Και ενώ για πολλά χρόνια όταν άκουγε κάποιος «Βερμούδες», το μυαλό πήγαινε αυτομάτως στο Τρίγωνο, ηλεκτρίζοντας τη φαντασία με τις μυστηριώδεις εξαφανίσεις πλοίων και αεροσκαφών, σήμερα οι επιστήμονες στρέφουν το βλέμμα τους όχι στον ουρανό ή στις πυξίδες, αλλά βαθιά κάτω από τον ωκεάνιο πυθμένα.
Εκεί όπου μια εντυπωσιακή και εντελώς ασυνήθιστη γεωλογική ανακάλυψη έρχεται να ανατρέψει όσα γνωρίζαμε για τον ωκεάνιο φλοιό της Γης. Επιστήμονες, λοιπόν, εντόπισαν ένα τεράστιο στρώμα πετρωμάτων πάχους άνω των 20 χλμ. κρυμμένο βαθιά κάτω από τον Ατλαντικό Ωκεανό – ένα φαινόμενο που δεν έχει παρατηρηθεί πουθενά αλλού στον πλανήτη.
Ένα «επιπλέον» στρώμα κάτω από τον ωκεάνιο φλοιό
Σύμφωνα με τη μελέτη που δημοσιεύθηκε στο επιστημονικό περιοδικό Geophysical Research Letters, το παράξενο αυτό στρώμα βρίσκεται κάτω από τον ωκεάνιο φλοιό αλλά πάνω από τον μανδύα, κάτι που έρχεται σε πλήρη αντίθεση με τη συνήθη δομή της Γης.
«Κανονικά, κάτω από τον ωκεάνιο φλοιό περιμένουμε να βρούμε απευθείας τον μανδύα. Στις Βερμούδες, όμως, υπάρχει ένα ενδιάμεσο στρώμα που δεν θα έπρεπε να είναι εκεί», εξηγεί ο επικεφαλής της έρευνας, σεισμολόγος Γουίλιαμ Φρέιζερ από το Carnegie Science.
Συνδέεται με αρχαία ηφαιστειακή δραστηριότητα;
Οι επιστήμονες εκτιμούν ότι η γιγαντιαία αυτή δομή ίσως δημιουργήθηκε πριν από περίπου 31 εκατομμύρια χρόνια, όταν η περιοχή παρουσίαζε έντονη ηφαιστειακή δραστηριότητα. Τότε, υλικό από τον μανδύα πιθανότατα εισχώρησε στον φλοιό και “πάγωσε” εκεί, σχηματίζοντας μια πυκνή «πλάκα» που λειτουργεί σαν σχεδία.
Αυτό το στρώμα φαίνεται πως ανυψώνει τον ωκεάνιο πυθμένα κατά περίπου 500 μέτρα, εξηγώντας γιατί οι Βερμούδες «επιπλέουν» ψηλότερα σε σχέση με τις γύρω περιοχές του Ατλαντικού.
Το άλυτο μυστήριο του ωκεάνιου εξογκώματος των Βερμούδων
Σε αντίθεση με άλλα νησιωτικά συμπλέγματα, όπως η Χαβάη, που δημιουργούνται από ενεργά θερμά σημεία του μανδύα, οι Βερμούδες δεν παρουσιάζουν ενεργό ηφαιστειακή δράση εδώ και δεκάδες εκατομμύρια χρόνια.
Κι όμως, το λεγόμενο «ωκεάνιο εξόγκωμα» της περιοχής δεν έχει υποχωρήσει, όπως θα αναμενόταν. Η νέα ανακάλυψη φαίνεται να προσφέρει την πιο πειστική εξήγηση μέχρι σήμερα.
Ένα απομεινάρι της Παγγαίας;
Άλλοι γεωλόγοι επισημαίνουν ότι το φαινόμενο ίσως συνδέεται με την αρχαία υπερήπειρο Παγγαία. Έρευνες δείχνουν ότι τα ηφαιστειακά πετρώματα των Βερμούδων προέρχονται από βαθιά στρώματα του μανδύα πλούσια σε άνθρακα — υλικό που πιθανότατα «παγιδεύτηκε» εκεί όταν σχηματίστηκε η Παγγαία πριν από εκατοντάδες εκατομμύρια χρόνια.
«Το γεγονός ότι βρισκόμαστε στο γεωλογικό “κέντρο” μιας αρχαίας υπερηπείρου ίσως είναι το κλειδί για να κατανοήσουμε γιατί οι Βερμούδες είναι τόσο μοναδικές», σημειώνει η γεωλόγος Σάρα Μάτσα από το Smith College.
Τι ακολουθεί
Οι ερευνητές εξετάζουν πλέον, άλλα νησιωτικά συμπλέγματα παγκοσμίως, προκειμένου να διαπιστώσουν αν παρόμοιες δομές υπάρχουν και αλλού ή αν οι Βερμούδες αποτελούν πραγματικά γεωλογική εξαίρεση.
«Μελετώντας ακραία φαινόμενα όπως αυτό, κατανοούμε καλύτερα τόσο τις σπάνιες όσο και τις πιο συνηθισμένες διεργασίες που διαμορφώνουν τη Γη», τονίζει ο Φρέιζερ.
Πηγή New York Post
