωμάτωση στην Ελλάδα το 1948.
Ο πρωθυπουργός έκανε αναφορά και στο 2010, όταν το Καστελλόριζο επιλέχθηκε ως το σκηνικό για την ανακοίνωση της εισόδου της χώρας στην εποχή των μνημονίων.
«Ξέρω πόσο σας πίκρανε η εικόνα του 2010», είπε απευθυνόμενος στον δήμαρχο, χαρακτηρίζοντας εκείνη τη σύνδεση άδικη για το νησί και υποστηρίζοντας ότι σήμερα η εικόνα τόσο του Καστελλόριζου όσο και της χώρας είναι διαφορετική.
Ειδικό σχέδιο για να μείνουν και να επιστρέψουν κάτοικοι
Από την ιστορική και γεωπολιτική σημασία της Μεγίστης ο πρωθυπουργός πέρασε στη σημερινή καθημερινότητα των κατοίκων, παρουσιάζοντας ένα ολοκληρωμένο πρόγραμμα στήριξης του νησιού.
Όπως εξήγησε, ο στόχος δεν περιορίζεται στο να παραμείνουν οι σημερινοί Καστελλοριζιοί στον τόπο τους. Η κυβέρνηση επιδιώκει να δημιουργήσει τις προϋποθέσεις ώστε περισσότεροι πολίτες να επιλέξουν τη Μεγίστη ως μόνιμο τόπο κατοικίας.
Ο κ. Μητσοτάκης υπενθύμισε ότι ήδη εφαρμόζονται μειωμένοι φόροι, μόνιμη περικοπή του ΦΠΑ κατά 30%, επιδοτήσεις και μηδενικός ΕΝΦΙΑ, ενώ υπάρχουν ειδικά κίνητρα για δημόσιους υπαλλήλους και επιχειρήσεις που επενδύουν και δημιουργούν θέσεις εργασίας στο νησί.
Μόνιμο ετήσιο κίνητρο 5.000 ευρώ για όσους υπηρετούν στο νησί
Στο πλαίσιο των νέων μέτρων, ο πρωθυπουργός ανακοίνωσε τη θέσπιση μόνιμου ετήσιου μισθολογικού κινήτρου 5.000 ευρώ για το προσωπικό όλων των δημόσιων υπηρεσιών, των Σωμάτων Ασφαλείας και των Ενόπλων Δυνάμεων που υπηρετούν στο Καστελλόριζο.
Το μέτρο θα λειτουργήσει συνδυαστικά με πρόσθετη δέσμη κινήτρων από το υπουργείο Εσωτερικών, με στόχο να αντιμετωπιστεί το πρόβλημα στελέχωσης κρίσιμων υπηρεσιών σε ένα από τα πλέον απομακρυσμένα νησιά της χώρας.
5.000 ευρώ κάθε χρόνο ανά νοικοκυριό – Συν 1.000 ευρώ για κάθε παιδί
Η δεύτερη σημαντική παρέμβαση αφορά απευθείας τους κατοίκους και όσους επιλέξουν στο μέλλον να εγκατασταθούν στο Καστελλόριζο.
Καθιερώνεται ειδικό κίνητρο εγκατάστασης και παραμονής ύψους 5.000 ευρώ ετησίως ανά νοικοκυριό.
Το ποσό θα είναι αφορολόγητο και ακατάσχετο και θα αυξάνεται κατά 1.000 ευρώ για κάθε ανήλικο παιδί.
Μοναδική βασική προϋπόθεση είναι η συμπλήρωση διαμονής στο Καστελλόριζο για τουλάχιστον ένα πλήρες έτος.
Για τους μόνιμους κατοίκους που βρίσκονται ήδη στο νησί η ενίσχυση θα δοθεί στις αρχές του 2027, ενώ για τους νέους κατοίκους η καταβολή θα ξεκινήσει το 2028 και θα συνεχίζεται για κάθε επόμενο έτος.
Ένα επιπλέον δρομολόγιο Πειραιάς – Ρόδος – Καστελλόριζο
Σημαντική παρέμβαση ανακοινώθηκε και για την ακτοπλοϊκή σύνδεση του νησιού με την ηπειρωτική Ελλάδα και τα υπόλοιπα Δωδεκάνησα.
Από τις αρχές του επόμενου έτους θα προστεθεί ένα ακόμη επιδοτούμενο δρομολόγιο την εβδομάδα στη γραμμή Πειραιάς – Ρόδος – Καστελλόριζο, αυξάνοντας τις δυνατότητες μετακίνησης προς και από το νησί.
Το νέο δρομολόγιο θα πραγματοποιείται κάθε Τετάρτη, ικανοποιώντας σχετικό αίτημα της τοπικής κοινωνίας.
