Ρεαλιστικά και ταυτόχρονα ποιητικά, προκλητικά και συναισθηματικά, χιουμοριστικά και πολιτικά, τα έργα του σπουδαίου Γερμανού φωτογράφου, Γιούργκεν Τέλερ, αποτελούν βαθιά ουσιαστικές αφηγήσεις για τη ζωή του, τις εμπειρίες και τις ανθρώπινες σχέσεις που τον καθόρισαν.
Στιγμές από την πορεία του, που μετρά περισσότερες από τρεις δεκαετίες, με θρυλικές αλλά και νέες φωτογραφίες του, «που αποτυπώνουν τον παλμό της ζωής μου», όπως είπε ο ίδιος χαρακτηριστικά χθες από την Αθήνα, παρουσιάζονται στην πιο εκτενή ατομική του έκθεση μέχρι σήμερα στην Ελλάδα με τίτλο «you are invited». Με την έκθεση εγκαινιάζεται το Onassis Ready, ο νέος χώρος του Ιδρύματος Ωνάση.
Στις φωτογραφίες του Γιούργκεν Τέλερ έχουν αποτυπωθεί μερικά από τα πιο επιδραστικά πρόσωπα των καιρών μας, από τον Ίγκι Ποπ, τον Κερτ Κομπέιν και την Κέιτ Μος μέχρι τον Πάπα Φραγκίσκο και τον σκακιστή Γκάρι Κασπάροφ. Όμως, ο Γερμανός φωτογράφος δεν περιορίζει τη ματιά του μόνο στις αναγνωρίσιμες φυσιογνωμίες. Η διαδρομή του ξεπερνά τα όρια μεταξύ τέχνης, μόδας και αυτοβιογραφίας.
Σε χθεσινή συζήτησή του με την καλλιτεχνική διευθύντρια του Ιδρύματος Ωνάση, Αφροδίτη Παναγιωτάκου, με αφορμή την παρουσίαση της έκθεσης στους δημοσιογράφους, ο Τέλερ περιέγραψε πώς στις αρχές του 2000 ένιωσε ότι κουράστηκε να φωτογραφίζει διάσημους και άρχισε να στρέφεται και σε άλλες θεματολογίες, ακόμα και σε φωτογραφίες του εαυτού του. «Όλοι ήθελαν να βρουν μια νέα Κέιτ Μος, ένα νέο σουπερμόντελ, αλλά σε μένα συνέβαινε το αντίθετο, ήθελα να εκδημοκρατίσω όλο το σενάριο και να φωτογραφίζω τους πάντες», είπε χαρακτηριστικά.
Πηγή έμπνευσης στο έργο του αποτελούν συχνά στιγμές της προσωπικής του διαδρομής, από την πρώτη φωτογραφία του ως μωρό που τράβηξε ο ερασιτέχνης φωτογράφος πατέρας του, τα δύσκολα παιδιά του βιώματα, τη γνωριμία με τη σύζυγό του, Ντοβίλ και τη γέννηση της κόρης τους. Οι εμπειρίες αυτές, καθοριστικές για τη ζωή του, έχουν ενσταλάξει μια υπόγεια ένταση στον τρόπο με τον οποίο ο Τέλερ ανταποκρίνεται στον κόσμο γύρω του, δημιουργώντας βαθιά ουσιαστικές αφηγήσεις. Τα φωτογραφικά και βίντεο έργα του, που προέκυψαν ως απόρροια αυτών των συνδέσεων, διερευνούν οικογενειακές και οικουμενικές ιστορίες για την αγάπη, την οικογένεια, την εμπιστοσύνη, την ελπίδα, τη γονιμότητα, το περιβάλλον, την πολιτική και τη θρησκεία.
Η ευαλωτότητα και τα συναισθήματα είναι παρόντα παντού στο έργο του. «Θεωρώ ότι έμαθα πολλά από την ανατροφή μου και το βάρος της ανατροφής μου με την επιθετικότητα του πατέρα μου και την αυτοκτονία του. Όταν παλεύεις για τη ζωή, μπορεί να πίνεις πολύ ή να κάνεις άλλα πράγματα, αλλά εγώ δεν ήθελα να καταστρέψω τη ζωή μου, έχω μία ζωή και πρέπει να κάνω κάτι με αυτή, κάτι θετικό. Δεν φοβήθηκα ποτέ να βουτήξω στο κρύο νερό και να μην είμαι σε ένα ασφαλές μέρος. Πρέπει να παίρνεις ρίσκα και αυτού του είδους οι ευαλωτότητες είναι απλά μέσα σου», εξήγησε ο Τέλερ.
