Μια φιλική προς το περιβάλλον εφεύρεση ενός Νομπελίστα που παρέχει καθαρό νερό σε περίπτωση που οι κεντρικές προμήθειες διακοπούν από τυφώνα ή ξηρασία, θα μπορούσε να αποδειχθεί σωτήρια για ευάλωτα νησιά, σύμφωνα με τον δημιουργό της. Η εφεύρεση του χημικού Ομάρ Γιάγκι χρησιμοποιεί μια επιστημονική μέθοδο που ονομάζεται δικτυωτή χημεία (reticular chemistry) για τη δημιουργία μοριακά σχεδιασμένων υλικών, τα οποία μπορούν να εξάγουν υγρασία από τον αέρα και να συλλέγουν νερό ακόμη και σε άνυδρες και ερημικές συνθήκες.
Η Atoco, μια τεχνολογική εταιρεία που ίδρυσε ο Γιάγκι, δήλωσε ότι οι μονάδες της, συγκρίσιμες σε μέγεθος με ένα εμπορευματοκιβώτιο 6.000 μέτρων και τροφοδοτούμενες αποκλειστικά από εξαιρετικά χαμηλής ποιότητας θερμική ενέργεια, μπορούν να τοποθετηθούν σε τοπικές κοινότητες και να παράγουν έως και 1.000 λίτρα καθαρού νερού καθημερινά, ακόμη και αν οι κεντρικές πηγές ηλεκτρισμού και νερού διακοπούν λόγω ξηρασίας ή ζημιών από καταιγίδες.
Ο Γιάγκι, ο οποίος κέρδισε το Βραβείο Νόμπελ Χημείας το 2025, δήλωσε ότι η εφεύρεσή του θα αλλάξει τον κόσμο και θα ωφελήσει τα νησιά της Καραϊβικής, που είναι ευάλωτα σε ξηρασίες. Πρόσθεσε επίσης, ότι μπορεί να αποτελέσει λύση για χώρες που χρειάζεται να μεταφέρουν νερό σε απομονωμένες κοινότητες μετά από τυφώνες όπως οι Μπέριλ και Μελίσσα, που άφησαν χιλιάδες ανθρώπους χωρίς νερό.
«Τυφώνες όπως ο Μελίσσα ή ο Μπέριλ προκάλεσαν σοβαρές πλημμύρες, καταστρέφοντας σπίτια και καλλιέργειες και επηρεάζοντας χιλιάδες ζωές στην Καραϊβική. Αυτή η καταστροφή υπενθυμίζει έντονα την επείγουσα ανάγκη για ενίσχυση της ανθεκτικότητας στην προμήθεια νερού σε ευάλωτες περιοχές, ιδίως σε μικρά νησιωτικά κράτη τα οποία είναι ευάλωτα σε ακραία καιρικά φαινόμενα», δήλωσε ο Γιάγκι.
Ο ίδιος πρόσθεσε ότι η εφεύρεση μπορεί να προσφέρει μια φιλική προς το κλίμα και βιώσιμη εναλλακτική σε άλλες μεθόδους εξασφάλισης νερού, όπως η αφαλάτωση, η οποία μπορεί να απειλήσει τα οικοσυστήματα όταν το συγκεντρωμένο αλμυρό διάλυμα επιστρέφει στη θάλασσα.
Τον προηγούμενο μήνα, μια έκθεση του ΟΗΕ ανέφερε ότι ο πλανήτης έχει εισέλθει σε «εποχή παγκόσμιας υδατικής χρεοκοπίας», με σχεδόν τα τρία τέταρτα του παγκόσμιου πληθυσμού να ζουν σε χώρες που έχουν χαρακτηριστεί ως υδατικά ανασφαλείς ή κρίσιμα υδατικά ανασφαλείς.
«Περίπου 2,2 δισεκατομμύρια άνθρωποι εξακολουθούν να στερούνται ασφαλούς πόσιμου νερού, 3,5 δισεκατομμύρια δεν έχουν ασφαλή υγειονομική περίθαλψη και περίπου 4 δισεκατομμύρια αντιμετωπίζουν σοβαρή έλλειψη νερού τουλάχιστον έναν μήνα το χρόνο», αναφέρει η έκθεση.
