Στην καθιερωμένη κυριακάτικη ανάρτησή του, ο πρωθυπουργός Κυριάκος Μητσοτάκης εστίασε στην κλιματική κρίση και στις πυρκαγιές που πλήττουν τη χώρα, εκφράζοντας την ευγνωμοσύνη του στις δυνάμεις του κρατικού μηχανισμού για την άμεση αντίδραση. «Η εικόνα σήμερα φαίνεται καλύτερη», τόνισε, επισημαίνοντας τη σημασία της έγκαιρης κινητοποίησης μέσω του 112 και τη διαρκή παρουσία της Πολιτείας δίπλα στους πληγέντες. Διαβεβαίωσε πως θα υπάρξει ουσιαστική και ταχεία αποκατάσταση των ζημιών.
Πρωτοβουλίες για την κλιματική ανθεκτικότητα
Ο πρωθυπουργός αναφέρθηκε σε δύο μεγάλες πρωτοβουλίες περιβαλλοντικής πολιτικής. Πρώτον, τη δημιουργία δύο εθνικών θαλάσσιων πάρκων σε Ιόνιο και νότιες Κυκλάδες, συνολικής έκτασης 27.500 τ.χλμ., που καθιστούν την Ελλάδα πρωτοπόρο στη Μεσόγειο στην προστασία του θαλάσσιου περιβάλλοντος. Δεύτερον, προανήγγειλε μεταρρύθμιση για την αντιμετώπιση της λειψυδρίας, με πλήρες σχέδιο που θα παρουσιαστεί τον Σεπτέμβριο. «Το νερό ήταν, είναι και θα παραμείνει δημόσιο αγαθό», υπογράμμισε.
Ολόκληρη η ανάρτηση του πρωθυπουργού:
Καλημέρα σε όλες και όλους. Η σημερινή ανασκόπηση έρχεται λίγες ημέρες μετά την 51η επέτειο αποκατάστασης της Δημοκρατίας, μια μεγάλη στιγμή στην εθνική μας διαδρομή, αλλά και μια αφορμή για να σκεφτούμε πόσο πολύτιμες παραμένουν οι αξίες της, ιδίως σε μια εποχή σημαντικών ανακατατάξεων, υβριδικών απειλών και αχαρτογράφητων προκλήσεων.
Καθώς όμως η Δημοκρατία εξελίσσεται, βρίσκεται αντιμέτωπη και με νέους, εξίσου υπαρξιακούς κινδύνους που δοκιμάζουν κράτη και κοινωνίες παντού. Ανάμεσά τους, η εντεινόμενη περιβαλλοντική κρίση, είτε εκδηλώνεται με ακραία καιρικά φαινόμενα, είτε με τραγικές συνέπειες ανθρώπινης αμέλειας ή εγκληματικής πρόθεσης. Η χώρα μας χθες βρισκόταν σε επίπεδο κινδύνου 5 λόγω παρατεταμενης ζέστης και έντονων ανέμων. Ο κρατικός μηχανισμός κλήθηκε να δώσει έναν τιτάνιο αγώνα και να αντιμετωπίσει παράλληλα δεκάδες πυρκαγιές σε όλη τη χώρα. Η εικόνα σήμερα φαίνεται καλύτερη και συνεχίζεται η μάχη με όλα τα διαθέσιμα μέσα. Θέλω να ευχαριστήσω την πυροσβεστική, τους εθελοντές πυροσβέστες, τους εθελοντές της πολιτικής προστασίας, την αστυνομία, το λιμενικό, το ΕΚΑΒ, τις Ένοπλες Δυνάμεις και την τοπική αυτοδιοίκηση πρώτου και δεύτερου βαθμού για την τιτάνεια προσπάθεια που καταβάλλουν από χθες. Χάρη στην έγκαιρη ενεργοποίηση του 112 και την κινητοποίηση όλων των διαθέσιμων δυνάμεων, αποτράπηκαν τα χειρότερα και προφυλάχθηκαν ανθρώπινες ζωές. Η Πολιτεία ήταν και παραμένει παρούσα. Όσοι είδαν τις περιουσίες τους να καταστρέφονται από το μένος της πυρκαγιάς, να ξέρουν ότι το κράτος θα είναι δίπλα τους. Με ταχύτητα, με ουσιαστική αρωγή και με κάθε διαθέσιμο μέσο αποκατάστασης. Η απάντηση σε τόσο σύνθετες προκλήσεις δεν μπορεί παρά να είναι συνολική. Με συντονισμό, με ενίσχυση των επιχειρησιακών μας μέσων, αλλά και με διαρκείς μεταρρυθμίσεις και αλλαγές, για να θωρακιζόμαστε όλο και πιο αποτελεσματικά απέναντι σε φαινόμενα που πλέον θα είναι επαναλαμβανόμενα.
