Οι Ηνωμένες Πολιτείες εκτιμούν ότι το Ιράν δεν είναι σε θέση να ανοίξει πλήρως τα Στενά του Ορμούζ στην εμπορική ναυσιπλοΐα, καθώς δεν μπορεί να εντοπίσει όλες τις νάρκες που έχει τοποθετήσει στην περιοχή ούτε διαθέτει την απαραίτητη ικανότητα για την απομάκρυνσή τους.
Σύμφωνα με Αμερικανούς αξιωματούχους, αυτή η αδυναμία αποτελεί βασικό λόγο για τον οποίο η Τεχεράνη δεν μπορεί να ανταποκριθεί άμεσα στις πιέσεις της κυβέρνησης Τραμπ για πλήρη και ασφαλή αποκατάσταση της διέλευσης πλοίων από το στρατηγικής σημασίας πέρασμα, όπως μεταδίδουν οι New York Times.
Η κατάσταση θεωρείται επίσης πιθανός επιβαρυντικός παράγοντας στις διπλωματικές επαφές που αναμένεται να πραγματοποιηθούν το Σαββατοκύριακο στο Πακιστάν, όπου ιρανική αντιπροσωπεία θα συναντήσει ομάδα των ΗΠΑ υπό τον αντιπρόεδρο Τζέι Ντι Βανς.
Οι ΗΠΑ αναφέρουν ότι το Ιράν προχώρησε στην τοποθέτηση ναρκών τον περασμένο μήνα, λίγο μετά την έναρξη της σύγκρουσης με ΗΠΑ και Ισραήλ. Παράλληλα, η απειλή ναρκοθέτησης, μαζί με επιθέσεις με drones και πυραύλους, οδήγησε σε δραστική μείωση της ναυσιπλοΐας μέσω των Στενών, προκαλώντας αύξηση στις διεθνείς τιμές ενέργειας και δίνοντας στην Τεχεράνη σημαντικό διαπραγματευτικό πλεονέκτημα.
Το Ιράν έχει αφήσει περιορισμένο διάδρομο διέλευσης, επιτρέποντας τη διέλευση πλοίων που καταβάλλουν τέλος, ωστόσο η ναυσιπλοΐα παραμένει εξαιρετικά περιορισμένη.
Το Σώμα των Φρουρών της Ισλαμικής Επανάστασης έχει εκδώσει προειδοποιήσεις ότι πλοία ενδέχεται να συγκρουστούν με νάρκες, ενώ φιλοκυβερνητικά μέσα έχουν δημοσιεύσει χάρτες με ασφαλείς διαδρομές. Ωστόσο, οι διαδρομές αυτές παραμένουν περιορισμένες, καθώς – όπως αναφέρουν Αμερικανοί αξιωματούχοι – η ναρκοθέτηση έγινε χωρίς σαφή καταγραφή όλων των σημείων τοποθέτησης.
Ακόμη και στις περιπτώσεις όπου υπήρχε καταγραφή, ορισμένες νάρκες τοποθετήθηκαν με τρόπο που επέτρεψε τη μετακίνησή τους, καθιστώντας τον εντοπισμό τους ακόμη δυσκολότερο.
Η αποναρκοθέτηση χαρακτηρίζεται εξαιρετικά δύσκολη διαδικασία, αντίστοιχη ή και δυσκολότερη από την τοποθέτηση ναρκών. Οι ΗΠΑ διαθέτουν περιορισμένες δυνατότητες σε αυτόν τον τομέα, βασιζόμενες κυρίως σε ειδικά πλοία παράκτιας δράσης, ενώ και το Ιράν δεν διαθέτει ικανότητα ταχείας απομάκρυνσης των ναρκών που το ίδιο έχει τοποθετήσει.
Σε ανάρτησή του, ο πρόεδρος των ΗΠΑ Ντόναλντ Τραμπ είχε θέσει ως προϋπόθεση για την εκεχειρία την «πλήρη, άμεση και ασφαλή επαναλειτουργία» των Στενών του Ορμούζ.
Από την πλευρά του, ο Ιρανός υπουργός Εξωτερικών Αμπάς Αραγτσί δήλωσε ότι η διέλευση θα αποκατασταθεί «λαμβάνοντας υπόψη τεχνικούς περιορισμούς», με Αμερικανούς αξιωματούχους να εκτιμούν ότι η αναφορά αυτή σχετίζεται με την αδυναμία της Τεχεράνης να εντοπίσει και να αφαιρέσει γρήγορα τις νάρκες.
Ο Αραγτσί βρίσκεται ήδη στο Ισλαμαμπάντ για συνομιλίες με τον Τζέι Ντι Βανς, με το ζήτημα της ασφαλούς διέλευσης από τα Στενά του Ορμούζ να αναμένεται να βρεθεί στο επίκεντρο των διαπραγματεύσεων.
Οι ΗΠΑ είχαν στο παρελθόν επιχειρήσει να πλήξουν το ιρανικό ναυτικό και τις ναυτικές βάσεις, ωστόσο η Τεχεράνη διατηρεί μεγάλο αριθμό μικρών σκαφών ικανών να παρενοχλούν πλοία ή να τοποθετούν νάρκες, γεγονός που καθιστά την πλήρη εξουδετέρωσή τους εξαιρετικά δύσκολη.
Ακόμη και πριν την κλιμάκωση, οι απειλές Ιρανών αξιωματούχων είχαν προκαλέσει αναστάτωση στη διεθνή ναυσιπλοΐα και άνοδο στις τιμές πετρελαίου, ενώ μετά τις σχετικές ανακοινώσεις ξεκίνησε η ναρκοθέτηση των Στενών, με τις ΗΠΑ να εκτιμούν ότι αυτή έγινε με χαμηλή ταχύτητα και περιορισμένη αποτελεσματικότητα.
Λόγω της δυσκολίας παρακολούθησης των μικρών σκαφών, παραμένει ασαφές πόσες νάρκες έχουν τοποθετηθεί συνολικά και σε ποια ακριβώς σημεία, γεγονός που συνεχίζει να εντείνει την αβεβαιότητα για την ασφάλεια της ναυσιπλοΐας στην περιοχή.
