Το παρόν νομοσχέδιο, είπε η υπουργός «αποσκοπεί στη νομοθετική κατοχύρωση μιας ιστορικής, εθνικής κοινωνικής συμφωνίας, που υπεγράφη πριν από δύο, περίπου, μήνες, μεταξύ του υπουργείου Εργασίας και Κοινωνικής Ασφάλισης και όλων των εθνικών κοινωνικών«Η συμφωνία αυτή είναι ιστορική» τόνισε η υπουργός Εργασίας και Κοινωνικής Ασφάλισης Νίκη Κεραμέως, εισαγωγικά, κατά την έναρξη της συζήτησης επί της Αρχής του σχεδίου νόμου «Εθνική Κοινωνική Συμφωνία για την ενίσχυση των Συλλογικών Συμβάσεων Εργασίας» στην Επιτροπή Κοινωνικών Υποθέσεων. εταίρων, για την ενίσχυση των Συλλογικών Συμβάσεων Εργασίας».
Η κ. Κεραμέως κάλεσε τα κόμματα, κατά την συζήτηση του νομοσχεδίου να υπάρξει ένας γόνιμος διάλογος, γιατί το νομοσχέδιο, όπως είπε, «δεν είναι ένα σχέδιο νόμου της κυβέρνησης, αλλά της κυβέρνησης και όλων των εκπροσώπων των εθνικών κοινωνικών εταίρων, για ένα ζήτημα που ήταν διαχρονικά ζητούμενο επί δεκαετίες».
Η σημασία αυτής της κοινωνικής συμφωνίας, ανέφερε η υπουργός, «υπερβαίνει το πεδίο των εργασιακών σχέσεων. Αφορά την λειτουργία της Δημοκρατίας μας. Αποδεικνύει ότι το κράτος μπορεί να λειτουργήσει ως καταλύτης για την εύρεση πεδίων σύγκλησης και ως εγγυητής εμπιστοσύνης. Ότι ο διάλογος, όταν είναι πραγματικός και όχι προσχηματικός, μπορεί να γίνει εργαλείο ανάπτυξης, σταθερότητας και κοινωνικής συνοχής. Πρόκειται για μια συμφωνία που δεν ανήκει σε καμία κυβέρνηση, σε κανένα πολιτικό χώρο, αλλά εκφράζει την συμπόρευση κράτους και όλων των εθνικών κοινωνικών εταίρων. Που για πρώτη φορά συνιστά ένα κοινό έδαφος συνεννόησης που υπερβαίνει κόμματα και χρώματα».
Η οποιαδήποτε αμφισβήτηση αυτής της συμφωνίας, είπε η υπουργός, «δεν θα στρέφεται στην κυβέρνηση αλλά θα είναι εναντίον μιας ευρύτερης συλλογικής διακομματικής συμφωνίας όλων» και προέτρεψε «να αφήσουμε τις κομματικές αντιπαραθέσεις και να σταθούμε όλοι στο ύψος των περιστάσεων σκεπτόμενοι με όρους εθνικού συμφέροντος για τους εργαζόμενους, τις επιχειρήσεις, την αγορά εργασίας».
Ιστορική Συμφωνία
Η συμφωνία αυτή, είπε η κ. Κεραμέως, «είναι ιστορική για δύο, κυρίως, στόχους: πρώτον, γιατί ποτέ στο παρελθόν δεν έχει επιτευχθεί συμφωνία μεταξύ κυβέρνησης με όλους τους κοινωνικούς εταίρους και μάλιστα τέτοιου εύρους. Είναι ιστορική γιατί δείχνει πόσα πολλά μπορούν να επιτευχθούν μέσα από τον διάλογο και μπορούμε μέσα από αυτόν να υπερβαίνουμε κοινό έδαφος ακόμα και σε ζητήματα που παραδοσιακά προκαλούσαν σφοδρές αντιπαραθέσεις.
Ο δεύτερος όμως λόγος, της ιστορικότητας αυτής της συμφωνίας, είναι η ουσία της, που σηματοδοτεί την αφετηρία μιας νέας εποχής για τις ΣΣΕ στην Ελλάδα, καταργώντας μάλιστα εναπομείνασες μνημονιακές ρυθμίσεις. Στην βάση της συμφωνίας θα μπορούν να καλύπτονται από ΣΣΕ πολύ περισσότεροι εργαζόμενοι με πολλά σημαντικά οφέλη και ευρύτερα για την αγορά εργασίας».