Στη Γρενάδα, ένα έθνος της Καραϊβικής που αποτελείται από τρία νησιά, η οποία καταστράφηκε ολοσχερώς από τον τυφώνα Μπέριλ το 2024, η εφεύρεση του Γιάγκι προσφέρει μια αχτίδα ελπίδας, ιδιαίτερα για τα νησιά Καριακού και Μικρή Μαρτινίκα, τα οποία υπέστησαν το μεγαλύτερο πλήγμα και αντιμετωπίζουν τον τριπλό κίνδυνο καταιγίδων, ξηρασίας και διάβρωσης των ακτών.
«Η δυνατότητα της τεχνολογίας να λειτουργεί εκτός δικτύου χρησιμοποιώντας μόνο την ενέργεια του περιβάλλοντος είναι ιδιαίτερα εντυπωσιακή για το πλαίσιο μας», δήλωσε ο κυβερνητικός αξιωματούχος και περιβαλλοντολόγος του Καριακού, Ντέιβον Μπέικερ.
Τα δυο αυτά νησιά που εξακολουθούν να αντιμετωπίζουν τις συνέπειες του τυφώνα Μπέριλ, αναγκάζονται να εισάγουν νερό από τη Γρενάδα για να αντιμετωπίσουν τις ξηρές περιόδους, οι οποίες φαίνεται να γίνονται όλο και πιο έντονες και παρατεταμένες κάθε χρόνο.
«Αυτή τη στιγμή εξετάζουμε ολοκληρωμένες στρατηγικές ανάκαμψης και ανθεκτικότητας, και η τεχνολογία συλλογής νερού από την ατμόσφαιρα που ανέπτυξε ο καθηγητής Γιάγκι φέρνει λύση σε διάφορες κρίσιμες προκλήσεις που αντιμετωπίζουμε: το υψηλό κόστος άνθρακα, καθώς και τον κίνδυνο μόλυνσης, της εισαγωγής νερού, την ευπάθεια των κεντρικών συστημάτων σε ζημιές από τυφώνες και την ανάγκη για αποκεντρωμένες λύσεις που μπορούν να λειτουργήσουν όταν η παραδοσιακή υποδομή αποτυγχάνει», δήλωσε ο Μπέικερ.
Ο Γιάγκι, ο οποίος μεγάλωσε σε μια κοινότητα προσφύγων στην Ιορδανία, είπε ότι εμπνεύστηκε από τις δυσκολίες που αντιμετώπιζε η οικογένειά του ζώντας σε ένα σπίτι χωρίς τρεχούμενο νερό ή ηλεκτρικό ρεύμα. Στην ομιλία του κατά το δείπνο των βραβείων Νόμπελ, ανέφερε ότι το νερό έφτανε στην ερημική κοινότητά του από την κυβέρνηση περίπου μία φορά την εβδομάδα ή κάθε δύο εβδομάδες.
«Θυμάμαι τη φράση που άκουγα στη γειτονιά μας: ‘έρχεται το νερό’, και την αίσθηση επείγοντος καθώς έτρεχα να γεμίσω κάθε δοχείο που έβρισκα πριν σταματήσει η ροή» δήλωσε σε συνέντευξή του στον Guardian.
Περιγράφοντας την εφεύρεση ως «μια επιστήμη ικανή να επαναπροσδιορίσει την ύλη», προέτρεψε τους ηγέτες να «αφαιρέσουν τα εμπόδια, να προστατεύσουν την ακαδημαϊκή ελευθερία» και να «υποδεχθούν τα παγκόσμια ταλέντα».
«Όσον αφορά το κλίμα, η ώρα για συλλογική δράση έχει ήδη φτάσει. Η επιστήμη υπάρχει. Αυτό που χρειαζόμαστε τώρα είναι θάρρος – ένα θάρρος ανάλογο με το μέγεθος της πρόκλησης – ώστε να μπορέσουμε να χαρίσουμε στην επόμενη γενιά όχι μόνο τεχνολογίες δέσμευσης άνθρακα, αλλά έναν πλανήτη άξιο των ελπίδων τους», δήλωσε ο Νομπελίστας.
Πηγή: Guardian
