Με εικόνες έντασης και νέα αντιπαράθεση για ρατσιστική ρητορική και αντιμεταναστευτική στάση στελεχών του, ολοκληρώθηκε το συνέδριο του Reform UK στο Μπέρμιγχαμ.
Την ώρα που ο Νάιτζελ Φάρατζ επιδιώκει να παρουσιάσει το κόμμα ως δύναμη έτοιμη να κυβερνήσει, το αφήγημα αυτό σκιάστηκε από περιστατικά που τροφοδοτούν ξανά ερωτήματα για τη γλώσσα και τις πρακτικές του κόμματος.
Η ρατσιστική ρητορική βρέθηκε εκ νέου στο επίκεντρο, προκαλώντας έντονες αντιδράσεις από πολιτικούς αντιπάλους, την κοινωνία των πολιτών και ακόμη και στελέχη του ίδιου του Reform.
Εικόνες έντασης και ρατσιστική ρητορική στη σκιά του συνεδρίου
Κατά τη διάρκεια της ομιλίας του Φάρατζ, μια γυναίκα που διαμαρτυρόταν μέσα στην αίθουσα απομακρύνθηκε βίαια. Βίντεο από το χώρο δείχνουν μέλη του ακροατηρίου να την αρπάζουν και να της τραβούν τα μαλλιά, πυροδοτώντας κύμα κατακραυγής στα κοινωνικά δίκτυα. Η αστυνομία ανακοίνωσε ότι επιθυμεί να επικοινωνήσει μαζί της, προκειμένου να διερευνήσει τυχόν ποινικές διαστάσεις του περιστατικού.
Ο Φάρατζ απέρριψε τις επικρίσεις ως «εντελώς ανοησίες», υποστηρίζοντας ότι όσοι προσέρχονται σε εκδηλώσεις του Reform με σκοπό να τις διακόψουν πρέπει να απομακρύνονται, ενώ κατηγόρησε τους επικριτές του για δύο μέτρα και δύο σταθμά. Παρά τις διαβεβαιώσεις του, η εικόνα βίας εντός του συνεδριακού χώρου ενίσχυσε την αίσθηση ότι το κόμμα δυσκολεύεται να αποτινάξει τη ρετσινιά της ακραίας γλώσσας και της ανοχής σε σκληρές πρακτικές.
Σε αυτό το πλαίσιο, επιπρόσθετο βάρος έδωσε η παρουσία του Ράιαν Μπριτζ, επικεφαλής της οργάνωσης Raise the Colours, ο οποίος έχει συλληφθεί ως ύποπτος για αδίκημα παρενόχλησης με φυλετικά και θρησκευτικά επιβαρυντικά χαρακτηριστικά.
Ο Μπριτζ έχει αφεθεί ελεύθερος με περιοριστικούς όρους και, όπως επισημαίνεται, δεν έχει καταδικαστεί. Η συμμετοχή του στο συνέδριο, ωστόσο, ενέτεινε τις επικρίσεις ότι ο δημόσιος λόγος γύρω από το Reform συχνά συνορεύει με ρητορική που περιθωριοποιεί μειονότητες.
Ανάρτηση Γιουσούφ και πολιτικός σάλος
Νέα δυναμική πήρε η συζήτηση μετά από ανάρτηση του Ζία Γιουσούφ, από τα πλέον προβεβλημένα στελέχη του Reform και αρμόδιου για θέματα Εσωτερικών Υποθέσεων. Αναφερόμενος στη Σαγκάλ Αμπντί-Ουάλι, επικεφαλής του δημοτικού συμβουλίου του Κάμντεν και πιθανή υποψήφια των Εργατικών στην αναπληρωματική εκλογή για την έδρα που άφησε ο Κιρ Στάρμερ, ο Γιουσούφ επέλεξε να τονίσει ότι «γεννήθηκε στη Σομαλία», προσθέτοντας: «Καταλαβαίνετε τι συμβαίνει;».
Η Αμπντί-Ουάλι έφτασε στη Βρετανία ως παιδί-πρόσφυγας, ζει στο Κάμντεν εδώ και περίπου 35 χρόνια και είναι Βρετανίδα πολίτης. Η ανάρτηση καταγγέλθηκε ως «ξεκάθαρος ρατσισμός» από τον υπουργό Επιχειρήσεων Τζόναθαν Ρέινολντς και προκάλεσε αντιδράσεις ακόμη και μέσα στο Reform.