Ειδικότερα, η υπουργός ανέφερε πως «για τους εργαζόμενους η συμφωνία αυτή σημαίνει αύξηση μισθών, περισσότερες παροχές, σταθερό προβλέψιμο και αξιοπρεπές εργασιακό περιβάλλον». Για τις επιχειρήσεις «σημαίνει σταθερότητα, δυνατότητα επένδυσης στους εργαζόμενους, με προοπτική, περιβάλλον με ξεκάθαρους κανόνες που διευκολύνουν και ενισχύουν την ανάπτυξη της καταπολέμησης αθέμιτων πρακτικών, μείωση αντιθέσεων και συγκρούσεων». Για την Πολιτεία, «εξομαλύνει εργασιακές σχέσεις και την αγορά εργασίας, ευνοεί το κλίμα του κοινωνικού διαλόγου, συμβάλει στην υγιή επιχειρηματικότητα και συνακόλουθα στην συνολική αναπτυξιακή πορεία της χώρας».
Η πορεία της αγοράς εργασίας
Η κ. Κεραμέως, αναφερόμενη στο πώς επιτεύχθηκε αυτή η συμφωνία, είπε ότι «οφείλεται στα θετικά δεδομένα της αγοράς εργασίας που υπάρχουν εδώ και χρόνια». Στο γεγονός ότι «η ανεργία, σύμφωνα με τα τελευταία στοιχεία της περασμένης Παρασκευής, υποχώρησε στο ιστορικό χαμηλό του 7,5%, που είναι το δεύτερο χαμηλότερο ποσοστό ανεργίας στην Ελλάδα. Έχουμε 563.000 νέες θέσεις εργασίας από το 2019.
Η χώρα μας αυτή την στιγμή είναι πρώτη στο ποσοστό απασχόλησης σε όλες τις χώρες του ΟΑΣΑ. Η πλήρης απασχόληση αυξήθηκε στο 78,5% από το 69% που ήταν το 2019. Ο μέσος μισθός πλήρους απασχόλησης ξεπέρασε τα 1.500 ευρώ και είναι στα 1.516 ευρώ (αύξηση 20% από το 2019). Ο μέσος μισθός πλήρους και μερικής απασχόλησης έχει αυξηθείς τα 1.362,66 ευρώ (αύξηση 30,3% από το 2019). Σχεδόν δύο στους τρείς μισθωτούς αμείβονται πλέον με μέσο μισθό πάνω από 1.000 ευρώ, αύξηση 75% από το 2019».
Συλλογικές Συμβάσεις
Η υπουργός πάντως, επισήμανε ότι «υπάρχει ένας τομέας στον οποίο έχουμε ως χώρα σημαντικά περιθώρια βελτίωσης και αυτός είναι το ποσοστό κάλυψης των εργαζομένων με Συλλογικές Συμβάσεις Εργασίας». Για την βελτίωση λοιπόν του τομέα αυτού, είπε η υπουργός, «είχαμε δύο δρόμους να ακολουθήσουμε. Ο ένας ήταν να πάμε μονομερώς, δηλαδή να έρθει η κυβέρνηση και να νομοθετήσει για το τι θα κάνει για να αυξήσει το ποσοστό κάλυψης εργαζομένων από ΣΣΕ.
Αυτός θα ήταν ένα εύκολος τρόπος. Ο άλλος δρόμος, που ήταν πιο δύσκολος και ακολουθήσαμε ήταν να επιχειρήσουμε αυτή η νομοθέτηση να είναι το αποτέλεσμα συμφωνίας με όλους του εθνικούς κοινωνικούς εταίρους, γιατί ποτέ στο παρελθόν δεν έχει επιτευχθεί τέτοια συμφωνία, καθώς η συνεννόηση δεν ήταν ποτέ, όπως όλοι ξέρουμε, εύκολη».
