Στο τέλος των πρώτων 100 ημερών της θητείας του στα τέλη Απριλίου, ο Αμερικανός πρόεδρος Ντόναλντ Τραμπ έκανε μια εκπληκτική δήλωση σχετικά με την πρόοδο που ανέμενε στις διαπραγματεύσεις με τις διάφορες χώρες του κόσμου για τους δασμούς: Είχε ολοκληρώσει εμπορικές συμφωνίες με 200 χώρες!
Όμως, πάνω από δύο μήνες αργότερα, ο Τραμπ έχει ανακοινώσει μόνο τρεις από αυτές τις συμφωνίες: με την Κίνα, το Ηνωμένο Βασίλειο και το Βιετνάμ.
Τι συνέβη
Η 9η Ιουλίου σηματοδοτούσε την ημέρα που ο Τραμπ είχε θέσει πριν από τρεις μήνες ως προθεσμία για όλες τις χώρες να καταλήξουν σε συμφωνία ή να αντιμετωπίσουν υψηλότερους «αμοιβαίους» δασμούς, όπως τους είχε ονομάσει. Έκτοτε, ο Αμερικάνος πρόεδρος έχει παραδεχτεί δημόσια ότι αυτή η προθεσμία δεν άφηνε αρκετό χρόνο για διαπραγματεύσεις με σχεδόν κάθε χώρα στον κόσμο.
Τις τελευταίες εβδομάδες πείστηκε οριστικά ότι η σύναψη αυτών των συμφωνιών δεν μπορούσε να συμβεί τόσο γρήγορα. Γι’ αυτό και η δημόσια ρητορική του το τελευταίο διάστημα έχει μετατοπιστεί προς τις απειλές ότι θα στείλει επιστολές στους εμπορικούς εταίρους των ΗΠΑ που θα ορίζουν υψηλότερους δασμούς και τελικά ανακοίνωσε την μετάθεση της προθεσμίας για την 1η Αυγούστου, ώστε να δώσει λίγο περισσότερο χρόνο για συνομιλίες στις χώρες που βρίσκονται κοντά σε μια συμφωνία – ιδίως στην Ευρωπαϊκή Ένωση.
Η πρόοδος στις διαπραγματεύσεις της ΕΕ
Μια συμφωνία με την ΕΕ αποτελούσε βασικό παράγοντα για την παράταση της προθεσμίας πέραν της 9ης Ιουλίου.
Οι συζητήσεις για τις εμπορικές σχέσεις της Ένωσης με τις ΗΠΑ πλησιάζουν σε μια συμφωνία-πλαίσιο που θα θεσπίζει δασμούς 10% και θα καθορίζει τις παραμέτρους για εκτεταμένες εμπορικές διαπραγματεύσεις στο μέλλον.
Η πρόοδος σηματοδοτεί μια δραματική στροφή στην μακροχρόνια, δημόσια περιφρόνηση του Τραμπ για την ΕΕ, μια άποψη που χρησίμευσε ως φόντο για μήνες απογοητευτικών και δυσεπίλυτων εμπορικών συζητήσεων φέτος.
Αλλά ο τόνος του Τραμπ – και στο παρασκήνιο, η ουσία και ο ρυθμός των διαπραγματεύσεων – άλλαξαν δραματικά τις εβδομάδες αφότου απείλησε την ΕΕ με δασμούς 50% στα τέλη Μαΐου. Αυτή η απροσδόκητη και δραματική απειλή πυροδότησε άμεση αντίδραση από την ΕΕ και έθεσε τις βάσεις για μια επείγουσα προσπάθεια επίτευξης κάποιας μορφής συμφωνίας πριν από την άμεση εφαρμογή των «αμοιβαίων» δασμών.
Οι διαπραγματευτές του Τραμπ έχουν διατηρήσει σκληρή γραμμή όσον αφορά στην πίεση της ΕΕ για εξαιρέσεις από τους τομεακούς δασμούς που ήδη ισχύουν ή πρόκειται να επιβληθούν, όπως η μείωση του δασμού 25% στα αυτοκίνητα 50% στον χάλυβα. Αντίθετα, έδειξαν κάποια προθυμία να εξετάσουν βασικές βιομηχανίες και προϊόντα της ΕΕ για πιθανές μειώσεις συντελεστών, συμπεριλαμβανομένων των αεροπλάνων, των αλκοολούχων ποτών και ορισμένων γεωργικών προϊόντων.
