Ο πρόεδρος των Ηνωμένων Πολιτειών, Ντόναλντ Τραμπ, ανέστειλε προσωρινά έναν νόμο της αμερικανικής ναυτιλίας, με στόχο να μειώσει το κόστος μεταφοράς πετρελαίου, φυσικού αερίου και άλλων εμπορευμάτων εντός των ΗΠΑ.
Η προσωρινή αναστολή του εν λόγω νόμου, θα επιτρέψει σε πλοία με ξένη σημαία να μεταφέρουν αγαθά μεταξύ αμερικανικών λιμανιών για τις επόμενες 60 ημέρες, ένα μέτρο που αποσκοπεί στη διευκόλυνση της διακίνησης ενεργειακών προμηθειών σε όλη τη χώρα.
Τι είναι ο νόμος Τζόουνς;
Ο νόμος Τζόουνς, επίσημα γνωστός ως Νόμος για το Εμπορικό Ναυτικό του 1920, ψηφίστηκε από το Κογκρέσο για την ανασυγκρότηση της ναυτιλιακής βιομηχανίας των Ηνωμένων Πολιτειών, αφού τα γερμανικά υποβρύχια κατέστρεψαν τον εμπορικό στόλο της χώρας κατά τον Α’ Παγκόσμιο Πόλεμο. Τον νόμο εισηγήθηκε ο γερουσιαστής Ουέσλι Τζόουνς από την πολιτεία της Ουάσιγκτον.
Ο νόμος αυτός απαιτεί κάθε πλοίο που μεταφέρει αγαθά ή επιβάτες μεταξύ αμερικανικών λιμανιών να έχει κατασκευαστεί στις ΗΠΑ, να ανήκει σε Αμερικανούς πολίτες και να επανδρώνεται κυρίως από Αμερικανούς. Αυτό ουσιαστικά εμποδίζει τα πλοία υπό ξένη σημαία να συμμετέχουν στο εσωτερικό θαλάσσιο εμπόριο. Ο νόμος επιτρέπει προσωρινές εξαιρέσεις «για λόγους εθνικής άμυνας», σύμφωνα με την Αμερικανική Ναυτιλιακή Διοίκηση, οι οποίες συνήθως εγκρίνονται από το Υπουργείο Εσωτερικής Ασφάλειας ή το Υπουργείο Άμυνας.
Ο νόμος Τζόουνς σχεδιάστηκε επίσης ώστε οι ΗΠΑ να μπορούν να βασίζονται στον δικό τους εμπορικό στόλο σε περιόδους πολέμου. Εξακολουθεί να υποστηρίζεται έντονα από ορισμένες ναυτιλιακές εταιρείες, συνδικάτα και υποστηρικτές της εθνικής ασφάλειας.
Ωστόσο, οι επικριτές υποστηρίζουν ότι ο περιορισμός του ξένου ανταγωνισμού έχει αυξήσει το κόστος μεταφοράς.
Γιατί ο Τραμπ ανέστειλε τον νόμο Τζόουνς
Οι αγορές πετρελαίου παρουσιάζουν έντονη αστάθεια από την έναρξη του πολέμου ΗΠΑ–Ισραήλ κατά του Ιράν. Η ναυσιπλοΐα δεξαμενόπλοιων μέσω των Στενών του Ορμούζ, ενός κρίσιμου παγκόσμιου θαλάσσιου περάσματος, έχει διαταραχθεί σοβαρά, επηρεάζοντας τις εξαγωγές από μεγάλους παραγωγούς της Μέσης Ανατολής. Εμπορικά πλοία που μεταφέρουν από καύσιμα έως φάρμακα και μικροτσίπ έχουν επίσης καθυστερήσει ή δεχθεί επιθέσεις.
Αυτές οι διαταραχές έχουν οδηγήσει σε αύξηση των τιμών παγκοσμίως. Το Brent, το διεθνές σημείο αναφοράς, διαπραγματευόταν κοντά στα 109 δολάρια το βαρέλι την Τετάρτη (18/3), από περίπου 70 δολάρια πριν από τον πόλεμο. Το αμερικανικό αργό πετρέλαιο έχει φτάσει περίπου τα 98 δολάρια το βαρέλι. Στα πρατήρια, οι τιμές έχουν εκτοξευθεί, με τον εθνικό μέσο όρο για την απλή βενζίνη στις ΗΠΑ να φτάνει τα 3,84 δολάρια ανά γαλόνι, σύμφωνα με την Αμερικανική Ένωση Αυτοκινήτων, περίπου 86 σεντς- δηλαδή πάνω από 25%- υψηλότερα από τα προπολεμικά επίπεδα. Με τις προμήθειες υπό πίεση και τις θαλάσσιες διαδρομές διαταραγμένες, οι χώρες αναζητούν εναλλακτικές λύσεις.
