Η καθιερωμένη κυριακάτικη ανάρτηση του πρωθυπουργού Κυριάκου Μητσοτάκη κινήθηκε αυτή την εβδομάδα σε ιδιαίτερα ευρύ φάσμα θεμάτων, με έμφαση στις εξελίξεις γύρω από την υπόθεση της Marfin, τη Σύνοδο Κορυφής του ΝΑΤΟ, την οικονομία, την οδική ασφάλεια, τις δημόσιες υποδομές και την περιφερειακή ανάπτυξη.
Ο πρωθυπουργός στάθηκε ιδιαίτερα στις συλλήψεις για τις δολοφονίες που συνδέονται με τον εμπρησμό της Marfin, ενώ παρουσίασε παράλληλα κυβερνητικές πρωτοβουλίες για τη μείωση των τιμών στα καύσιμα, την ενίσχυση της αμυντικής βιομηχανίας και την πορεία της ελληνικής οικονομίας.
Αναλυτικά η ανάρτηση του Πρωθυπουργού
«Καλημέρα σας. Πριν σας μιλήσω για το τι έγινε αυτήν την εβδομάδα, θεωρώ επιβεβλημένο να ξεκινήσω με μια εξέλιξη που έχει ιδιαίτερη σημασία για τη Δημοκρατία και το κράτος δικαίου. Την Παρασκευή έγιναν οι συλλήψεις των φερόμενων ως δραστών για 4 δολοφονίες συμπολιτών μας που μας έχουν πληγώσει βαθιά. Αναφέρομαι στην πρόσφατη δολοφονία της Βάγιας Νέστορα και στις προ 16ετίας δολοφονίες της εγκύου Αγγελικής Παπαθανασοπούλου, του Επαμεινώνδα Τσάκαλη και της Παρασκευής Ζούλια. Μία ημέρα μετά την κηδεία της Βάγιας Νέστορα, η Πολιτεία έκανε πράξη τη δέσμευσή της να μην αφήσει αυτές τις υποθέσεις στο σκοτάδι. Με τη σύλληψη των υπόπτων γίνεται ένα καθοριστικό βήμα ώστε να αποδοθεί Δικαιοσύνη και να εκπληρωθεί μια υποχρέωση προς τα θύματα του εμπρησμού της Μαρφίν, τις οικογένειες και τους συναδέλφους τους. Είναι η απάντηση που δίνει πάντα μια δημοκρατική Πολιτεία απέναντι στη βία: όχι με εκδίκηση, αλλά με τους θεσμούς, τη νομιμότητα και την αποτελεσματική δράση των αρχών. Τον λόγο τώρα έχει η Δικαιοσύνη. Θεωρώ σημαντικό, επίσης, το γεγονός ότι σε μια τόσο δύσκολη στιγμή, υπήρξαν φωνές συνεννόησης και ενότητας. Απέναντι στην τρομοκρατία δεν χωρούν ούτε αστερίσκοι, ούτε συμψηφισμοί. Μόνο ένα κοινό μέτωπο που θα στερήσει από όσους επιλέγουν τη βία κάθε ίχνος ανοχής και κάθε πολιτικό άλλοθι. Αυτό είναι το ελάχιστο που οφείλουμε στη μνήμη κάθε θύματος πολιτικής βίας, αλλά και στις επόμενες γενιές.
