Ο Ντόναλντ Τραμπ έριξε μια «βόμβα» σε μία από τις πιο ευαίσθητες διαπραγματεύσεις που διεξάγονται επί του παρόντος στην Ευρώπη, που ενδεχομένως να εκτροχιάσει τις προσπάθειες για τη χρηματοδότηση της Ουκρανίας, ώστε να συνεχίσει τον αγώνα της ενάντια στη Ρωσία.
Εδώ και μήνες, αξιωματούχοι της Ευρωπαϊκής Ένωσης προσπαθούν — χωρίς επιτυχία — να βρουν έναν τρόπο να χρησιμοποιήσουν περίπου 140 δισεκατομμύρια ευρώ από ακινητοποιημένα περιουσιακά στοιχεία του ρωσικού κράτους που βρίσκονται κυρίως στο Βέλγιο, για να υποστηρίξουν την πολεμική προσπάθεια του Κιέβου. Τα χρήματα αυτά χρειάζονται επειγόντως, καθώς η Ουκρανία κινδυνεύει να μείνει χωρίς χρήματα στις αρχές του επόμενου έτους.
Οι διαπραγματεύσεις στις Βρυξέλλες βρίσκονται τώρα σε εξαιρετικά ευαίσθητο στάδιο, σύμφωνα με διπλωμάτες, καθώς ανώτατοι αξιωματούχοι προσπαθούν να καταρτίσουν ένα νομικό κείμενο που θα επιτρέπει τη χρήση των δεσμευμένων κεφαλαίων για τη χορήγηση δανείου στην ουκρανική κυβέρνηση.
Ανταγωνιστικές πρωτοβουλίες από τις ΗΠΑ
Ωστόσο, το νέο, 28 σημείων προσχέδιο των Ηνωμένων Πολιτειών για μια κατάπαυση του πυρός περιλαμβάνει μια ανταγωνιστική ιδέα για τη χρήση των ίδιων περιουσιακών στοιχείων για προσπάθειες ανοικοδόμησης υπό αμερικανική ηγεσία, μόλις συμφωνηθεί εκεχειρία. Οι ΗΠΑ θα λάμβαναν «το 50 τοις εκατό» των κερδών από αυτή τη δραστηριότητα, αναφέρει το έγγραφο.
Ο Ουκρανός πρόεδρος, Βολοντίμιρ Ζελένσκι, προειδοποίησε ότι το νέο σχέδιο του Τραμπ φέρνει τη χώρα του αντιμέτωπη με μία από τις πιο δύσκολες στιγμές της ιστορίας της: μια πιθανή επιλογή ανάμεσα στο να χάσει την «αξιοπρέπειά» της και στο να χάσει «έναν βασικό εταίρο».
Πολλοί διπλωμάτες και αξιωματούχοι της ΕΕ δήλωσαν ότι φοβούνται πως οι προτάσεις του απεσταλμένου του Τραμπ, Στιβ Γουίτκοφ, θα καταστρέψουν τις πιθανότητες να εγκριθεί από τις 27 κυβερνήσεις της ΕΕ η πρόταση για το δάνειο. Οι Ευρωπαίοι ηγέτες ήλπιζαν να οριστικοποιήσουν τη λεγόμενη «δανειακή συμφωνία αποζημιώσεων» σε μια κρίσιμη σύνοδο κορυφής τον επόμενο μήνα.
Ένας πρώην Γάλλος αξιωματούχος, που έλαβε ανωνυμία όπως και άλλοι για να συζητήσει ευαίσθητα ζητήματα, είπε ότι η ιδέα του Γουίτκοφ «είναι, φυσικά, σκανδαλώδης», όπως μεταδίδει το Politico.
«Οι Ευρωπαίοι εξαντλούνται προσπαθώντας να βρουν μια βιώσιμη λύση ώστε τα περιουσιακά στοιχεία να χρησιμοποιηθούν προς όφελος των Ουκρανών και ο Τραμπ θέλει να επωφεληθεί από αυτά», είπε το άτομο. «Αυτή η πρόταση είναι πιθανό να απορριφθεί από όλους.»
Ένας υψηλόβαθμος αξιωματούχος της ΕΕ στις Βρυξέλλες κορόιδεψε την ιδέα και σημείωσε ότι ό,τι κι αν θέλει, ο Τραμπ δεν έχει καμία εξουσία να ξεπαγώσει περιουσιακά στοιχεία που βρίσκονται στην Ευρώπη. Ένας αξιωματούχος από κυβέρνηση της ΕΕ χρησιμοποίησε βαριές εκφράσεις για να εκφράσει την απογοήτευσή του, ενώ ένας υψηλόβαθμος πολιτικός της ΕΕ είπε: «Ο Γουίτκοφ χρειάζεται να δει ψυχίατρο».
Προκλήσεις και ανησυχίες της ΕΕ
Το ζήτημα του πώς θα χρησιμοποιηθούν τα δεσμευμένα ρωσικά περιουσιακά στοιχεία υπήρξε από τα πιο δύσκολα για τους συμμάχους της Ουκρανίας, εν μέσω πολλαπλών επιπέδων ανησυχίας σχετικά με τις πιθανές νομικές, πολιτικές, ασφαλιστικές και οικονομικές συνέπειες. Το πιο σύνθετο πρόβλημα είναι ότι τα περιουσιακά στοιχεία βρίσκονται κυρίως σε μια εγκατάσταση στο Βέλγιο, που ονομάζεται Euroclear, γεγονός που αφήνει τους Βέλγους υπερβολικά εκτεθειμένους στους κινδύνους αντεκδίκησης από τη Ρωσία.
Η ιδέα της ΕΕ είναι να χρησιμοποιηθούν τα περιουσιακά στοιχεία για να διευκολυνθεί η χορήγηση δανείου προς την Ουκρανία, το οποίο θα πρέπει να επιστραφεί μόνο αν η Ρωσία συμφωνήσει να καταβάλει πολεμικές αποζημιώσεις στο Κίεβο μόλις υπογραφεί μια ειρηνευτική συμφωνία.
Ωστόσο, το Βέλγιο έχει διστακτικότητα να εγκρίνει το σχέδιο, καθώς ανησυχεί για το ενδεχόμενο να θεωρηθεί οικονομικά υπεύθυνο εάν η Ρωσία επιχειρήσει να ανακτήσει τα κεφάλαια. Αυτό έχει φέρει το Βέλγιο σε αντίθεση με άλλα κράτη μέλη της ΕΕ που πιέζουν για ταχύτερη δράση προς στήριξη της Ουκρανίας.
