Χωρίς άσφαλτο θα είναι το Μνημείο του Αγνώστου Στρατιώτη μετά την ανάπλαση που σχεδιάζεται για τον χώρο, με μάρμαρο Αλιβερίου, αντιολισθηρή επεξεργασία, νέα φύτευση και εποπτικό υλικό προσβάσιμο σε όλους, ακόμη και με γραφή Μπράιγ. Τα στοιχεία του έργου παρουσίασαν στην εκπομπή «Συνδέσεις» του ΕΡΤnews οι αρχιτέκτονες μηχανικοί Μαρία Μαγνήσαλη και Θεμιστοκλής Μπιλής, στους οποίους ανατέθηκε η μελέτη έπειτα από διαγωνισμό.
Σύμφωνα με τον κ. Μπιλή, πρόκειται για «ιστορική ευκαιρία» για το μνημείο, σχεδόν 100 χρόνια μετά την κατασκευή του. Όπως εξήγησε, ο χώρος βρίσκεται σε κρίσιμο σημείο, καθώς το υπουργείο Εθνικής Άμυνας αναλαμβάνει τη διαχείρισή του με σχετικό νομοθέτημα, και είναι η στιγμή να υπάρξει ένα όραμα για το μνημείο. Η πρόταση που κατέθεσαν έχει εγκριθεί από τις αρμόδιες υπηρεσίες.
Το μνημείο αντιμετωπίζει σοβαρά προβλήματα φθοράς. Η κα Μαγνήσαλη ανέφερε ότι η πόλη δεν θυμίζει πλέον την Αθήνα του 1930, για την οποία κατασκευάστηκε, και ότι υπάρχουν μεγάλες απώλειες αρχιτεκτονικών στοιχείων λόγω του χρόνου, της φθοράς και βανδαλισμών. Τα μαρμάρινα στηθαία με τους κιονίσκους προς τη λεωφόρο Αμαλίας έχουν εξαφανιστεί, ενώ οι 34 σπόνδυλοι κιόνων του κενοτάφιου βρίσκονται σε πολύ κακή κατάσταση και αποσαθρώνονται. Τα στηθαία προέρχονται από τα πρώτα σχέδια του Λαζαρίδη.
Σοβαρό πρόβλημα αποτελεί και η ολισθηρότητα, για την οποία υπάρχουν παράπονα από τους Εύζωνες που φυλάνε το μνημείο. Ο κ. Μπιλής σημείωσε ότι τα μάρμαρα γλιστρούν πολύ, ενώ η άσφαλτος έχει αστοχήσει, με λακκούβες σε πολλά σημεία, εικόνα που δείχνει γενικότερη απαξίωση.
Για την αντιμετώπιση των προβλημάτων, οι μελετητές προκρίνουν το μάρμαρο Αλιβερίου, γκρι σε απόχρωση και ανθεκτικό, που μπορεί να λάβει αντιολισθηρή επεξεργασία. Σύμφωνα με τις μελέτες, σε περιπτώσεις καύσωνα παρουσιάζει περίπου 10 βαθμούς χαμηλότερη θερμοκρασία από την άσφαλτο, γεγονός που εντάσσεται στη λογική του βιώσιμου και οικολογικού σχεδιασμού.
Η ανάπλαση προβλέπει φύτευση ελληνικών μεσογειακών δέντρων, κυπαρισσιών και δαφνών. Θα επεκταθούν οι φυτεμένες ζώνες στις πίσω, αθέατες πλευρές και στις άκρες του μνημείου, ώστε να περιοριστεί η έκταση των σκληρών επιφανειών. Η άσφαλτος αντικαθίσταται στα ταμπλό όπου υπήρχε, το μάρμαρο διατηρείται και θα μείνουν κάποια παρτέρια και δύο παγκάκια στις άκρες της πλατείας, για όσους δυσκολεύονται να περιμένουν όρθιοι.
Η διαμόρφωση λαμβάνει υπόψη την προσβασιμότητα για όλους, με εποπτικό υλικό που θα περιλαμβάνει και Μπράιγ. Όπως εξήγησε η Μαρία Μαγνήσαλη, βασική επιδίωξη είναι η σύνδεση του ιστορικού χώρου με τη σύγχρονη κοινωνία, ώστε οι πολίτες να τον κατανοούν, να τον αγαπούν και να συνδέονται μαζί του βιωματικά και συναισθηματικά, γεγονός που αποτελεί εγγύηση για τη μελλοντική πορεία του μνημείου.
Οι μελετητές, με εμπειρία άνω των 30 ετών σε αποκαταστάσεις μνημείων, ιστορικών συνόλων και αρχαιολογικών χώρων, υποστηρίζουν ότι ακολούθησαν ολιστική προσέγγιση με σεβασμό στο αρχικό σχέδιο. Η μελέτη προέκυψε μέσα από συνεργασία με επιτροπή στελεχών των υπουργείων Εθνικής Άμυνας και Πολιτισμού και τον γλύπτη Κώστα Βαρώτσο.
