Το MySpace, ένα από τα πιο εμβληματικά κοινωνικά δίκτυα της δεκαετίας του 2000, φαίνεται πως μπορεί να ξαναμπεί στο παιχνίδι. Η πιθανή επιστροφή του MySpace δεν μοιάζει απλώς με ένα ακόμη «comeback» μιας παλιάς πλατφόρμας. Έρχεται σε μια στιγμή που όλο και περισσότεροι χρήστες κουράζονται από τις αλγοριθμικές ροές, το ατελείωτο doomscrolling και την αίσθηση ότι το περιεχόμενο που βλέπουν —και η εικόνα που χτίζουν— καθορίζεται από μηχανισμούς που δεν ελέγχουν.
Για αρκετούς ανθρώπους, το MySpace δεν ήταν μόνο ένα site. Ήταν καθημερινή συνήθεια, τρόπος έκφρασης, ακόμα και μικρή «τελετουργία». Η Μόντικα Χόκινς, 31 ετών, μεσίτρια στην Ατλάντα, το περιγράφει στο BBC ως έναν χώρο όπου μπορούσες να είσαι πιο αληθινός: να ανεβάσεις μια φωτογραφία χωρίς φίλτρο, να γράψεις κάτι αυθόρμητο, να μη σκέφτεσαι διαρκώς πώς θα «μετρήσει» στους άλλους. Σε έναν ψηφιακό κόσμο που σήμερα συχνά μοιάζει με σκηνή, η ανάμνηση ενός πιο προσωπικού διαδικτύου είναι ακριβώς αυτό που κάνει την ιδέα της επιστροφής του MySpace τόσο ελκυστική.
Επιστροφή του MySpace: Τι λένε οι ιδιοκτήτες
Οι σημερινοί ιδιοκτήτες του MySpace, τα αδέλφια Τιμ και Κρις Βάντερχουκ, έχουν αφήσει ανοιχτό το ενδεχόμενο επαναλανσαρίσματος της πλατφόρμας, χωρίς να δίνουν συγκεκριμένο χρονοδιάγραμμα. Σε ντοκιμαντέρ με τίτλο «MySpace» υποστήριξαν ότι εξακολουθούν να κατέχουν την πλατφόρμα και ότι σκοπεύουν να τη φέρουν ξανά στο προσκήνιο όταν κρίνουν ότι «είναι η κατάλληλη στιγμή».
Την ίδια ώρα, εκπρόσωπος της Viant —εταιρείας που συνδέεται με την ιδιοκτησία του MySpace— δήλωσε πως δεν υπάρχει κάτι νεότερο προς ανακοίνωση. Αυτό, ωστόσο, δεν σταμάτησε την κουβέντα. Γιατί ακόμη και μια υπόσχεση χωρίς λεπτομέρειες αρκεί για να ενεργοποιήσει μια ολόκληρη γενιά, αλλά και να ξυπνήσει την περιέργεια των νεότερων.
Η γενιά που δεν ξέχασε ποτέ το MySpace
Για πολλούς millennials, το MySpace ήταν «το» κοινωνικό δίκτυο της εφηβείας και των πρώτων χρόνων της ενηλικίωσης. Δεν ήταν φτιαγμένο για να μοιάζουν όλοι ίδιοι. Αντίθετα, έμοιαζε να ενθαρρύνει την ιδιαιτερότητα: προφίλ γεμάτα χρώμα, μουσική που ξεκινούσε (μερικές φορές ενοχλητικά) αυτόματα, φωτογραφίες, ατάκες, glitter backgrounds, HTML πειράματα και μια αίσθηση ότι ο χώρος αυτός είναι δικός σου — όχι «δανεικός» από μια πλατφόρμα.
Η Μελίσα Κριστίν, δημιουργός περιεχομένου στο TikTok με πάνω από 900.000 ακολούθους, θυμάται το MySpace ως μια γωνιά του διαδικτύου που όντως σου ανήκε. Και βάζει έναν όρο: ένα νέο MySpace θα έχει νόημα μόνο αν δεν προσπαθήσει να αντιγράψει τις σημερινές πλατφόρμες. Αν καταλήξει να είναι άλλο ένα feed που παλεύει για την προσοχή σου, θα χάσει ακριβώς το στοιχείο που το έκανε ξεχωριστό.
Σήμερα, άλλωστε, η εμπειρία στα social media συχνά μοιάζει «pay-to-play»: η προβολή δεν είναι μόνο θέμα ποιότητας ή ενδιαφέροντος, αλλά και θέμα μηχανισμών προώθησης, διαφημιστικών budgets και αλγοριθμικών επιλογών. Η νοσταλγία για το MySpace είναι και νοσταλγία για μια εποχή που η διαδικτυακή παρουσία δεν ήταν τόσο βαρύ φορτίο.