Την ίδια ώρα, αξιωματούχοι της ΕΕ έχουν δεσμευτεί να αυξήσουν σημαντικά τις αγορές αμερικανικών αγαθών στον ενεργειακό και αμυντικό τομέα.
Αν τελικά δεν επιτευχθεί συμφωνία, η ΕΕ έχει δεσμευτεί να εφαρμόσει αντίμετρα που θα στοχεύουν σε αμερικανικές εξαγωγές αξίας δισεκατομμυρίων δολαρίων προς την Ένωση. Αυτά τα αντίποινα επρόκειτο να τεθούν σε ισχύ στις 14 Ιουλίου. Δεν έχει ακόμη διευκρινιστεί αν η ΕΕ αναβάλει αυτήν την ημερομηνία λόγω της παράτασης της προθεσμίας επιβολής δασμών από τον Τραμπ έως την 1η Αυγούστου.
Άλλες συμφωνίες σε εξέλιξη
Εδώ και καιρό, πολλοί θεωρούσαν ότι η Ινδία ήταν ως ο πιο πιθανός σημαντικός εταίρος που θα υπέγραφε μια συμφωνάι-πλαίσιο με τις ΗΠΑ. Ωστόσο, οι Ινδοί διαπραγματευτές εμπορίου έχουν σκληρύνει τις θέσεις τους τις τελευταίες ημέρες, και καθώς η ασιατική χώρα είναι επίσης μέλος της ομάδας BRICS, δεν είναι σαφές τι σημαίνει για τις διμερείς διαπραγματεύσεις η πρόσφατη απειλή του Τραμπ για δασμούς 10% στις χώρες των BRICS.
Η Νότια Κορέα θεωρούνταν επίσης εδώ και εβδομάδες ως πιθανή προς επίτευξη συμφωνίας, αν και οι δασμοί του Τραμπ στα αυτοκίνητα παραμένουν βασικό σημείο τριβής σε αυτές τις συνομιλίες, και η επιστολή του Τραμπ τη Δευτέρα μπορεί να έχει δυσχεράνει την κατάσταση.
Η Ιαπωνία έχει απομακρυνθεί από ένα αποτέλεσμα τις τελευταίες εβδομάδες, και ο ίδιος ο Τραμπ εξέφρασε σημαντικές αμφιβολίες για τις συνομιλίες που κάποτε φαινόταν να βρίσκονται σε πορεία προς μια βέβαιη συμφωνία. Οι Ιάπωνες διαπραγματευτές, οι οποίοι μόλις πριν από λίγες εβδομάδες προσπαθούσαν να θέσουν τις βάσεις για μια κοινή ανακοίνωση στη σύνοδο κορυφής της G7 του περασμένου μήνα, εκπέμπουν απαισιόδοξα μηνύματα στις δημόσιες δηλώσεις τους τις τελευταίες ημέρες.
Η Ινδονησία, η Καμπότζη και η Ταϊλάνδη έχουν υποβάλει ουσιαστικές προτάσεις τις τελευταίες δύο εβδομάδες και είναι υποψήφιες για μια βραχυπρόθεσμη συμφωνία άμεσα, δήλωσαν Αμερικανοί αξιωματούχοι.
Τέλος, η Βραζιλία έχει εντείνει τις προσπάθειές της για την εξασφάλιση μιας συμφωνίας, με στόχο την επέκταση μιας προηγούμενης προσφοράς για δραστική μείωση των δασμών σε ορισμένα αμερικανικά προϊόντα, λέει η κυβέρνηση των ΗΠΑ.
Σε κάθε περίπτωση όμως, το πιο διαδεδομένο σημείο διαφωνίας των διαπραγματευτικών ομάδων εξωτερικού εμπορίου των διαφόρων χωρών ήταν η έλλειψη σαφήνειας σχετικά με το τι προβλέπει η αμερικανική πλευρά για οποιαδήποτε τελική συμφωνία.
Πηγή: CNN