Ερχόμενος στο «κυρίως μέρος» της ανασκόπησης, θα αναφερθώ πρώτα στη Σύνοδο Κορυφής του ΝΑΤΟ, όπου συζητήθηκαν όλες οι κρίσιμες γεωπολιτικές προκλήσεις της περιόδου μας. Σε ένα περιβάλλον αυξημένης γεωπολιτικής αβεβαιότητας, η Ελλάδα παραμένει ένας σταθερός και αξιόπιστος σύμμαχος χωρίς να υποχωρεί από τις εθνικές της θέσεις. Στη Σύνοδο Κορυφής του ΝΑΤΟ επανέλαβα ότι η χώρα μας αποτελεί έναν συνεπή σύμμαχο που τηρεί διαχρονικά τις δεσμεύσεις της και συμβάλλει ουσιαστικά στη συλλογική ασφάλεια. Η έγκαιρη επίτευξη του στόχου για τις αμυντικές δαπάνες ήδη από το 2026 (3,5% του ΑΕΠ) και το μεγαλύτερο πρόγραμμα εκσυγχρονισμού των Ενόπλων Δυνάμεων των τελευταίων δεκαετιών, ύψους 28 δισ., είναι η έμπρακτη απόδειξη ότι επενδύουμε στην ασφάλεια της πατρίδας μας, ώστε η Ελλάδα να παραμένει ισχυρή και ασφαλής σε μια ιδιαίτερα απαιτητική γεωπολιτική συγκυρία. Στις παρεμβάσεις μου, κατέστησα σαφές ότι η ισχύς μιας αμυντικής συμμαχίας δεν μετριέται μόνο με εξοπλισμούς, αλλά και με τον σεβασμό των αρχών πάνω στις οποίες οικοδομήθηκε. Και η συνοχή της κρίνεται και από τις σχέσεις καλής γειτονίας. Σχέσεις που η πατρίδα μας επιδιώκει σταθερά με όλες τις χώρες της περιοχής. Αυτό, όμως, δεν σημαίνει ότι μπορούμε να αγνοούμε το διαχρονικό casus belli της Τουρκίας, ιστορική ανορθογραφία που δεν αρμόζει στις σχέσεις δύο γειτονικών χωρών. Θέλουμε τον διάλογο, όμως η ειρήνη και η συνεργασία δεν μπορεί να συνάδουν με απειλές πολέμου. Αυτή είναι μια θέση αρχής που διατυπώνουμε με συνέπεια προς όλους τους συμμάχους μας. Τέλος, σε μια περίοδο όπου οι διεθνείς κρίσεις επηρεάζουν άμεσα την οικονομία και την καθημερινότητα των πολιτών, υπογράμμισα την ανάγκη να επικρατήσει η διπλωματία στο Ιράν και στη Μέση Ανατολή. Η σταθερότητα στην ευρύτερη περιοχή δεν αποτελεί μόνο ζήτημα ασφάλειας, αλλά και βασική προϋπόθεση για την προστασία των νοικοκυριών από νέες ανατιμήσεις στην ενέργεια και στο κόστος ζωής.
Οι εξελίξεις όμως στη Μέση Ανατολή και η σύγκρουση με το Ιράν έχουν ήδη προκαλέσει νέα άνοδο στις διεθνείς τιμές του πετρελαίου, επηρεάζοντας άμεσα το κόστος των καυσίμων. Όπως κάναμε σε κάθε προηγούμενη κρίση, έτσι και τώρα δεν μένουμε παρατηρητές όταν εξωγενείς ανατιμήσεις πιέζουν τα εισοδήματα. Σε συνεργασία, λοιπόν, με τα δύο ελληνικά διυλιστήρια προχωρούμε σε μια νέα πρωτοβουλία, ώστε έως το τέλος Αυγούστου, η τιμή της βενζίνης θα μειωθεί κατά 10 λεπτά το λίτρο και του ντίζελ κατά 5 λεπτά. Οι λεπτομέρειες εφαρμογής θα ανακοινωθούν τις επόμενες ημέρες. Είναι μία ακόμη παρέμβαση που συμπληρώνει τα μέτρα τα οποία ήδη έχουμε λάβει, όπως το Fuel Pass και η στήριξη στο ντίζελ, με έναν σταθερό στόχο: να απορροφούμε όσο γίνεται μεγαλύτερο μέρος των διεθνών ανατιμήσεων, προστατεύοντας την αγοραστική δύναμη των πολιτών χωρίς να θέτουμε σε κίνδυνο τη δημοσιονομική σταθερότητα της χώρας.
