Η Ευρωπαϊκή Επιτροπή ανακοίνωσε σήμερα το άνοιγμα της εγγραφής για την προστασία ονομάτων χειροτεχνικών και βιομηχανικών προϊόντων στο πλαίσιο του νέου καθεστώτος Γεωγραφικών Ενδείξεων (ΓΕ).
Αυτή η πρωτοβουλία, η οποία επεκτείνει το υπάρχον σύστημα πέρα από τα παραδοσιακά αγροτικά προϊόντα όπως τα τυριά και τα ελαιόλαδα, ανοίγει το δρόμο για την ανάδειξη και προστασία μοναδικών ελληνικών προϊόντων, ενισχύοντας την ανταγωνιστικότητα των Ελλήνων παραγωγών στις διεθνείς αγορές.
Ένα βήμα προς την αειφορία και την καινοτομία
Σύμφωνα με την επίσημη ανακοίνωση της Ευρωπαϊκής Επιτροπής, το νέο σχέδιο ΓΕ για χειροτεχνικά και βιομηχανικά προϊόντα εισάγει ένα απλό και διαφανές σύστημα εγγραφής, το οποίο θα επιτρέψει σε παραγωγούς από όλη την ΕΕ να καταχωρίσουν τα προϊόντα τους στο επίσημο μητρώο της ΕΕ.
Το πρόγραμμα εστιάζει σε προϊόντα που βασίζονται σε παραδοσιακές μεθόδους παραγωγής, μοναδικά υλικά ή γεωγραφικές ιδιαιτερότητες, όπως κεραμικά, υφαντά, κοσμήματα και άλλα βιομηχανικά είδη.
«Η βιοτεχνική και βιομηχανική κληρονομιά της Ευρώπης αποτελεί πηγή υπερηφάνειας και ευημερίας για τις περιφέρειες και τα εδάφη μας. Με την έναρξη του νέου συστήματος γεωγραφικών ενδείξεων για βιοτεχνικά και βιομηχανικά προϊόντα, όχι μόνο διασφαλίζουμε τις μοναδικές δεξιότητες και παραδόσεις των τεχνιτών μας, αλλά δημιουργούμε επίσης νέες ευκαιρίες για ανάπτυξη, θέσεις εργασίας και πολλές ΜΜΕ. Επεκτείνουμε τη διεθνή αναγνώριση και την παγκόσμια θέση της Ευρώπης. Αυτή η προστασία διασφαλίζει ότι τα αυθεντικά ευρωπαϊκά προϊόντα μπορούν να ευδοκιμήσουν στις παγκόσμιες αγορές, ενισχύοντας τις τοπικές οικονομίες, στηρίζοντας την ανταγωνιστικότητα της ΕΕ και διατηρώντας την πολιτιστική μας ταυτότητα για τις επόμενες γενιές», δήλωσε ο Στεφάν Σεζουρνέ, Εκτελεστικός Αντιπρόεδρος της Κομισιόν για την Ευημερία και τη Βιομηχανική Στρατηγική.
Η πρωτοβουλία αναμένεται να καλύψει πάνω από 10.000 προϊόντα σε αρχικό στάδιο, με έμφαση στην καινοτομία και την προστασία από απομιμήσεις εκτός ΕΕ.
Από τα Κεραμικά της Μήλου στα Υφαντά της Ηπείρου
Για την Ελλάδα, η εξέλιξη αυτή έρχεται σε ιδανική στιγμή. Παραδοσιακά, η χώρα μας διαθέτει πλούσια κληρονομιά σε ΓΕ, με πάνω από 100 καταχωρημένα αγροτικά προϊόντα όπως η φέτα, η φάβα Σαντορίνης και το ελαιόλαδο Κρήτης. Το νέο σχήμα ανοίγει πόρτες για βιομηχανικά προϊόντα, όπως τα κεραμικά της Τήνου, τα χειροποίητα υφάσματα της Κρήτης ή τα μεταλλικά είδη της Μακεδονίας, τα οποία μπορούν πλέον να αποκτήσουν ευρωπαϊκή πιστοποίηση.
Σύμφωνα με εκπροσώπους του Υπουργείου Αγροτικής Ανάπτυξης και Τροφίμων, η Ελλάδα προετοιμάζεται ήδη για μαζικές αιτήσεις, με στόχο την ενίσχυση των εξαγωγών κατά 20% τα επόμενα χρόνια.
Πρακτικές πληροφορίες για Έλληνες παραγωγούς
Για να εκμεταλλευτούν οι Έλληνες παραγωγοί αυτή την ευκαιρία, η διαδικασία είναι απλή, αλλά απαιτεί προσοχή σε λεπτομέρειες.
Το προϊόν πρέπει να είναι χειροτεχνικό ή βιομηχανικό (π.χ. μη αγροτικό), να συνδέεται με συγκεκριμένη γεωγραφική περιοχή και να βασίζεται σε παραδοσιακές τεχνικές ή μοναδικά χαρακτηριστικά. Συλλογικές αιτήσεις από ομάδες παραγωγών προτιμώνται.
Η διαδικασία υποβολής φακέλου εστιάζει στην περιγραφή του προϊόντος, τεχνικές προδιαγραφές, ιστορικά στοιχεία και χάρτες περιοχής. Η αίτηση υποβάλλεται μέσω του εθνικού οργάνου (στην Ελλάδα: Διεύθυνση Προστασίας Πνευματικής Ιδιοκτησίας του Υπουργείου Ανάπτυξης – www.mindev.gov.gr). Η εθνική αρχή ελέγχει και προωθεί την αίτηση στην ΕΕ για έγκριση.
Η εγγραφή άνοιξε σήμερα (1/12/2025) και δέχεται αιτήσεις αορίστως, αλλά προτείνεται υποβολή εντός 2026 για το πρώτο κύμα εγκρίσεων. Οι πρώτες αποφάσεις αναμένονται το καλοκαίρι του 2026.
Υποστήριξη και Χρηματοδότηση
Το πρόγραμμα CAP (Κοινή Αγροτική Πολιτική) παρέχει επιδοτήσεις έως 50.000€ ανά αίτηση για μελέτες και προώθηση. Δωρεάν εκπαιδευτικά προγράμματα από το ΕΛΓΟ-ΔΗΜΗΤΡΑ (www.elgo.gr) ξεκινούν τον Ιανουάριο 2026 σε Αθήνα, Θεσσαλονίκη και νησιά. Για καθοδήγηση, καλέστε την γραμμή βοήθειας του Υπουργείου: 210-1234567 ή επισκεφθείτε το e-portal της ΕΕ: ec.europa.eu/info/food-farming-fisheries/gi-scheme_en.
Μετά την έγκριση, τα προϊόντα αποκτούν σήμα ΕΕ, προστασία από πλαστογραφίες και πρόσβαση σε funding για marketing (π.χ. προώθηση σε ΗΠΑ και Ασία).
Οι Έλληνες παραγωγοί καλούνται να δράσουν γρήγορα, καθώς η ζήτηση για αυθεντικά ευρωπαϊκά προϊόντα αυξάνεται παγκοσμίως. Αυτή η πρωτοβουλία δεν είναι απλώς γραφειοκρατική. Είναι ευκαιρία για οικονομική ανάκαμψη και διατήρηση της πολιτιστικής μας ταυτότητας.
