Μόλις δέκα λεπτά. Τόσος ήταν ο χρόνος που είχε στη διάθεσή του ο διευθυντής ενός σχολείου στο Νεπάλ για να πάρει μια απόφαση που αποδείχθηκε καθοριστική για τη ζωή περίπου 900 μαθητών.
Ο Ρατζέντρα Νταβάντι, διευθυντής του γυμνασίου Τριμπουβαν στο Τρισούλι στην περιοχή Νουβακοτ, δέχθηκε μέσα σε λίγα λεπτά τέσσερις διαφορετικές προειδοποιήσεις για την επικείμενη πλημμύρα. Ήταν περίπου στις 09:10 τοπική ώρα, όταν κατάλαβε ότι δεν υπήρχε χρόνος για δεύτερες σκέψεις.
Έδωσε αμέσως εντολή να εκκενωθεί το σχολείο και ζήτησε από τους μαθητές να κινηθούν προς υψηλότερα σημεία. Παράλληλα, λεωφορεία γεμάτα παιδιά που κατευθύνονταν προς την περιοχή έλαβαν εντολή να επιστρέψουν.
«Αν δεν παίρναμε μια γρήγορη απόφαση, αν ήταν 10 λεπτά αργότερα, όλοι μας – συμπεριλαμβανομένων των μαθητών και εμένα – δεν θα μπορούσαμε να σας μιλάμε σήμερα», δήλωσε σε συνέντευξη που παραχώρησε στο BBC.
Τέσσερις προειδοποιήσεις μέσα σε λίγα λεπτά
Ο διευθυντής εξήγησε ότι οι προειδοποιήσεις προέρχονταν από τέσσερα διαφορετικά άτομα και έφτασαν σχεδόν ταυτόχρονα. Ανάμεσά τους ήταν και ένας γονέας που έφτασε στο σχολείο για να πάρει την κόρη του.
«Ένας γονέας ήρθε και μου είπε ότι ερχόταν μια μεγάλη πλημμύρα και ότι θα έπαιρνε την κόρη του», ανέφερε.
Για τον Dawadi, η κίνηση αυτή ήταν αρκετή για να επιβεβαιώσει τη σοβαρότητα της κατάστασης.
«Οι γονείς δεν βιάζονται χωρίς σοβαρό λόγο», είπε χαρακτηριστικά. Έτσι, αποφάσισε ότι δεν έπρεπε να χαθεί ούτε ένα δευτερόλεπτο.
«Ακόμη κι αν η πλημμύρα δεν ερχόταν, θα ήταν απλώς μία χαμένη ημέρα μαθημάτων. Ένιωσα υπερήφανος που σώσαμε τόσες ζωές», ανέφερε.
Λίγη ώρα αργότερα, το σχολείο βυθίστηκε στη λάσπη και στα συντρίμμια. Ένα κτίριο που λειτουργούσε ως οικοτροφείο, περίπου 100 μέτρα από τον ποταμό, παρασύρθηκε σχεδόν αμέσως από τα ορμητικά νερά.
«Επιβιώσαμε για μόλις 10 δευτερόλεπτα»
Η 16χρονη μαθήτρια Γιουνισα Αμάτια περιέγραψε τις δραματικές στιγμές της εκκένωσης.
«Εγώ και οι φίλοι μου επιβιώσαμε για μόλις 10 δευτερόλεπτα», είπε στο BBC.
Οι μαθητές βρίσκονταν στις αίθουσες και έκαναν μάθημα όταν οι εκπαιδευτικοί τους ενημέρωσαν για την πλημμύρα και τους ζήτησαν να φύγουν. Αρχικά, αρκετοί δεν είχαν αντιληφθεί το μέγεθος του κινδύνου. Κάποιοι μάλιστα περίμεναν συμμαθητές τους που βρίσκονταν σε μάθημα μαθηματικών.
Η Γιουνισα και οι φίλοι της κινήθηκαν προς έναν λόφο πίσω από το σχολείο, ακολουθώντας ένα στενό πέρασμα διαφυγής.
«Δεν μπορούσα να περπατήσω γρήγορα και οι φίλοι μου με βοήθησαν να ανέβω. Προσπαθήσαμε όσο μπορούσαμε να φτάσουμε σε ασφαλέστερο σημείο», περιέγραψε.
Οι μαθητές χρησιμοποίησαν μια στενή σκάλα στην πίσω πλευρά του σχολείου. Μέσα σε ελάχιστο χρόνο, η αγορά της περιοχής παρασύρθηκε από τα νερά.