Λιμάνι, ύδρευση, αφαλάτωση και βιολογικός καθαρισμός
Ο Κυριάκος Μητσοτάκης δεσμεύθηκε παράλληλα για την ολοκλήρωση μιας σειράς μεγάλων έργων, με στόχο, όπως είπε, να κλείσουν εκκρεμότητες δεκαετιών στις βασικές υποδομές του Καστελλόριζου.
Μεταξύ αυτών περιλαμβάνονται η αποκατάσταση του κεντρικού λιμανιού, οι νέες μονάδες αφαλάτωσης, το νέο δίκτυο αποχέτευσης, ο βιολογικός καθαρισμός και το δίκτυο ύδρευσης.
Ο πρωθυπουργός τόνισε ότι οι συγκεκριμένες εκκρεμότητες θα πρέπει να έχουν ολοκληρωθεί μέσα στα επόμενα χρόνια, συνδέοντας την αναβάθμιση των υποδομών με τη δυνατότητα του νησιού να κρατήσει τους νέους ανθρώπους και να προσελκύσει νέους μόνιμους κατοίκους.
Δωρεάν κατοικίες για γιατρούς, εκπαιδευτικούς και δημόσιους λειτουργούς
Ξεχωριστή αναφορά έκανε ο πρωθυπουργός στο στεγαστικό πρόβλημα που αντιμετωπίζουν όσοι καλούνται να υπηρετήσουν στο ακριτικό νησί.
Όπως ανακοίνωσε, η Hellenic Energy θα αναλάβει ως δωρεά προς το Καστελλόριζο την πλήρη ανακατασκευή παλαιών κατοικιών, ώστε να μπορούν να στεγάζονται δωρεάν γιατροί, εκπαιδευτικοί, λιμενικοί και άλλοι δημόσιοι λειτουργοί.
Ο κ. Μητσοτάκης στάθηκε ιδιαίτερα στις δυσκολίες που αντιμετωπίζει ένας εκπαιδευτικός ο οποίος καλείται, για παράδειγμα, να ταξιδέψει από τη Θεσσαλονίκη μέχρι το Καστελλόριζο, αλλά και στο αυξημένο κόστος που συνεπάγεται η υπηρεσία στο νησί.
Όπως είπε, προκειμένου τα παιδιά του Καστελλόριζου να έχουν τις ίδιες ευκαιρίες με όλα τα παιδιά της χώρας, «το ελάχιστο το οποίο μπορούμε να κάνουμε είναι να παρέχουμε δωρεάν ποιοτική στέγη σε όλους τους δημόσιους λειτουργούς οι οποίοι θα έρθουν να υπηρετήσουν στο Καστελλόριζο».
«Δεν υπάρχουν πολίτες δύο ταχυτήτων»
Ο πρωθυπουργός υπογράμμισε ότι οι εξαγγελίες δεν αποτελούν μεμονωμένες παρεμβάσεις, αλλά τμήματα μιας συνολικής πολιτικής για το νησί και, ευρύτερα, για την ακριτική Ελλάδα.
«Όλα αυτά δεν είναι ούτε τυχαία ούτε αποσπασματικά μέτρα. Είναι οι ψηφίδες μιας ενιαίας πολιτικής που δηλώνει ξεκάθαρα ότι δεν υπάρχουν πολίτες δύο ταχυτήτων», τόνισε.
Στόχος, όπως ανέφερε, είναι οι νέοι άνθρωποι να μπορούν να παραμένουν στον τόπο τους, να εργάζονται και να δημιουργούν οικογένειες, με την ανάπτυξη του τουρισμού να συνδυάζεται με τη διατήρηση του φυσικού περιβάλλοντος και την προστασία του ιδιαίτερου χαρακτήρα του νησιού.
Κλείνοντας την ομιλία του, ο Κυριάκος Μητσοτάκης απευθύνθηκε στους κατοίκους της Μεγίστης, λέγοντας ότι «φυλάτε τις Θερμοπύλες του Αιγαίου» και ότι ολόκληρος ο Ελληνισμός τούς ευγνωμονεί και τους θαυμάζει.
«Στο Καστελλόριζο, την πανέμορφη αυτή πύλη της Ελλάδας και της Ευρώπης, η καρδιά σήμερα όλων των Ελλήνων και όλων των Ελληνίδων χτυπά λίγο πιο δυνατά», ανέφερε.
Το διπλό μήνυμα της παρουσίας του πρωθυπουργού στη Μεγίστη ήταν έτσι σαφές: προς το εξωτερικό, διάλογος και ειρηνική συνύπαρξη με βάση το Διεθνές Δίκαιο, αλλά χωρίς υποχωρήσεις απέναντι σε απειλές και αναθεωρητικές βλέψεις· και προς το εσωτερικό, ενίσχυση της μόνιμης παρουσίας στο ακριτικό νησί με οικονομικά κίνητρα, καλύτερες συνδέσεις, στέγαση των δημόσιων λειτουργών και αναβάθμιση των βασικών υποδομών.
