Στην εφαρμογή ενός καινοτόμου ψηφιακού μοντέλου διαχείρισης ληξιπρόθεσμων οφειλών προχωρά η Ανεξάρτητη Αρχή Δημοσίων Εσόδων (ΑΑΔΕ). Αυτό το νέο μοντέλο έχει ως κύριο στόχο τη διάκριση ανάμεσα στους φορολογούμενους που αδυνατούν πραγματικά να πληρώσουν και εκείνους που, παρά την οικονομική τους δυνατότητα, επιλέγουν να αποφύγουν τις υποχρεώσεις τους προς την Εφορία. Βρισκόμαστε σε μια περίοδο όπου η ανάγκη για αποτελεσματική διαχείριση των ληξιπρόθεσμων οφειλών γίνεται όλο και πιο επιτακτική.
Το Ψηφιακό Μοντέλο Διαχείρισης Ληξιπρόθεσμων Οφειλών
Η πρωτοβουλία αυτή έχει προγραμματιστεί να συνδυαστεί με τη νέα ρύθμιση των 72 δόσεων, που αναμένεται να τεθεί σε εφαρμογή τον Ιούνιο. Με το νέο μοντέλο, η ΑΑΔΕ επιδιώκει να ανακόψει την αύξηση των ληξιπρόθεσμων οφειλών, εισάγοντας τη μεθοδολογία PARE (Payment capacity – Attitude – Recency – Event). Συγκεκριμένα, η ΑΑΔΕ θα παρακολουθεί τέσσερις βασικούς παράγοντες: την ικανότητα πληρωμής του οφείλοντος, τη συμπεριφορά του απέναντι στις υποχρεώσεις του, την παλαιότητα των οφειλών και τυχόν οικονομικά γεγονότα που μπορεί να έχουν επηρεάσει την ικανότητά του να πληρώσει.
Με το νέο σύστημα ανάλυσης δεδομένων, θα σχηματίζεται για κάθε οφειλέτη ένα λεπτομερές οικονομικό προφίλ. Αυτή η προσέγγιση υπόσχεται να καταστήσει τη διαδικασία πιο διαφανή και δίκαιη, αν και θα απαιτείται σαφής επικοινωνία και υποστήριξη στους οφειλέτες.
Οι Άξονες του Ψηφιακού Μοντέλου
Η ΑΑΔΕ έχει καθορίσει τέσσερις κεντρικούς άξονες:
1. Ικανότητα Πληρωμής (Payment Capacity): Ο φορολογικός μηχανισμός θα εξέτασει τα στοιχεία των τραπεζικών λογαριασμών, τα εισοδήματα και την περιουσία του οφειλέτη για να διαπιστώσει αν μπορεί να πληρώσει τα χρέη του.
2. Συμπεριφορά (Attitude): Η αξιολόγηση της συμπεριφοράς θα αναλύσει αν ο φορολογούμενος τηρούσε τις ρυθμίσεις του στο παρελθόν, πληρώνοντας εγκαίρως ή εάν είχε διαρκή ασυνέπεια στις υποχρεώσεις του.
3. Παλαιότητα Οφειλών (Recency): Η ΑΑΔΕ θα δίνει μεγαλύτερη προσοχή στα νέα χρέη, συγκριτικά με τα παλαιότερα, αναγνωρίζοντας τη διαφορά στην επείγουσα ανάγκη αποπληρωμής.
4. Οικονομικά Γεγονότα (Event): Σημαντικές εξελίξεις, όπως απώλειες εισοδήματος ή επιχειρηματικές κρίσεις, θα συνυπολογίζονται στην ικανότητα πληρωμής του οφειλέτη.
Αυξημένη Χρήση Τεχνολογίας
Το ψηφιακό μοντέλο θα εκμεταλλευτεί την τεχνητή νοημοσύνη, τα big data και τις ηλεκτρονικές διασταυρώσεις στοιχείων. Έτσι, επιδιώκεται η αυτοματοποίηση της διαδικασίας εντοπισμού υψηλού κινδύνου οφειλετών. Σημαντικές προκλήσεις στην είσπραξη θα αντιμετωπιστούν με εξελιγμένα προγνωστικά μοντέλα ανάλυσης δεδομένων, τα οποία θα συμβάλλουν στη βελτίωση της στόχευσης στις ενέργειες είσπραξης.
Επιπτώσεις και Επιβολές
Με βάση το οικονομικό προφίλ που θα έχει σχηματιστεί, η ΑΑΔΕ θα προτείνει αναγκαίες ρυθμίσεις, είτε υπό μορφή πάγιας ρύθμισης είτε μέσω εξωδικαστικού μηχανισμού. Για τους οφειλέτες που θα αρνηθούν αυτή την προτεινόμενη λύση, οι συνέπειες θα είναι σοβαρές, καθώς θα αντιμετωπίσουν αυτόματες κατασχέσεις τραπεζικών λογαριασμών και περιουσιακών στοιχείων.
Η Άνοδος των Ληξιπρόθεσμων Οφειλών
Αυτή η στρατηγική έρχεται σε ένα περιβάλλον όπου οι ληξιπρόθεσμες οφειλές έχουν πάρει εκρηκτικές διαστάσεις. Τα τελευταία στοιχεία δείχνουν ότι μόνο τον Μάρτιο, οι απλήρωτοι φόροι ανήλθαν σε 840 εκατ. ευρώ, με το σύνολο των ληξιπροθέσμων χρεών να φτάνει τα 2,819 δισ. ευρώ το πρώτο τρίμηνο του 2026. Ο αριθμός των οφειλετών αυξήθηκε σημαντικά, φτάνοντας τα 4,8 εκατομμύρια, αφήνοντας περισσότερους από 2,3 εκατομμύρια φορολογουμένους υπό την απειλή αναγκαστικών μέτρων.