Οι δύσκολες συνθήκες που βιώνουμε, μας υπενθυμίζουν πόσο σημαντικό είναι να είμαστε έτοιμοι απέναντι στις κρίσεις του παρόντος, αλλά και να χτίζουμε από σήμερα τις άμυνες του αύριο. Σε αυτό το πνεύμα, δύο πρωτοβουλίες αυτής της εβδομάδας δείχνουν τον δρόμο για μια Ελλάδα πιο ανθεκτική, πιο βιώσιμη, πιο υπεύθυνη. Η πρώτη είναι η δημιουργία δύο νέων Εθνικών Θαλάσσιων Πάρκων στο Ιόνιο και στο Αιγαίο Πέλαγος, έκτασης περίπου 27.500 τ.χλμ -των μεγαλύτερων στη Μεσόγειο και της 4ης μεγαλύτερης προστατευόμενης θαλάσσιας ζώνης στην Ευρώπη. Η οριοθέτησή τους έγινε με περιβαλλοντικά κριτήρια, με στόχο να προστατευτεί η θαλάσσια ζωή και τα οικοσυστήματα των πελάγων μας. Γι’ αυτό και στις περιοχές αυτές μπαίνει τέλος στις καταστροφικές πρακτικές, όπως η μηχανότρατα. Με αυτήν την κίνηση, η Ελλάδα προστατεύει πάνω από το 35% των χωρικών της υδάτων, φτάνοντας πολύ νωρίτερα τον ευρωπαϊκό στόχο του 2030. Και θα συνεχίσουμε με τη θεσμοθέτηση και άλλων πάρκων σε περιοχές του Αιγαίου, διαμορφώνοντας ένα ισχυρό δίκτυο προστασίας του θαλάσσιου περιβάλλοντος -ένα στοιχείο που είναι βαθιά συνδεδεμένο με την εθνική μας ταυτότητα, αλλά και με το χρέος μας απέναντι στις επόμενες γενιές. Μια ευθύνη που είχα αναλάβει τον περασμένο μήνα από το βήμα της Διάσκεψης για τους Ωκεανούς.
Η δεύτερη πρωτοβουλία μας αφορά στην αντιμετώπιση του κινδύνου της λειψυδρίας, μια από τις σοβαρότερες επιπτώσεις της κλιματικής κρίσης. Η Ελλάδα, όπως δείχνουν οι επιστημονικές μελέτες, είναι μια από τις μεσογειακές χώρες που κατατάσσεται στη βαθμίδα του εξαιρετικά υψηλού ρίσκου, στην 19η θέση παγκοσμίως. Η στάθμη των φραγμάτων είναι σε ιστορικά χαμηλά επίπεδα και ειδικά στην Αττική, τα αποθέματα έχουν μειωθεί πάνω από 50% σε σχέση με το 2022. Απέναντι σε αυτήν την κατάσταση, προχωράμε σε μια συντονισμένη, ριζική παρέμβαση. Μια μεταρρύθμιση που θα καλύψει τις άμεσες ανάγκες, αλλά και θα θωρακίσει τη χώρα για τις προκλήσεις των επόμενων 30 ετών. Το πλήρες σχέδιο θα παρουσιαστεί τον Σεπτέμβριο. Και για να προλάβω κάθε παρερμηνεία: το νερό ήταν, είναι και θα παραμείνει δημόσιο αγαθό, πόρος ζωτικής σημασίας που προστατεύεται από το Σύνταγμά μας.