Επιτρέποντας σε πλοία με ξένη σημαία να μεταφέρουν ενεργειακά προϊόντα μεταξύ αμερικανικών λιμανιών, η κυβέρνηση των ΗΠΑ ελπίζει να μειώσει το κόστος μεταφοράς και να αυξήσει την προσφορά. Η εξαίρεση ισχύει επίσης για τα λιπάσματα, τα οποία έχουν αυξημένη ζήτηση κατά την τρέχουσα περίοδο εαρινής σποράς.
Ωστόσο, η απόφαση έχει προκαλέσει αντιδράσεις. Η Αμερικανική Ναυτιλιακή Συνεργασία, μια συμμαχία που εκπροσωπεί ιδιοκτήτες πλοίων, διαχειριστές και ναυτεργατικά σωματεία στις ΗΠΑ, δήλωσε ότι είναι «εξαιρετικά ανήσυχη» ότι η εξαίρεση των 60 ημερών μπορεί να χρησιμοποιηθεί καταχρηστικά, εκτοπίζοντας Αμερικανούς εργαζομένους και εταιρείες. Υποστήριξε επίσης ότι το μέτρο θα έχει μικρή επίδραση στη μείωση των τιμών καυσίμων για τους καταναλωτές.
Πώς θα μπορούσε η αναστολή του νόμου να επηρεάσει τις τιμές βενζίνης στις ΗΠΑ
Πολλοί παράγοντες διαμορφώνουν τις τιμές των καυσίμων και οι αναλυτές εκτιμούν ότι η χαλάρωση των περιορισμών στην εγχώρια ναυτιλία δεν αποτελεί συνολική λύση.
«Η εξαίρεση θα απλοποιήσει τη διακίνηση, καθιστώντας ελαφρώς φθηνότερη και ευκολότερη τη ροή των προϊόντων», δήλωσε ο Πάτρικ Ντε Χάαν, επικεφαλής ανάλυσης πετρελαίου στην εφαρμογή GasBuddy.
Ωστόσο, προειδοποίησε ότι δεν πρέπει να αναμένονται σημαντικές μειώσεις στις τιμές.
«Δεν θα έχει “ορατό” αντίκτυπο στη μείωση των τιμών στα πρατήρια προς το παρόν, απλώς θα αντισταθμίσει τις αυξήσεις. Εκτιμώ ότι μπορεί να περιορίσει τις αυξήσεις κατά 3 έως 10 σεντς ανά γαλόνι (0,007 έως 0,02 δολάρια ανά λίτρο)», δήλωσε.
Η εξαίρεση αποτελεί μέρος μιας ευρύτερης προσπάθειας της Ουάσιγκτον να ενισχύσει την προσφορά. Το Υπουργείο Οικονομικών έχει χαλαρώσει τις κυρώσεις ώστε να επιτρέψει σε αμερικανικές εταιρείες να συνεργαστούν με την κρατική πετρελαϊκή εταιρεία της Βενεζουέλας, ενώ παράλληλα άνοιξε προσωρινά τον δρόμο για την επιστροφή ρωσικού πετρελαίου στις διεθνείς αγορές.
Ταυτόχρονα, ο Διεθνής Οργανισμός Ενέργειας έχει δεσμευτεί να διαθέσει 400 εκατομμύρια βαρέλια πετρελαίου από τα στρατηγικά αποθέματα, τη μεγαλύτερη συντονισμένη αποδέσμευση στην ιστορία του, με τις ΗΠΑ να συνεισφέρουν 172 εκατομμύρια βαρέλια από τα στρατηγικά τους αποθέματα.
Παρόλα αυτά, οι αναλυτές εκτιμούν ότι τα μέτρα αυτά προσφέρουν μόνο βραχυπρόθεσμη ανακούφιση. Οι αγορές πετρελαίου παραμένουν πιεσμένες και απαιτείται χρόνος ώστε το επιπλέον πετρέλαιο να φτάσει στα διυλιστήρια και τελικά στους καταναλωτές.
Πηγή: Al Jazeera
