Υπάρχουν πολλοί λόγοι για την αποφυγή των υπερ-επεξεργασμένων τροφίμων, όπως ο κίνδυνος για καρδιακές παθήσεις, διαβήτη και παχυσαρκία. Η λίστα μεγαλώνει αφού νέα μελέτη απέδειξε και τον καρκίνο του πνεύμονα ως έναν από τους κινδύνους.
Τα υπερ-επεξεργασμένα τρόφιμα περιέχουν συστατικά «που χρησιμοποιούνται σπανίως, ή και ποτέ στην κουζίνα, σε συνδυασμό με πρόσθετες ουσίες που κάνουν το τελικό προϊόν πιο ελκυστικό και γευστικό», σύμφωνα με τον Οργανισμό Τροφίμων και Γεωργίας των Ηνωμένων Εθνών. Αυτά τα συστατικά, που βρίσκονται σε αναψυκτικά, πατατάκια, κοτομπουκιές και παγωτά, μπορεί να περιλαμβάνουν συντηρητικά κατά της μούχλας ή των βακτηρίων, τεχνητά χρωστικά, γαλακτωματοποιητές για να εμποδίζουν τον διαχωρισμό, και προστιθέμενη ή τροποποιημένη ζάχαρη, αλάτι και λίπη για να κάνουν τα τρόφιμα πιο ελκυστικά.
Τα άτομα που καταναλώνουν τα περισσότερα υπερ-επεξεργασμένα τρόφιμα έχουν 41% περισσότερες πιθανότητες να διαγνωσθούν με καρκίνο του πνεύμονα, σύμφωνα με τη μελέτη που δημοσιεύθηκε την Τρίτη στο περιοδικό Thorax. Για τη μελέτη αυτή, οι ερευνητές ανέλυσαν δεδομένα από περισσότερους από 100.000 ανθρώπους που συμπλήρωσαν το Ερωτηματολόγιο Συχνότητας Τροφίμων της Εθνικής Έρευνας Υγείας και Διατροφής σχετικά με τις διατροφικές τους συνήθειες και συνέκριναν τις πληροφορίες με ιατρικά αρχεία για διαγνώσεις καρκίνου του πνεύμονα. Κατά μέσο όρο, κατανάλωναν σχεδόν τρεις μερίδες την ημέρα από υπερ-επεξεργασμένα τρόφιμα.
«Η βιομηχανική επεξεργασία αλλοιώνει τη δομή των τροφίμων, επηρεάζοντας τη διαθεσιμότητα και την απορρόφηση των θρεπτικών συστατικών, ενώ παράλληλα δημιουργεί επιβλαβείς ρύπους», πρόσθεσαν οι ερευνητές. Επισήμαναν συγκεκριμένα την ακρολεΐνη, η οποία μπορεί να προέρχεται από την καύση καπνού, ξύλου, πλαστικών και βενζίνης, καθώς και από το μαγείρεμα λιπών και ελαίων σε υψηλές θερμοκρασίες. Τα υλικά συσκευασίας μπορεί επίσης να αποτελούν μέρος του προβλήματος.
Η μελέτη είναι παρατηρητική. Ενώ οι μέθοδοι ήταν σαφείς και ισχυροί, η έρευνα δεν μπορεί ακόμη να αποδείξει οριστικά ότι τα τρόφιμα προκαλούν καρκίνο του πνεύμονα – απλώς ότι υπάρχει μια σύνδεση μεταξύ των δύο, δήλωσε ο Δρ David Katz. Ο ίδιος δεν συμμετείχε στην έρευνα. «Αυτή η μελέτη υποδηλώνει έντονα ότι (τα υπερ-επεξεργασμένα τρόφιμα) μπορεί να συμβάλλουν στον κίνδυνο καρκίνου του πνεύμονα», είπε.
Ο καρκίνος του πνεύμονα δεν προκαλείται μόνο από το κάπνισμα
Ο καρκίνος του πνεύμονα είναι μια κοινή μορφή καρκίνου, με περίπου 2,4 εκατομμύρια νέες περιπτώσεις παγκοσμίως το 2022. Το κάπνισμα είναι ο κύριος παράγοντας που προκαλεί αυτή την ασθένεια, αλλά και μη-καπνιστές κινδυνεύουν, γεγονός που υποδηλώνει ότι και άλλοι παράγοντες που παίζουν ρόλο, είπε ο Katz.