Μέσα στο σύνθετο αυτό γεωπολιτικό περιβάλλον, σημαντική εξέλιξη αποτελεί το ότι η χώρα μας γίνεται ιδρυτικό μέλος της Παγκόσμιας Τράπεζας για την Άμυνα και Ασφάλεια (DSRB). Πρόκειται για έναν νέο διεθνή χρηματοδοτικό οργανισμό που θα λειτουργεί ενισχυτικά προς τα ευρωπαϊκά ταμεία και προγράμματα. Ο βασικός του στόχος είναι να κινητοποιεί πρόσθετους πόρους, κυρίως από τον ιδιωτικό τομέα, για να χρηματοδοτούνται κρίσιμα έργα στους τομείς της άμυνας, της σύγχρονης τεχνολογίας και της θωράκισης των υποδομών μας. Τι κερδίζουμε εμείς από αυτό; Η συμμετοχή μας, και μάλιστα ως ιδρυτικού μέλους, δημιουργεί ουσιαστικές προοπτικές για την εγχώρια αμυντική βιομηχανία αλλά και για την οικονομία μας συνολικά. Ανοίγουν νέοι χρηματοδοτικοί δρόμοι για τις ελληνικές μικρομεσαίες επιχειρήσεις που συμμετέχουν στην εφοδιαστική αλυσίδα της άμυνας, γεγονός που μεταφράζεται σε νέες επενδύσεις και στη δημιουργία θέσεων εργασίας υψηλής εξειδίκευσης στη χώρα μας.
Από την εβδομάδα που πέρασε ξεχωρίζω την παραλαβή του πρώτου από τα 25 σύγχρονα και υβριδικά τρένα νέας γενιάς, στο πλαίσιο της συμφωνίας μας με την Ιταλία. Οι νέοι αυτοί συρμοί διαθέτουν τα πιο προηγμένα συστήματα διαχείρισης κυκλοφορίας και θα τεθούν σε λειτουργία μόλις ολοκληρωθούν οι απαραίτητες δοκιμές και λάβουν την επίσημη πιστοποίηση από τη Ρυθμιστική Αρχή Σιδηροδρόμων. Είναι μια ακόμη ψηφίδα στη μεγάλη προσπάθεια που βρίσκεται σε εξέλιξη για να αποκτήσει η χώρα έναν σύγχρονο σιδηρόδρομο, με νέα μέσα, καλύτερες υποδομές και σύγχρονα συστήματα λειτουργίας.
Από τις μετακινήσεις με το τρένο έρχομαι στην οδική ασφάλεια, όπου τα στοιχεία του πρώτου εξαμήνου δείχνουν ότι οι ανθρώπινες απώλειες στην άσφαλτο συνεχίζουν να μειώνονται σε σχέση με τα προηγούμενα χρόνια, φέτος ήταν 213 από 313 που ήταν το 2019. Δεν υπάρχει βέβαια κανένα περιθώριο εφησυχασμού, ειδικά τώρα τους καλοκαιρινούς μήνες που συνδέονται με τη θερινή χαλάρωση που όμως είναι ανεπίτρεπτη στο τιμόνι. Γι’ αυτό και συνεχίζονται με αμείωτη ένταση οι έλεγχοι της Τροχαίας. Στο εξής μάλιστα η βεβαίωση των παραβάσεων θα γίνεται μέσω smartphones, με τις νέες συσκευές ψηφιακών κλήσεων που παρέλαβε το Υπουργείο Προστασίας του Πολίτη. Από τα 390 smartphones, τα 250 κατευθύνθηκαν στην Τροχαία της Αττικής, 60 στην Τροχαία της Θεσσαλονίκης και τα υπόλοιπα στην Άμεση Δράση. Τέλος, λοιπόν, το ροζ χαρτάκι.
Συνεχίζω, βέβαια, με την τεχνολογία, καθώς ο νέος ελληνικός μικροδορυφόρος «Hyperion GR-1», βρίσκεται και αυτός σε τροχιά γύρω από τη Γη, ανεβάζοντας έτσι τους ελληνικούς μικροδορυφόρους σε τροχιά στους 18, στο πλαίσιο του σχεδιασμού του Υπουργείου Ψηφιακής Διακυβέρνησης και Τεχνητής Νοημοσύνης για την ενίσχυση των διαστημικών δυνατοτήτων της χώρας. Μάλιστα, όπως και οι υπόλοιποι 6 αυτού του τύπου, ο «Hyperion GR-1» κατασκευάστηκε από την ελληνική εταιρεία Open Cosmos Aegean, στην Παλλήνη. Είναι ακόμη ένα παράδειγμα ότι η χώρα μας μπορεί να παράγει τεχνολογία υψηλής προστιθέμενης αξίας, επενδύοντας στη γνώση, στην καινοτομία και στο ανθρώπινο δυναμικό της και συνδέεται, φυσικά, με όσα είπα παραπάνω για την εγχώρια αμυντική βιομηχανία.