Χαρακτηριστική είναι η συνομιλία μεταξύ των έργων που εκτίθενται στο υπόγειο του Onassis Ready. Στον χώρο παρουσιάζονται οι φωτογραφίες που τράβηξε για το ιταλικό Harper’s Bazaar, με γυναίκες μπροστά από εκκλησίες της Ιταλίας, έργα εμπνευσμένα από τη μητέρα του φωτογράφου, «μια τρομερά σημαντική φιγούρα στη ζωή μου που με υποστήριξε πολύ» και από τη συνάντησή του με τον Πάπα Φραγκίσκο. Την ίδια ώρα, σε ένα περίπτερο του χώρου, ένα «ξωκλήσι», όπως το ονόμασε χθες ο ίδιος, προβάλλεται μια μικρού μήκους ταινία του, στην οποία πρωταγωνιστεί το ανδρικό φύλο, «ένα είδος γράμματος αγάπης στην ανδρική φιλία, στον πεθερό μου και στον νεκρό πατέρα μου».
Στο έργο του Τέλερ πρωταγωνιστούν συχνά το χιούμορ και η ανάλαφρη γκροτέσκο διάθεση. Ακόμα και με τον τίτλο της έκθεσής του ο διεθνούς φήμης φωτογράφος θέλησε να δώσει ένα θετικό μήνυμα, «ότι ο θεατής προσκαλείται να τη δει, να τη βιώσει, να σκεφτεί, να ονειρευτεί. Και αυτό σχετίζεται με τον δικό μου τρόπο να βλέπω τα πράγματα, να βιώνω τη ζωή, όλο το βάρος, τις τραγωδίες, την ομορφιά, όλα αυτά τα αντιμετωπίζω ως ζωή».
Η έκθεση, στην οποία παρουσιάζονται φωτογραφίες από τις αρχές της δεκαετίας του 1990 έως σήμερα, αναπτύχθηκε σε συνεργασία με τη Στέγη του Ιδρύματος Ωνάση αποκλειστικά για το συγκεκριμένο κτίριο, με σκοπό τα έργα και ο τρόπος παρουσίασής τους να συνομιλούν με τον χώρο. «Είναι σημαντικό η έκθεση να σχετίζεται με το κτίριο, με τη χώρα ή την πόλη. Δεν θέλω απλά να παρουσιάζω ένα μάτσο κορνιζαρισμένες φωτογραφίες που να είναι πάντα οι ίδιες και απλά να ταξιδεύω σε διαφορετικές πόλεις. Αυτός δεν είναι ο τρόπος δουλειάς μου και δεν είναι ο τρόπος να ονειρεύομαι και αυτό θα ήταν τελείως βαρετό για μένα. Θέλω να ενθουσιάζομαι και εγώ ο ίδιος και όχι απλά να δείχνω τις φωτογραφίες μου στους θεατές. Είναι πολύ σημαντικό ότι σε συγκεκριμένα σημεία κάποια έργα γίνονται πιο σημαντικά όταν συνδυάζονται με άλλα έργα, ενώ άλλες φορές τοποθετώ ένα έργο μόνο του. Και πάντα τα έργα κινούνται ανάλογα με τον καιρό στον οποίο ζούμε», περιέγραψε.
Με την έκθεση «you are invited» εγκαινιάζεται το Onassis Ready, ο νέος χώρος του Ιδρύματος Ωνάση, που στεγάζεται σε ένα πρώην εργοστάσιο πλαστικών στην πάλαι ποτέ βιομηχανική ζώνη της πόλης, με στόχο να εστιάσει στη σύγχρονη τέχνη και την καινοτομία ταυτόχρονα. Εκτεινόμενο σε 3.760 τετραγωνικά μέτρα, το κτίριο έχει σχεδιαστεί για να φιλοξενεί πειραματικά έργα τα οποία διευρύνουν τα όρια της σύγχρονης δημιουργίας και να λειτουργεί ως πλατφόρμα για τολμηρές καλλιτεχνικές φωνές από όλο τον κόσμο. Το Onassis Ready στεγάζει επίσης τον αθηναϊκό κόμβο του Onassis ONX, ενός διεθνούς προγράμματος, με έδρα και στη Νέα Υόρκη, που στηρίζει καλλιτέχνες οι οποίοι εργάζονται με αναδυόμενες τεχνολογίες. «Είναι ένας χώρος που τον ονομάζουμε εργοστάσιο περιπετειών ή εργοστάσιο ονείρων, γιατί όταν είσαι καλλιτέχνης και κάποιος σου δίνει χρόνο, το πιο πολύτιμο πράγμα, χώρο και χρήματα να κάνεις οτιδήποτε θελήσεις, αυτό ακούγεται σαν ένα όνειρο. Οπότε θα είναι ένα πραγματικό εργοστάσιο ιδεών», υπογράμμισε η Αφροδίτη Παναγιωτάκου.
Η έκθεση «you are invited» εγκαινιάζεται σήμερα και θα λειτουργεί από αύριο, Κυριακή 19 Οκτωβρίου έως τις 30 Δεκεμβρίου 2025, κάθε Παρασκευή, Σάββατο και Κυριακή 6-11 μ.μ. Κατά τις ώρες λειτουργίας της τη μουσική στον εξωτερικό χώρο θα επιμελείται το Stegi.Radio, ενώ θα διατίθεται μενού street food φαγητού και κοκτέιλ αποκλειστικά φτιαγμένα για την έκθεση.
Πηγή: ΑΠΕ – ΜΠΕ