Οι συγγραφείς έλαβαν υπόψη και άλλους πιθανούς παράγοντες που θα μπορούσαν να αυξήσουν τις διαγνώσεις καρκίνου του πνεύμονα. Είναι σημαντικό να σημειωθεί ότι οι μετρήσεις δεν ήταν λεπτομερείς, είπε η Δρ Fang Fang Zhang. Δεν συμμετείχε στην έρευνα. «Καθώς το κάπνισμα αποτελεί σημαντικό παράγοντα κινδύνου για τον καρκίνο του πνεύμονα, η προσαρμογή του καπνίσματος με ακατέργαστο τρόπο αφήνει περιθώρια για υπολειπόμενες συγχύσεις», είπε σε ένα email. «Θα είναι σημαντικό να προσαρμοστεί η ένταση και η διάρκεια ή η σωρευτική έκθεση στο κάπνισμα. Ωστόσο, διαπιστώθηκε ότι η συσχέτιση μεταξύ της κατανάλωσης υπερ-επεξεργασμένων τροφίμων και του καρκίνου του πνεύμονα ήταν ισχυρότερη μεταξύ των μη καπνιστών».
Πώς τα τρόφιμα επηρεάζουν τον καρκίνο του πνεύμονα
Δεν έχουν διεξαχθεί πολλές έρευνες σχετικά με τα υπερ-επεξεργασμένα τρόφιμα και τον κίνδυνο καρκίνου του πνεύμονα. Ωστόσο, πολλά από τα υπάρχοντα στοιχεία δείχνουν πόσο σημαντική είναι η ποιότητα της διατροφής, είπε ο Katz. Συχνά, η κατανάλωση υπερ-επεξεργασμένων τροφίμων συνδέεται με χαμηλότερη ποιότητα διατροφής, όπως υψηλότερη πρόσληψη κορεσμένων λιπών, χημικών ουσιών, αλατιού και ζάχαρης, καθώς και υψηλότερη κατανάλωση θερμίδων, πρόσθεσε.
Αυτοί οι παράγοντες «μπορούν να προκαλέσουν φλεγμονή και να βλάψουν το μικροβίωμα, επηρεάζοντας αρνητικά τη λειτουργία του ανοσοποιητικού συστήματος, δίνοντας πλεονέκτημα στα κακοηθή κύτταρα», ανέφερε σε ένα email. Τα υπερ-επεξεργασμένα τρόφιμα τείνουν να έχουν χαμηλή περιεκτικότητα σε ωμέγα-3, δήλωσε ο Δρ Tom Brenna. Τα ωμέγα-3 είναι απαραίτητα, υγιεινά λίπη που ο οργανισμός δεν μπορεί να παράγει από μόνος του, σύμφωνα με το National Institutes of Health Office of Dietary Supplements.
«Τα ωμέγα-3 περιορίζουν τη διάρκεια ζωής των προϊόντων», δήλωσε η Brenna. «Οπότε, σε περίπτωση υπερ-επεξεργασίας, απαραίτητη είναι η απαλλαγή από αυτά». «Οι πρόσθετες και καρκινογόνες ουσίες, που σχηματίζονται κατά την επεξεργασία ή οι χημικές ουσίες από τις συσκευασίες των τροφίμων παίζουν επίσης ρόλο», δήλωσε η Zhang. «Ωστόσο, αυτές οι διεργασίες απαιτούν περαιτέρω έρευνα», πρόσθεσε.
Υπερ-επεξεργασμένα τρόφιμα ή ολόκληρα τροφίμων
Η μελέτη συνδέει τα υπερεπεξεργασμένα τρόφιμα και με τον καρκίνο του πνεύμονα, ενισχύοντας τους λόγους για στροφή σε μια πιο φυσική διατροφή, αναφέρει ο ειδικός σε θέματα διατροφής David Katz. Η γενική υγεία βελτιώνεται όταν η διατροφή βασίζεται σε ολόκληρες, ανεπεξέργαστες τροφές φυτικής προέλευσης, όπως λαχανικά, φρούτα, δημητριακά ολικής άλεσης, όσπρια, ξηρούς καρπούς και σπόρους.
Αν κάποιος θέλει να αλλάξει τις διατροφικές του συνήθειες, η ερευνήτρια Zhang προτείνει να ξεκινήσει από την ανάγνωση των ετικετών. «Αποφύγετε προϊόντα με μεγάλες λίστες συστατικών γεμάτες άγνωστα ονόματα. Συχνά πρόκειται για πρόσθετες και τεχνητές ουσίες», εξηγεί.« Αντί να εστιάζουμε στο τι πρέπει να αφαιρέσουμε από το πιάτο μας, καλό είναι να βάζουμε σε προτεραιότητα την προσθήκη φυσικών, μη επεξεργασμένων τροφών», συμπληρώνει ο Katz.
«Αν είστε συνηθισμένοι στα υπερεπεξεργασμένα τρόφιμα, προσπαθήστε να τα μειώνετε σταδιακά, επιλέγοντας κάθε φορά κάτι πιο φυσικό. Μπορεί να χρειαστούν λίγες εβδομάδες για να προσαρμοστεί η γεύση σας σε πιο αγνά τρόφιμα, αλλά σύντομα αυτά θα σας φαίνονται πιο ευχάριστα», σημειώνει ο Katz. «Όταν συμβεί αυτό, η διατήρηση μιας υγιεινής διατροφής γίνεται πολύ πιο εύκολη».
Πηγή: CNN