Θέλω τώρα να αναφερθώ σε δύο ρυθμίσεις που τακτοποιούν προβλήματα που έρχονται από το παρελθόν. Πρώτον, το Δημόσιο παύει να διεκδικεί αγροτικές εκτάσεις τις οποίες το ίδιο είχε παραχωρήσει σε πολίτες, σε κάποιες περιπτώσεις ακόμα και από την εποχή του Ελευθερίου Βενιζέλου. Οι εκκρεμείς δίκες καταργούνται και οι ιδιοκτησίες οριστικοποιούνται στους κατόχους τους, ενώ οι διορθώσεις στο Κτηματολόγιο θα γίνονται αυτόματα. Δεύτερον, εκσυγχρονίζουμε το καθεστώς για τη συνιδιοκτησία και τις πολυκατοικίες, το οποίο μετρά σχεδόν έναν αιώνα ζωής. Το Υπουργείο Δικαιοσύνης προετοιμάζει έναν νέο Κώδικα έως το τέλος του έτους, ο οποίος θα απλοποιήσει τη λήψη αποφάσεων για επισκευές, ενεργειακές αναβαθμίσεις και κοινόχρηστα. Θα πούμε περισσότερα γι’ αυτό όταν έρθει η ώρα.
Επί τη ευκαιρία, μιας και αναφέρθηκα στο Υπουργείο Δικαιοσύνης, πριν από μερικούς μήνες είχα παρουσιάσει τα πρώτα αποτελέσματα του νέου Δικαστικού Χάρτη. Αξίζει να σταθώ και στα νεότερα στοιχεία του JustStat -του παρατηρητηρίου Δικαιοσύνης που έχουμε δημιουργήσει για να παρακολουθούμε τις επιδόσεις κάθε δικαστηρίου. Η εικόνα, λοιπόν, είναι ακόμη καλύτερη. Ο μέσος χρόνος έκδοσης πρωτόδικης απόφασης έχει πλέον περιοριστεί από τις 774 ημέρες στις 357, ενώ το πρώτο τρίμηνο του 2026 έπεσε ακόμη περισσότερο, στις 309 ημέρες. Την ίδια στιγμή, τα δικαστήρια εκκαθαρίζουν πλέον περισσότερες υποθέσεις από όσες εισάγονται. Αυτό δείχνει ότι μια δύσκολη μεταρρύθμιση αρχίζει να αποδίδει μετρήσιμα αποτελέσματα, με στόχο έως το 2030 η Ελλάδα να βρίσκεται στις πέντε πρώτες χώρες της Ευρώπης ως προς την ταχύτητα απονομής της Δικαιοσύνης.
Συνεχίζω με την ελληνική περιφέρεια και την ενίσχυση των βασικών υποδομών της. Εγκρίναμε και ξεκινάει άμεσα ένας νέος κύκλος χρηματοδοτήσεων ύψους 66,4 εκ. ευρώ από το Υπουργείο Περιβάλλοντος και Ενέργειας, που αφορά 31 Δήμους σε νησιά και ηπειρωτική Ελλάδα, για την υλοποίηση 61 έργων ύδρευσης, άρδευσης και αποχέτευσης -παρεμβάσεις που αλλάζουν την καθημερινότητα και προστατεύουν τη δημόσια υγεία σε περιοχές που ακόμα και σήμερα αντιμετωπίζουν προβλήματα με το δίκτυο ύδρευσης, με απαρχαιωμένες υποδομές ή με την ποιότητα του νερού. Αυτά τα έργα έρχονται να προστεθούν σε ακόμα 42 που δρομολογήσαμε στα τέλη του 2025. Συνολικά, στηρίζουμε 63 Δήμους με σχεδόν 142 εκ. ευρώ για 103 έργα, με έναν πολύ καθαρό στόχο: να εξασφαλίσουμε για τους πολίτες πιο ποιοτικό, ασφαλές και οικονομικό νερό.