Περνώ τώρα στον μετασχηματισμό των Ενόπλων Δυνάμεων, μια μεγάλη μεταρρύθμιση που έχουμε βάλει μπροστά με την «Ατζέντα 2030». Η δεύτερη φάση αυτού του φιλόδοξου μετασχηματισμού που παρουσίασε την Πέμπτη ο Υπουργός Εθνικής Άμυνας περιλαμβάνει μεταξύ άλλων αλλαγές στη θητεία, σημαντική αύξηση στους μισθούς των στρατεύσιμων, αναδιάταξη του δικτύου στρατοπέδων με γνώμονα την ενίσχυση της επιχειρησιακής αποτελεσματικότητας, μείωση των στρατιωτικών δικαστηρίων, νέες διοικήσεις μη επανδρωμένων μέσων σε όλα τα Όπλα και τα Σώματα, καθώς και νέα έργα αμυντικής οχύρωσης στον Έβρο και στα νησιά του Ανατολικού Αιγαίου. Παράλληλα, επεκτείνεται και το στεγαστικό πρόγραμμα για τα επαγγελματικά στελέχη των Ενόπλων Δυνάμεων. Μέχρι τον Αύγουστο του 2026 θα έχουν κατασκευαστεί 1.059 νέες κατοικίες κυρίως στη Θράκη και τα νησιά του Ανατολικού Αιγαίου και μέχρι το 2027 θα υπερβούν τις 2.000 κατοικίες.
Το επόμενο θέμα της ανασκόπησης αφορά τις τράπεζες. Όπως θα θυμάστε, τον περασμένο Δεκέμβριο θεσπίσαμε κανόνες για να περιοριστούν οι υπερβολικές τραπεζικές χρεώσεις. Έτσι λοιπόν, από τα τέλη Ιανουαρίου μειώθηκαν ή και καταργήθηκαν 6 βασικές προμήθειες που εισέπρατταν οι τράπεζες από φυσικά πρόσωπα, ελεύθερους επαγγελματίες και επιχειρήσεις μέσω web-banking και mobile-banking, ενώ μηδενίστηκαν οι χρεώσεις για ανάληψη μετρητών σε περιοχές όπου υπάρχει ΑΤΜ μόνο ενός τραπεζικού ιδρύματος. Κάποιοι, ωστόσο, παρακάμπτοντας το πνεύμα της ρύθμισης, βρήκαν «παραθυράκι» και συνέχισαν να χρεώνουν καταχρηστικά τους πολίτες για άλλες κατηγορίες υπηρεσιών. Γι’ αυτό και παρεμβαίνουμε με νέα τροπολογία. Από εδώ και στο εξής, μηδενίζεται η προμήθεια για κάθε ανάληψή ή ερώτηση υπολοίπου από ATM άλλης τράπεζας που είναι μέλος του δικτύου ΔΙΑΣ, αλλά και από τρίτο πάροχο που έχει μετοχική σχέση με την τράπεζα. Παράλληλα, θεσπίζεται ανώτατο όριο 1,50 ευρώ για οποιαδήποτε άλλη χρέωση της τράπεζας σε ΑΤΜ. Οι τραπεζικές υπηρεσίες πρέπει να εξυπηρετούν τον πολίτη και όταν αυτό δεν γίνεται, το κράτος παρεμβαίνει.
Την Τετάρτη ξεκίνησε η λειτουργία της ψηφιακής πλατφόρμας prosvasimotita.minscfa.gov.gr για το νέο πρόγραμμα «Προσβασιμότητα κατ’ οίκον», για το οποίο σας είχα μιλήσει και πριν 2 εβδομάδες. Θυμίζω ότι αφορά τη χρηματοδότηση παρεμβάσεων που διευκολύνουν την καθημερινότητα ατόμων με αναπηρία, είτε στο σπίτι τους, είτε στον χώρο εργασίας ή στους κοινόχρηστους χώρους όπου διαμένουν. Η επιχορήγηση φτάνει τα 14.500 ευρώ, με προκαταβολή του 50%, για τεχνικές εργασίας και εξοπλισμό που ενισχύει την αυτονομία. Η προσβασιμότητα δεν είναι απλώς μια τεχνική πρόβλεψη. Είναι θεμελιώδες δικαίωμα και προϋπόθεση για μια ανοιχτή και συμπεριληπτική κοινωνία.