Η Κοινωνική Συμφωνία
Στο πλαίσιο αυτό, επί ένα χρόνο, είπε η κ. Κεραμέως, κάναμε έναν εκτενή, γόνιμο, τριμελή διάλογο ως κυβέρνηση, με όλους τους έξι κοινωνικούς εταίρους (ΓΣΕΕ, ΣΕΒ, ΓΕΣΕΒΕ, ΕΣΕΕ, ΣΕΤΕ, ΣΒΕ) και καταλήξαμε πριν από δύο μήνες στην υπογραφή αυτής της συμφωνίας, που «κάθε λέξη της συμφωνίας και όλου του νομοσχεδίου αυτού είναι αποτέλεσμα διαβούλευσης και συμφωνίας με τους κοινωνικούς εταίρους ακόμα και για κάθε κόμμα του».
Το παρόν σχέδιο νόμου επισήμανε η υπουργός, «έχει μια ιδιαιτερότητα από όλα τα άλλα, καθώς δεν πρόκειται για ένα νομοσχέδιο της κυβέρνησης αλλά είναι σχέδιο νόμου της κυβέρνησης και όλων των εθνικών κοινωνικών εταίρων» που «προσήλθαν στον διάλογο με μεγάλη υπευθυνότητα, όχι για να επιβάλλουν, όχι να περιχαρακώσουν το εύλογο συμφέρον τους, αλλά για να διερευνήσουν ευκαιρίες συνεννόησης και συμβιβασμού. Συμβάλλοντας έτσι σε μια ισορροπημένη λύση που υπηρετεί το συλλογικό συμφέρον και προάγει εντέλει την κοινωνική συνοχή».
Η κ. Κεραμέως αναφέρθηκε στα θετικά σχόλια και τα συγχαρητήρια για αυτή τη συμφωνία, που έκανε σε παρέμβασή της, η αντιπρόεδρος της Ευρωπαϊκής Επιτροπής και επίτροπος Απασχόλησης, Ροξάνα Μινζάτου, στο τελευταίο Συμβούλιο Υπουργών Απασχόλησης της ΕΕ. Στις θετικές γνώμες που εξέδωσαν πριν μερικές ημέρες η Επιτροπή Αξιολόγησης της Ποιότητας της Νομοπαρασκευαστικής Διαδικασίας και η Οικονομική Και Κοινωνική Επιτροπή. Η υπουργός, παράλληλα, σημείωσε ότι τα σχόλια του νομοσχεδίου που έγιναν κατά την δημόσια διαβούλευσή του, ήταν τα λιγότερα που έχουν ποτέ υπάρξει σε νομοσχέδιο, μόλις 42 σχόλια επί δύο βδομάδες.
Οι άξονες της Κοινωνικής Συμφωνίας
Οι τρείς άξονες της συμφωνίας αυτής, είπε η κ. Κεραμέως είναι:
Η πιο εύκολη επέκταση των Συλλογικών Συμβάσεων Εργασίας, καθώς η Κοινωνική Συμφωνία εισάγει σημαντικές αλλαγές όπως: Μειώνεται το απαιτούμενο ποσοστό κάλυψης εργαζομένων που ισχύει σήμερα (πάνω από το 50%) και το κάνει 40%. Δημιουργείται για πρώτη φορά ένας νέος διάδρομος, μια νέα δυνατότητα, ένα πλάσμα δικαίου, όπου εάν μια ΣΣΕ υπογραφεί από δύο εθνικούς κοινωνικούς εταίρους, μεταξύ εργαζομένων-εργοδοτών, τότε δεν έχει σημασία το ποσοστό κάλυψης του φορέα αυτού.
Παρέχεται στους εκπροσώπους της ΓΣΕΕ η δυνατότητα να συνυπογράφουν συνεπικουρικά και Κλαδικές Συμβάσεις εφόσον προσκληθούν ώστε να μπορεί να ενεργοποιείται αυτός ο νέος διάδρομος επέκτασης που θεσπίζεται. Υπάρχει πρόβλεψη σαφούς προσδιορισμού του πεδίου εφαρμογής των ΣΣΕ, με την ρητή αναφορά σε αυτές στους ΚΑΔ, ώστε να μπορεί να ελέγχεται εάν τηρείται το ποσοστό επέκτασης. Μειώνονται τα απαιτούμενα στοιχεία εγγραφής στα Μητρώα, στα απολύτως δηλαδή αναγκαία, όπως ορίζει η νομολογία του ΣτΕ και περιορίζεται η εγγραφή μόνο για σκοπούς επέκτασης ΣΣΕ ή προσφυγής στον ΟΜΕΔ.
