Οι τιμές του χρυσού έχουν πάρει την ανηφόρα τις τελευταίες ημέρες, καθώς οι επενδυτές επιστρέφουν μαζικά στο «ασφαλές καταφύγιο» του πολύτιμου μετάλλου. Ο χρυσός δεν ανεβαίνει απλώς επειδή «έτσι κάνει» σε περιόδους αβεβαιότητας· ενισχύεται επειδή ένα πυκνό πλέγμα οικονομικών και γεωπολιτικών εξελίξεων αναζωπυρώνει τις ανησυχίες για πληθωρισμό, δημοσιονομική σταθερότητα και –κυρίως– για την πορεία του δολαρίου. Μέσα σε αυτό το σκηνικό, η αγορά μοιάζει να ξαναθυμάται το λεγόμενο «debasement trade»: τη στρατηγική που ευνοεί πραγματικά περιουσιακά στοιχεία (όπως ο χρυσός) όταν αυξάνεται ο φόβος ότι τα κρατικά νομίσματα χάνουν μέρος της αγοραστικής τους δύναμης.
Η πιο πρόσφατη «σπίθα» ήρθε από τις ΗΠΑ. Την περασμένη εβδομάδα, ο υπουργός Οικονομικών Σκοτ Μπέσεντ ανέφερε ότι το αμερικανικό υπουργείο Οικονομικών ενδέχεται να διπλασιάσει τις αγορές κρατικών ομολόγων, ανεβάζοντας το ποσό στα 4 δισ. δολάρια. Η αγορά διάβασε την κίνηση ως προσπάθεια να πιεστούν τεχνητά προς τα κάτω οι αποδόσεις, ώστε να περιοριστεί το κόστος δανεισμού του Δημοσίου. Και όταν οι επενδυτές υποψιάζονται «διοικητικές» παρεμβάσεις που μπορούν να αποδειχθούν πληθωριστικές ή να αποδυναμώσουν το δολάριο, ο χρυσός τείνει να γίνεται η πρώτη επιλογή αντιστάθμισης.
Το αποτέλεσμα ήταν άμεσο: τη Δευτέρα ο χρυσός άγγιξε υψηλό τριών μηνών και μέσα σε μόλις πέντε ημέρες ενισχύθηκε περίπου 7%, ξεπερνώντας τα 4.700 δολάρια ανά ουγγιά. Πρόκειται για κίνηση που δεν εξηγείται μόνο από την «ψυχολογία» των αγορών, αλλά από χειροπιαστές μεταβολές σε ομόλογα και συνάλλαγμα.
Γιατί ο χρυσός ξεπερνά τα 4.700 δολάρια
Σύμφωνα με τον Ντέιβιντ Μόρισον, ανώτερο αναλυτή αγορών στην Trade Nation, ο χρυσός άρχισε να επιταχύνει ανοδικά αμέσως μετά την ανακοίνωση Μπέσεντ για πιθανό διπλασιασμό των επαναγορών ομολόγων μακράς διάρκειας. Η αλυσιδωτή αντίδραση είχε δύο βασικούς κρίκους:
– Πτώση στις αποδόσεις των αμερικανικών κρατικών ομολόγων 10ετούς και 30ετούς διάρκειας, καθώς οι αγορές προεξόφλησαν αυξημένη «στήριξη» στις τιμές των ομολόγων.
– Υποχώρηση του δολαρίου, κάτι που ιστορικά λειτουργεί υποστηρικτικά για τον χρυσό: όταν το δολάριο αποδυναμώνεται, ο χρυσός γίνεται πιο «φθηνός» για κατόχους άλλων νομισμάτων, ενισχύοντας τη διεθνή ζήτηση.
Σε αυτό το περιβάλλον, δεν ευνοείται μόνο ο χρυσός. Μαζί του ανεβαίνουν συχνά και άλλα assets που εντάσσονται στην ίδια λογική «debasement trade», όπως το ασήμι και το Bitcoin, τα οποία πολλοί επενδυτές χρησιμοποιούν ως εναλλακτικές μορφές αποθήκευσης αξίας.