Θέλω επίσης να σταθώ στη Δυτική Μακεδονία και στις περιοχές που μπαίνουν στη μετα-λιγνιτική εποχή. Ξέρω καλά την αγωνία των ανθρώπων εκεί για το μέλλον του τόπου τους. Γι’ αυτό κάνουμε πράξη ένα δίκαιο αίτημα των περιοχών Δίκαιης Μετάβασης, θεσπίζοντας μια ειδική ρήτρα προστασίας: από εδώ και στο εξής, κάθε νέος νόμος ή χρηματοδοτικό πρόγραμμα θα έχει υποχρεωτικά ειδική μέριμνα για αυτές τις περιοχές. Παράλληλα, ξεκινάμε 10 συγκεκριμένες δράσεις στη Δυτική Μακεδονία, από την απορρόφηση των πρώην εργαζομένων της ΔΕΗ και έργα εξοικονόμησης ενέργειας, μέχρι την ενίσχυση του κλάδου της γούνας, την αναβάθμιση της Σχολής Αστυφυλάκων στην Καστοριά και τις οδικές υποδομές. Ήδη έχουν «πέσει» 3,7 δισ. στην περιοχή για έργα όπως ο Ε-65 στα Γρεβενά, η τηλεθέρμανση και η διπλή μοριοδότηση εντοπιότητας στις προσλήψεις. Δεν αφήνουμε τη Δυτική Μακεδονία μόνη της, αυτό να το γνωρίζετε.
Αλλάζω θέμα αλλά παραμένω στην περιφέρεια και μεταφέρομαι στο διάσημο «Ναυάγιο της Ζακύνθου». Δύο νέα γι’ αυτό. Πρώτον, ικανοποιώντας ένα δίκαιο και διαχρονικό αίτημα των κατοίκων, η διαχείρισή του περνά πλέον στον Δήμο Ζακύνθου. Ενώ δεύτερον, σε συνεργασία με το Εθνικό Μετσόβιο Πολυτεχνείο, σχεδιάστηκε η αποκατάσταση της ακτής, με απόλυτο σεβασμό στο περιβάλλον αλλά και με πρώτο μέλημα την ασφάλεια των επισκεπτών και παράλληλα, μέσω του προγράμματος «Interreg», ξεκινάει η συντήρηση του ίδιου του ιστορικού πλοίου «Παναγιώτης». Στόχος μας είναι να σώσουμε αυτό το μοναδικό σημείο και να το αποδώσουμε ξανά στο κοινό, θωρακισμένο και ασφαλές.
Όπως έχω πολλές φορές πει, όλα τα θέματα, και η προστασία του πολιτισμού μας, αποκτούν ακόμη μεγαλύτερη σημασία όταν φτάνει στα πιο μικρά και απομακρυσμένα νησιά μας. Έτσι, μετά το Άργος την προηγούμενη εβδομάδα, παραδώσαμε στο Αγαθονήσι το 33ο μουσείο που φτιάχνεται ή ανακαινίζεται από το 2019. Μπορεί να έχει μόλις δύο ορόφους, αλλά χωράει μια ιστορία που ξεκινάει από την 3η χιλιετία π.Χ. Η Πολιτεία είναι σταθερά παρούσα δίπλα στους ακρίτες του Αιγαίου, στηρίζοντας την ταυτότητα και το μέλλον του τόπου τους.