Πλήρης προστασία των εργαζομένων και μετά την λήξη μιας ΣΣΕ, καθώς προβλέπονται από την Κοινωνική Συμφωνία ότι: μετά την πάροδο της αυτόματης τρίμηνης παράτασης διατηρούνται σε ισχύ όλοι οι όροι της ΣΣΕ μέχρι την σύναψη νέας. Με αυτό τον τρόπο καθιερώνεται το καθεστώς της πλήρους μετενέργειας.
Καταργείται η μνημονιακή ρύθμιση της μερικής μετενέργειας που εφαρμόζεται από το 2012 και επανέρχεται το καθεστώς της πλήρους μετενέργειας. Ενισχύεται η προστασία των νέων προσλαμβανόμενων εργαζομένων, καθώς προβλέπεται ρητά ότι και όσοι προσλαμβάνονται κατά την διάρκεια της τρίμηνης παράτασης της ΣΣΕ καλύπτονται πλήρως από αυτήν.
Επιτάχυνση διαδικασιών σε περίπτωση διαφωνίας εργαζομένων και εργοδοτών. Στο πλαίσιο αυτό θεσπίζεται μηχανισμός ελέγχου των μονομερών αιτήσεων προσφυγής στην Μεσολάβηση και στην Διαιτησία μέσω σύστασης και λειτουργίας τριμελούς επιτροπής στον ΟΜΕΔ, η οποία θα διενεργεί έλεγχο αποκλειστικά και μόνο ως προς την συνδρομή των νόμιμων προϋποθέσεων της προσφυγής.
Για την τραγωδία στην ΒΙΟΛΑΝΤΑ
Η υπουργός, κατά την έναρξη της εισαγωγικής της τοποθέτησης επί του νομοσχεδίου, αναφέρθηκε στην τραγωδία στην βιομηχανία ΒΙΟΛΑΝΤΑ, λέγοντας πως «η σκέψη μας είναι με τα αγαπημένα πρόσωπα και τις οικογένειες της Αγάπης, της Αναστασίας, της Βασιλικής, της Έλενας, της Σταυρούλας.
Η Πυροσβεστική κινήθηκε γρήγορα, η δικαιοσύνη είναι αυτή που θα αποδώσει ευθύνες εκεί που ανήκουν» προσθέτοντας ότι «και ένα εργατικό ατύχημα να υπάρχει, ένας άνθρωπος να χάνει τη ζωή του, αυτό από μόνο του συνιστά μια τραγωδία».
Στόχος όλων μας, είπε η κ. Κεραμέως, «είναι να μηδενιστούν, εάν είναι δυνατόν, τα εργατικά δυστυχήματα και σε αυτή την κατεύθυνση εργαζόμαστε, με πρωτοβουλίες βελτίωσης του νομοθετικού πλαισίου Υγείας και Ασφάλειας, όπως πριν μερικούς μήνες κάναμε με τον πρόσφατο νόμο που προέβλεψε, για παράδειγμα, την υποχρέωση όλων των υποδείξεων των τεχνικών ασφαλείας και των ιατρών εργασίας να είναι έγγραφες, την υποχρέωση παρουσίας συντονιστή Υγείας και Ασφάλειας στα τεχνικά έργα, την αυστηροποίηση του πλαισίου» αλλά και με «πρωτοβουλίες ενδυνάμωσης της Ανεξάρτητης Αρχής της Επιθεώρησης Εργασίας και δυνατότητας υποβολής ανώνυμων καταγγελιών στην Αρχή αυτή».
Η συζήτηση επί της Αρχής του νομοσχεδίου συνεχίζεται στην Επιτροπή με τις τοποθετήσεις των εισηγητών και ειδικών αγορητών των κομμάτων.
Πηγή: ΑΠΕ-ΜΠΕ