«Αν δεν υπήρχε καλή πρόσφυση στα παπούτσια μου, θα είχα πέσει. Οι μαθητές και άλλοι άνθρωποι έσπρωχναν ο ένας τον άλλον για να φτάσουν σε ασφαλές σημείο. Όσοι επέλεξαν άλλη διαδρομή, φαίνεται ότι παρασύρθηκαν», ανέφερε.
Τρεις ημέρες αγωνίας για τις οικογένειες
Οι μαθητές και οι εκπαιδευτικοί κατάφεραν αρχικά να απομακρυνθούν μερικές εκατοντάδες μέτρα προς τα ψηλότερα σημεία και στη συνέχεια κατευθύνθηκαν σε γειτονικό χωριό.
Ωστόσο, οι δρόμοι είχαν καταστραφεί και οι μετακινήσεις είχαν διακοπεί, με αποτέλεσμα πολλοί από αυτούς να παραμείνουν αποκλεισμένοι για δύο νύχτες, μέχρι να φτάσουν οι ομάδες διάσωσης.
Η Γιουνίσα και ο διευθυντής, οι οποίοι κατοικούν στην απέναντι πλευρά του ποταμού, επέστρεψαν τελικά στο χωριό τους με αερομεταφορά.
Στο μεταξύ, οι οικογένειες των μαθητών ζούσαν ώρες αγωνίας, καθώς δεν μπορούσαν να επικοινωνήσουν με τους δικούς τους ανθρώπους.
Ο πατέρας της Γιουνίσα, μόλις πληροφορήθηκε για την πλημμύρα κατευθύνθηκε προς το σχολείο. Όταν έφτασε στην περιοχή, αντίκρισε την αγορά του Τρισουλι να έχει παρασυρθεί από τα νερά.
«Τότε σκέφτηκα ότι η κόρη μου δεν υπήρχε πια. Ήμουν τρομοκρατημένος», είπε.
Για σχεδόν μία ώρα προσπαθούσε να επικοινωνήσει μαζί της χωρίς αποτέλεσμα. Ώσπου, τελικά, το τηλέφωνο συνδέθηκε.
Η Γιουνίσα ήταν ζωντανή.
«Όταν τελικά η κόρη μου δέχθηκε την κλήση μου, δεν μπορούσα να συγκρατηθώ. Έβαλα τα κλάματα και δύο συγγενείς που ήταν μαζί μου έκλαιγαν επίσης και με αγκάλιασαν», περιέγραψε.
Η ίδια θυμάται ότι, αφού είχε φτάσει στην κορυφή του λόφου, δέχθηκε την κλήση του πατέρα της.
«Ήταν συγκινημένος και εγώ δεν μπορούσα να πω ούτε μία λέξη», είπε.
Η οικογένειά της χρειάστηκε να περιμένει τρεις ημέρες μέχρι να επιστρέψει στο σπίτι.
«Ακόμη και η μικρότερη κόρη μου δεν μπορούσε να κοιμηθεί. Όμως ένιωσα τόσο όμορφα όταν την είδα ξανά. Είμαι πολύ χαρούμενη και ανακουφισμένη», δήλωσε η μητέρα της.
«Τώρα ανησυχώ για τις σπουδές μου»
Πέρα από την καταστροφή και τον φόβο, η 16χρονη πλέον βρίσκεται αντιμέτωπη και με την αβεβαιότητα για το μέλλον της.
«Τώρα ανησυχώ για τις σπουδές μου», είπε. «Αν χρειαστεί να αλλάξω σχολείο, θα πρέπει να αποχωριστώ τους παλιούς μου φίλους και θα δυσκολευτώ να κάνω καινούργιους. Είμαι στενοχωρημένη για το μέλλον των σπουδών μου».
Ο διευθυντής του σχολείου θεωρεί ότι ένα καλύτερο σύστημα έγκαιρης προειδοποίησης, με σειρήνες και άμεσες ειδοποιήσεις εκκένωσης, θα μπορούσε να είχε βοηθήσει ακόμη περισσότερους κατοίκους να αντιδράσουν εγκαίρως.
Ωστόσο, η δική του άμεση απόφαση φαίνεται πως απέτρεψε μια ανείπωτη τραγωδία.
«Αν είχα αποφασίσει να κλείσουμε το σχολείο μετά το μάθημα, ίσως να μην είχε μείνει τίποτα. Μόνο το κουδούνι θα χτυπούσε στις 9:30», είπε χαρακτηριστικά.