Με την ίδια λογική της έμπρακτης στήριξης, ενισχύουμε και τη δυνατότητα όλων των μαθητών να συμμετέχουν ισότιμα στη σχολική ζωή. Ιδρύουμε 3.448 νέα Τμημάτα Ένταξης από το Δημοτικό έως και το Λύκειο σε όλες τις περιφέρειες της χώρας για μαθητές με μαθησιακές, γνωστικές, επικοινωνιακές ή άλλες δυσκολίες. Είναι το μεγαλύτερο πρόγραμμα αυτού του είδους στην ιστορία του ελληνικού εκπαιδευτικού συστήματος και με την εφαρμογή του, ο συνολικός αριθμός των Τμημάτων Ένταξης στη χώρα αυξάνεται κατά 89.6%. Έμφαση δίνεται στην πρώιμη παρέμβαση στο Νηπιαγωγείο και στο Δημοτικό, στην ομαλή μετάβαση των μαθητών στην εφηβεία και στη Δευτεροβάθμια και στη δημιουργία δομών για ψυχοκοινωνική στήριξη και αντιμετώπιση δυσκολιών μάθησης. Ένα μεγάλο και ουσιαστικό βήμα του δημοσίου σχολείου προς την ισότητα, την κοινωνική δικαιοσύνη και την ουσιαστική παιδαγωγική φροντίδα για όλους.
Ένα ιστορικό βήμα έγινε αυτήν την εβδομάδα, καθώς για πρώτη φορά η Ιερά Μονή Αγίας Αικατερίνης του Σινά αποκτά νομική προσωπικότητα στην Ελλάδα, όπως προβλέπεται στο νομοσχέδιο του Υπουργείου Παιδείας που συζητείται στην αρμόδια Επιτροπή της Βουλής. Ένα αίτημα 15 αιώνων ικανοποιείται, με σεβασμό στην ιστορική, πνευματική και πολιτιστική σημασία της Μονής. Η ελληνική Πολιτεία επιβεβαιώνει εμπράκτως την αποφασιστικότητά της να στηρίξει την αποστολή και το έργο της Μονής, θωρακίζοντας θεσμικά τα συμφέροντά της.
Περνώ στον τομέα της δημόσιας υγείας. Από την περασμένη Τρίτη, το νοσοκομείο «Αττικόν» εντάχθηκε και αυτό στη λίστα των νοσοκομείων που εφαρμόζουν το ηλεκτρονικό βραχιολάκι στα Τμήματα Επειγόντων Περιστατικών. Το συγκεκριμένο νοσοκομείο δέχεται πάνω από 150.000 ασθενείς τον χρόνο στα επείγοντα, με τα ράντζα να αποτελούν μόνιμο πρόβλημα μετά από κάθε εφημερία. Μέχρι σήμερα, η εφαρμογή του συστήματος ιχνηλάτησης σε 9 νοσοκομεία της χώρας δείχνει σημαντική μείωση στον μέσο χρόνο αναμονής, αλλά κυρίως βελτίωση της οργάνωσης στα ΤΕΠ. Σε ό,τι αφορά την ενίσχυση του ΕΣΥ με ιατρικό προσωπικό, προκηρύχθηκαν 245 θέσεις ειδικευμένων ιατρών επί θητεία, διαφόρων βαθμών και ειδικοτήτων, για την κάλυψη παγίων αναγκών σε δημόσια νοσοκομεία της Αττικής και της Ρόδου.
Κάτι ακόμη από τον χώρο της Υγείας, πολύ σημαντικό: για πρώτη φορά υπάρχει πλήρης κάλυψη αναγκών σε αιμοπετάλια στην Αττική, χάρη στην εφαρμογή του νέου, σύγχρονου συστήματος αιμοδοσίας, το οποίο προβλέπει τη συγκεντρωτική διαχείριση του αίματος από το Εθνικό Κέντρο Αιμοδοσίας. Δηλαδή, αντί κάθε νοσοκομείο να κάνει μεμονωμένα τη συλλογή, τον έλεγχο, την επεξεργασία και τη διανομή του αίματος, πλέον η διαχείρισή του γίνεται κεντρικά. Πρόκειται για μια μεταρρύθμιση που στηρίχτηκε σε νόμο του 2005, ο οποίος ενεργοποιήθηκε από την κυβέρνησή μας τον περασμένο Μάιο, με τα αποτελέσματα που σας ανέφερα. Το ίδιο μοντέλο θα εφαρμοστεί και στη Βόρεια Ελλάδα.