Οι κινήσεις Μπέσεντ, το δολάριο και η «σκιά» της παρέμβασης
Η παρέμβαση στην αγορά ομολόγων δεν πέρασε απαρατήρητη. Μεταξύ όσων εξέφρασαν επιφυλάξεις ήταν και ο δισεκατομμυριούχος διαχειριστής hedge fund Στάνλεϊ Ντράκενμιλερ, πρώην μέντορας του Μπέσεντ, ο οποίος υποστήριξε ότι οι υπεύθυνοι χάραξης πολιτικής θα έπρεπε να «αφήσουν την αγορά ομολόγων να μιλήσει». Η κριτική αυτή, ανεξάρτητα από το αν είναι δικαιολογημένη, προσθέτει ένα ακόμη επίπεδο αβεβαιότητας: όταν η αγορά αρχίζει να υποψιάζεται ότι οι αποδόσεις «καθοδηγούνται», η συζήτηση μετατοπίζεται από τα θεμελιώδη μεγέθη στη βιωσιμότητα της πολιτικής.
Και αυτή ακριβώς η μετατόπιση είναι που συχνά ωφελεί τον χρυσό. Όσο ενισχύεται η αίσθηση ότι οι αρχές μπορεί να χρειαστεί να στηρίξουν την αγορά με περισσότερα μέτρα (ή ότι προετοιμάζουν έδαφος για πιο «χαλαρές» χρηματοοικονομικές συνθήκες), τόσο αυξάνονται οι λόγοι για να διατηρεί κανείς έκθεση σε πραγματικά περιουσιακά στοιχεία.
Ο χρυσός σε θέση «win-win» σύμφωνα με τους αναλυτές
Ο Μάικλ Χσουέ, στρατηγικός αναλυτής συναλλάγματος και εμπορευμάτων της Deutsche Bank, εκτιμά ότι οι κινήσεις Μπέσεντ μπορεί να ενισχύουν τις ανησυχίες για τη δυνατότητα των ΗΠΑ να χρηματοδοτούν μακροπρόθεσμα το χρέος τους χωρίς κόστος. Στο σκεπτικό του, ο χρυσός εμφανίζεται σε προνομιακή θέση σχεδόν ανεξάρτητα από την αντίδραση της αγοράς ομολόγων:
– Αν οι αποδόσεις αυξηθούν ξανά παρά την παρέμβαση, αυτό μπορεί να εκληφθεί ως ένδειξη ότι οι κίνδυνοι «ξεφεύγουν» και ότι οι επενδυτές απαιτούν υψηλότερο ασφάλιστρο κινδύνου. Σε τέτοιο σενάριο, ο χρυσός συχνά ενισχύεται ως αντιστάθμιση.
– Αν αντίθετα το δολάριο συνεχίσει να υποχωρεί, ο χρυσός επίσης στηρίζεται, καθώς η αποδυνάμωση του νομίσματος ωθεί διεθνείς επενδυτές να αναζητήσουν εναλλακτικούς τρόπους διατήρησης αξίας.
Παράλληλα, ο Κρις Μαντσίνι, διαχειριστής χαρτοφυλακίου της Gabelli Funds, εντοπίζει δύο συμπληρωματικούς παράγοντες που μπορούν να στηρίξουν την ανοδική τάση: πρώτον, την αυξανόμενη ανησυχία για το αμερικανικό δημόσιο χρέος (ιδίως όταν οι μακροπρόθεσμες αποδόσεις ανεβαίνουν και οι τιμές των ομολόγων πιέζονται) και δεύτερον, την εντύπωση ότι η κυβέρνηση «παρεμβαίνει» στην αγορά, κάτι που θα μπορούσε να προϊδεάζει για πολιτικές που, άμεσα ή έμμεσα, επηρεάζουν την αξία του δολαρίου.
Γεωπολιτική αστάθεια και πληθωρισμός: πρόσθετο καύσιμο για τον χρυσό
Στην άνοδο του χρυσού συμβάλλουν και οι συνεχιζόμενες γεωπολιτικές ανησυχίες γύρω από τον πόλεμο με το Ιράν. Οι φόβοι για νέες πληθωριστικές πιέσεις δύσκολα αποκλιμακώνονται όσο παραμένει κλειστό το Στενό του Ορμούζ και δεν αποκαθίσταται η απρόσκοπτη ροή ενέργειας προς τις διεθνείς αγορές.
Η ενέργεια λειτουργεί ως «πολλαπλασιαστής» κόστους σχεδόν παντού στην οικονομία, άρα κάθε παρατεταμένη διαταραχή συντηρεί το άγχος για τον πληθωρισμό — και το άγχος για τον πληθωρισμό παραδοσιακά τροφοδοτεί τη ζήτηση για χρυσό.