Άφησα για το τέλος τα μεγάλα νέα για την οικονομία μας, γιατί αυτήν την εβδομάδα βγήκαν μαζεμένες κάποιες πολύ σημαντικές εκθέσεις από διεθνείς οργανισμούς. Ξέρω ότι οι οικονομικοί δείκτες συχνά ακούγονται μακριά από την καθημερινότητά μας, αλλά στην πραγματικότητα δείχνουν αν η χώρα πατάει γερά στα πόδια της. Πρώτα απ’ όλα, ο Ευρωπαϊκός Μηχανισμός Σταθερότητας (ESM) επιβεβαίωσε ότι η Ελλάδα είναι από τις χώρες που μείωσαν πιο δραστικά το χρέος και τα ελλείμματά τους μετά την πανδημία. Τι σημαίνει αυτό πρακτικά για το μέλλον; Σημαίνει ότι τα επόμενα δέκα χρόνια, η χώρα μας θα χρειαστεί πολύ μικρότερη πρόσθετη δημοσιονομική προσπάθεια, δηλαδή πολύ λιγότερη πίεση, σε σχέση με μεγάλες οικονομίες της Ευρωζώνης που αυτή τη στιγμή ζορίζονται, όπως η Γαλλία, η Ιταλία ή η Ισπανία. Αδιανόητο αυτό πριν λίγα χρόνια.
Την ίδια στιγμή, σύμφωνα με την ετήσια έκθεση της Διάσκεψης των Ηνωμένων Εθνών για το Εμπόριο και την Ανάπτυξη, οι ξένες επενδύσεις στην Ελλάδα για το 2025 άγγιξαν τα 13 δισ. δολάρια. Είναι ιστορικό ρεκόρ 35ετίας! Και μάλιστα, την ώρα που στην υπόλοιπη Ευρώπη οι επενδύσεις έπεσαν κατά 29%, εδώ ανέβηκαν κατά σχεδόν 69,4% μέσα σε έναν χρόνο. Είναι μια αύξηση υπερδιπλάσια από το 2021 και δεκαπλάσια σε σύγκριση με το 2015. Το κρατάω αυτό όχι για να περηφανευτούμε για τα κεφάλαια, αλλά για το τι φέρνουν αυτά τα χρήματα: φέρνουν νέες, καλύτερες και πιο καλοπληρωμένες δουλειές. Και αυτό είναι το κλειδί για να γυρίσουν οι νέοι μας από το εξωτερικό. Ήδη, όπως ανέφερα και στην προηγούμενη ανασκόπηση, τα στοιχεία του ΟΟΣΑ δείχνουν ότι από το 2023 οι Έλληνες που επιστρέφουν είναι περισσότεροι από αυτούς που φεύγουν. Αυτό είναι το πραγματικό κέρδος. Όλος αυτός ο επενδυτικός κινητήρας σε μεγάλο βαθμό τροφοδοτείται από το Ταμείο Ανάκαμψης, το οποίο τρέχει απολύτως εντός χρονοδιαγράμματος. Έχουμε εισπράξει ήδη 24,6 δισ. ευρώ, έχοντας ολοκληρώσει 256 ορόσημα, και με την επόμενη δόση φτάνουμε στο 82% του συνολικού προγράμματος. Ήδη έχουν διοχετευθεί στην οικονομία 15,5 δισ. ευρώ μέσα σε πέντε χρόνια, ενώ το σύνολο των πόρων από το δανειακό σκέλος, ύψους 17,7 δισ. ευρώ, έχει απορροφηθεί και συμβασιοποιηθεί πριν από την ολοκλήρωση της προθεσμίας. Ακούγεται συχνά η κριτική ότι αυτά τα λεφτά πάνε «σε λίγους και μεγάλους». Οι αριθμοί όμως λένε το αντίθετο: 6 στις 10 δανειακές συμβάσεις αφορούν μικρές, πολύ μικρές και μικρομεσαίες επιχειρήσεις. Με αυτά τα χρήματα, η Ελλάδα έχει καλύψει πλέον τεράστιο έδαφος στην ψηφιοποίηση του κράτους και στην ενέργεια, ξεπερνώντας τον ευρωπαϊκό μέσο όρο και φτάνοντας να εξάγει, πλέον, καθαρό ηλεκτρικό ρεύμα.
Κρατάμε, λοιπόν, τα θετικά αποτελέσματα, ξέρουμε καλά τις δυσκολίες που ακόμα υπάρχουν και συνεχίζουμε τη δουλειά χωρίς να επαναπαυόμαστε. Καλή συνέχεια στη μέρα σας!»