Ο Ρόμπερτ Τζένρικ, σκιώδης υπουργός Οικονομικών του Reform UK, υπερασπίστηκε δημόσια τον Γιουσούφ. Μιλώντας στο Sky News, δήλωσε ότι δεν θεωρεί την ανάρτηση ρατσιστική και ότι, όταν κάποιος δεν έχει γεννηθεί στη Βρετανία, είναι θεμιτό να τίθεται το ερώτημα «σε ποια χώρα είναι πραγματικά αφοσιωμένος» και αν θα βάζει πρώτα τα εθνικά συμφέροντα. Η τοποθέτηση άνοιξε νέο κύκλο αντιπαράθεσης, με επικριτές να επισημαίνουν πως τέτοιου είδους συλλογισμοί κανονικοποιούν ρητορική αποκλεισμού και σηματοδοτούν οπισθοδρόμηση σε θέματα κοινωνικής συνοχής.
Ο ίδιος ο Φάρατζ, ερωτηθείς δύο ημέρες νωρίτερα για την ανάρτηση Γιουσούφ, κράτησε αποστάσεις χωρίς να καταδικάσει. Ανέφερε ότι δεν συμφωνεί με όλα όσα λένε τα στελέχη του, αλλά τα αφήνει «να κάνουν τη δουλειά τους». Η στάση αυτή ερμηνεύτηκε ως προσπάθεια ισορροπίας ανάμεσα στη διατήρηση της σκληρής βάσης του κόμματος και στη διεύρυνση του ακροατηρίου, χωρίς όμως να διασκεδάζει τις εντυπώσεις για ρατσιστική ρητορική που υπονομεύει το προφίλ κυβερνησιμότητας που επιχειρεί να προβάλει.
Παλιές πληγές και νέα σκάνδαλα στη χρηματοδότηση
Την ήδη τεταμένη ατμόσφαιρα επιβάρυνε το σκάνδαλο των χρηματοδοτήσεων, μετά την έρευνα του Channel 4 που κατέγραψε δύο κορυφαία στελέχη, τους Τζέιμς Ορ και Νταν Τζουκς, να συζητούν πιθανούς τρόπους παράκαμψης των αυστηρών βρετανικών κανόνων για ξένες δωρεές.
Σύμφωνα με την έρευνα, συζητήθηκε ακόμη και η χρηματοδότηση δημοσκοπήσεων από φερόμενο Αμερικανό δωρητή. Οι δύο απομακρύνθηκαν προσωρινά από τις θέσεις τους, ενώ το κόμμα διέταξε εσωτερική έρευνα. Παράλληλα, η Μητροπολιτική Αστυνομία εξετάζει τις καταγγελίες για πιθανές παραβιάσεις της εκλογικής νομοθεσίας.
Ο Φάρατζ επιμένει ότι το Reform δεν έλαβε παράνομα χρήματα και υποστήριξε ότι στη συγκεκριμένη συνάντηση «δεν άκουγε καν» τη συζήτηση.
Ωστόσο, η υπόθεση προστίθεται σε παλαιότερα ερωτήματα για τη χρηματοδότηση του ίδιου και του κόμματος, ενισχύοντας την αίσθηση ότι το Reform δίνει μάχη σε δύο μέτωπα: αφενός να πείσει για την πολιτική του σοβαρότητα και αφετέρου να αποστασιοποιηθεί από πρακτικές και αφηγήματα που παραπέμπουν σε ρατσιστική ρητορική και θεσμικές γκρίζες ζώνες.
Οι πολιτικές συνέπειες για το Reform UK
Η συσσώρευση επεισοδίων –από την απομάκρυνση της διαδηλώτριας μέχρι την ανάρτηση Γιουσούφ και τις αποκαλύψεις για τις χρηματοδοτήσεις– δημιουργεί ένα αφήγημα δύσκολο να διαχειριστεί επικοινωνιακά το Reform. Την ώρα που επιχειρεί να εμφανιστεί ως υπεύθυνη πολιτική δύναμη με πρόγραμμα διακυβέρνησης, οι καταγγελίες για ρατσιστική ρητορική και οι θεσμικές εκκρεμότητες στο οικονομικό του σκέλος θολώνουν την εικόνα αξιοπιστίας.
Η αντίδραση του κομματικού επιτελείου, συχνά αμυντική και επικεντρωμένη στην καταγγελία «δύο μέτρων και δύο σταθμών», δεν φαίνεται να αρκεί για να ανακόψει τη δημόσια συζήτηση που συνδέει το Reform με σκληρή γλώσσα και πρακτικές περιθωριοποίησης.
Σε ένα πολιτικό τοπίο όπου η κοινωνική συνοχή και η εμπιστοσύνη στους θεσμούς αποτελούν κομβικά ζητήματα, η συνέχιση ή η ανάκληση της ρητορικής πόλωσης θα καθορίσει εν πολλοίς την πορεία του κόμματος.
Το κατά πόσο ο Φάρατζ θα επιλέξει μια καθαρή αποστασιοποίηση από δηλώσεις που εκλαμβάνονται ως ρατσιστικές, αλλά και μια διαφανή διαχείριση των χρηματοδοτήσεων, θα είναι κρίσιμο για να μετατρέψει την εκλογική απήχηση σε σταθερό πολιτικό κεφάλαιο.