Από πολιτιστικό φαινόμενο σε ψηφιακή παρακμή
Το MySpace ιδρύθηκε το 2003 από τον Τομ Άντερσον και τον Κρις ΝτεΓουλφ και μέσα σε λίγα χρόνια έγινε κάτι πολύ μεγαλύτερο από πλατφόρμα. Για ένα διάστημα, υπήρξε πολιτιστικό σημείο αναφοράς. Το 2006, μάλιστα, έγινε για σύντομο χρονικό διάστημα ο ιστότοπος με τη μεγαλύτερη επισκεψιμότητα στις ΗΠΑ, ξεπερνώντας κολοσσούς όπως το Yahoo Mail και την αναζήτηση της Google.
Και φυσικά, η μουσική ήταν η «υπογραφή» του. Το MySpace λειτούργησε ως απευθείας κανάλι ανάμεσα σε καλλιτέχνες και κοινό, χωρίς την παραδοσιακή μεσολάβηση των δισκογραφικών. Συγκροτήματα και τραγουδιστές μπορούσαν να χτίσουν fanbase από το μηδέν, να ανεβάσουν κομμάτια, να επικοινωνήσουν, να οργανώσουν εμφανίσεις. Ονόματα όπως οι Arctic Monkeys και η Adele αναφέρονται συχνά ως χαρακτηριστικά παραδείγματα καλλιτεχνών που ωφελήθηκαν από αυτή τη νέα ψηφιακή δυναμική.
Το MySpace απέναντι στα σύγχρονα social media
Όμως τα στοιχεία που το έκαναν ελκυστικό άρχισαν σταδιακά να γίνονται και αδυναμίες. Η υπερβολική παραμετροποίηση μπορούσε να καταλήξει σε χάος. Οι σελίδες φόρτωναν βαριά, η εμπειρία γινόταν περίπλοκη και «θορυβώδης». Την ίδια στιγμή, το Facebook έφερε μια πιο μινιμαλιστική, ομοιόμορφη, εύχρηστη προσέγγιση — κάτι που τότε φάνηκε ανακουφιστικό για το ευρύ κοινό.
Η Δρ. Αλέξα Φοξ, καθηγήτρια μάρκετινγκ στο Πανεπιστήμιο του Άκρον, χαρακτηρίζει το MySpace «πρωτοπόρο», επισημαίνοντας όμως ότι τελικά έγινε υπερβολικά περίπλοκο. Παρ’ όλα αυτά, θεωρεί πως η δημιουργικότητα, η μουσική και η προσωπική έκφραση μπορούν να λειτουργήσουν ξανά σήμερα, αρκεί να υποστηριχθούν από πολύ πιο καθαρό και εύχρηστο σχεδιασμό.
Το κρίσιμο ερώτημα παραμένει: μπορεί η επιστροφή του MySpace να σταθεί απέναντι σε Facebook, Instagram, TikTok και X; Ο Άλεξ Μιλς, που έχει ηγηθεί καμπανιών για Spotify και Adobe, εντοπίζει μια αντίφαση: πολλοί νοσταλγούν την εποχή πριν από την «τυραννία» του feed, αλλά ταυτόχρονα η απουσία μιας δυνατής ροής περιεχομένου ήταν από τα στοιχεία που συνέβαλαν στην πτώση της πλατφόρμας. Ο κόσμος θέλει ροή — απλώς θέλει μια καλύτερη ροή, όχι μια ροή σχεδιασμένη να ενισχύει την οργή ή να μεγιστοποιεί την εξάρτηση.
Η μουσική ως κλειδί για το νέο MySpace
Για τον Κέβιν ΜακΚλάρι, επικεφαλής performance marketing στην Gorilla 76, το MySpace δεν χρειάζεται να μπει σε άμεση μάχη με τους γίγαντες. Θα μπορούσε να είναι επιτυχημένο ως μια πιο εξειδικευμένη πλατφόρμα, με καθαρή ταυτότητα και λόγο ύπαρξης. Και εδώ η μουσική μπορεί να αποδειχθεί το μεγάλο ατού: από «τραγούδι προφίλ» και εργαλεία για καλλιτέχνες μέχρι events, συνεργασίες, ακόμη και προϊόντα που αξιοποιούν την αισθητική των early 00s.
Το ενδιαφέρον είναι ότι αυτό το Y2K ύφος —που πολλοί νεότεροι δεν έζησαν— επιστρέφει δυναμικά στη μόδα και στην ποπ κουλτούρα. Άρα, η επιστροφή του MySpace μπορεί να προσελκύσει όχι μόνο όσους το θυμούνται, αλλά και όσους το ανακαλύπτουν ως κάτι «καινούργιο» μέσα από το παλιό.
Ωστόσο, αυτή ακριβώς η νοσταλγία είναι και παγίδα. Αν το MySpace βασιστεί αποκλειστικά στο συναίσθημα, θα είναι ένα σύντομο trend. Αντίθετα, αν μετατρέψει τη νοσταλγία σε μια σύγχρονη εμπειρία με περισσότερο έλεγχο για τον χρήστη, λιγότερη εξάρτηση από αλγόριθμους και πραγματική ελευθερία έκφρασης, τότε μπορεί να αποκτήσει ουσιαστικό ρόλο στο σημερινό τοπίο.