Το Thessaly-Evros Pass επιστρέφει και φέτος, με στόχο να ενισχυθούν τουριστικά η Θεσσαλία και ο Έβρος, περιοχές που δοκιμάστηκαν σκληρά το 2023. Η υποβολή των αιτήσεων γίνεται μέσω του vouchers.gov.gr και οι τελικοί δικαιούχοι θα αναδειχθούν μέσω ηλεκτρονικής κλήρωσης. Οι 11.328 άυλες ψηφιακές κάρτες που θα δοθούν καλύπτουν διαμονή, εστίαση και τοπικές μετακινήσεις και θα μπορούν να χρησιμοποιηθούν σε τρεις χρονικές φάσεις, μέχρι το τέλος του έτους.
Από Θεσσαλία και Έβρο πάμε στην Κρήτη και στα έργα οδικής ασφάλειας που ξεκινούν στον Βόρειο Οδικό Άξονα. Οι πρώτες παρεμβάσεις θα γίνουν σε δύο τμήματα του ΒΟΑΚ, από το Κολυμπάρι μέχρι τα Χανιά και από τα Λινοπεράματα μέχρι τον ΧΥΤΑ Ηρακλείου, τα οποία είναι και τα σημεία όπου καταγράφονται τα περισσότερα τροχαία. Ξεκινάμε, λοιπόν, με έργα όπως η δημιουργία ενδιάμεσης λωρίδας ασφαλούς προσπέρασης, εσοχών έκτακτης ανάγκης, καλύτερο φωτισμό όπου χρειάζεται και αναδιαμόρφωση κόμβων. Ανάλογες παρεμβάσεις κάναμε και στον άξονα Πάτρα-Πύργος και αποδείχθηκαν άκρως αποτελεσματικές, καθώς είναι εντυπωσιακή η μείωση των θανατηφόρων τροχαίων ατυχημάτων, αλλά και των σοβαρών τραυματισμών. Μέχρι το τέλος του 2025 τέτοια μέτρα θα ληφθούν σε άλλα 5 τμήματα του ΒΟΑΚ. Στην ενίσχυση της οδικής ασφάλειας κατοίκων και επισκεπτών θα συμβάλει και η νέα γέφυρα στον ποταμό Κερίτη, που συνδέει τα Χανιά με τον Ομαλό. Ένα μικρό αλλά κρίσιμο έργο για την περιοχή και τις καθημερινές μετακινήσεις.
Η κυβέρνηση, συνεπής στη δέσμευσή της προς τον κόσμο του μπασκετικού Ολυμπιακού, προχώρησε σε μία επί της αρχής συμφωνία για την παραχώρηση της χρήσης του ΣΕΦ στην ΚΑΕ Ολυμπιακός, για 49 έτη. Η συμφωνία διασφαλίζει απόλυτα τα εργασιακά και ασφαλιστικά δικαιώματα των εργαζομένων στο ΣΕΦ και αποτελεί μια δίκαιη και αναλογική απόφαση, αντίστοιχη με εκείνες που έχουν ήδη ληφθεί για την παραχώρηση του ΟΑΚΑ στην ΚΑΕ Παναθηναϊκός και του κλειστού των Άνω Λιοσίων στην ΚΑΕ ΑΕΚ. Στηρίζουμε έμπρακτα τον ελληνικό αθλητισμό.
Κλείνω τη σημερινή ανασκόπηση με δύο ευχάριστες ειδήσεις των τελευταίων ημερών. Η Εθνική Ομάδα Πόλο Γυναικών κατέκτησε το χρυσό μετάλλιο στο Παγκόσμιο Πρωτάθλημα και ανέδειξε τη χώρα μας πρωταθλήτρια κόσμου. Είχα τη χαρά να συναντήσω τα «χρυσά» κορίτσια μας και το τεχνικό επιτελείο προχθές. Το μπράβο είναι λίγο για τη χαρά που μας προσέφεραν. Θερμά συγχαρητήρια και στην Εθνική Ομάδα Πόλο Ανδρών και στο τεχνικό επιτελείο για την κατάκτηση του χάλκινου μεταλλίου. Στις νίκες αυτές βλέπουμε την Ελλάδα που επιμένει, που δουλεύει συλλογικά, που πιστεύει στον στόχο και που τα καταφέρνει. Με αυτήν την αισιόδοξη σκέψη θα σας αφήσω, κλείνοντας μια δύσκολη εβδομάδα. Καλημέρα!
