Αυξημένα φορολογικά οφέλη αλλά και αδικίες εντοπίζει η Οικονομική και Κοινωνική Επιτροπή της Ελλάδος (Ο.Κ.Ε.) στο φορολογικό νομοσχέδιο που κατατέθηκε στη Βουλή.
Στη γνωμοδότησή της, επισημαίνει ότι οι μειώσεις στους φορολογικούς συντελεστές ωφελούν κυρίως τους εργαζόμενους γονείς με μεσαία εισοδήματα, τους νέους αλλά και όσους βρίσκονται στην κορυφή της φορολογικής κλίμακας. Αντιθέτως, εργαζόμενοι άνω των 25 ετών και συνταξιούχοι με ετήσια εισοδήματα έως 10.000 ευρώ παραμένουν εκτεθειμένοι στην φορολογική επιβάρυνση, καθώς οι μειώσεις δεν επαρκούν για να αντισταθμίσουν το πραγματικό κόστος που επωμίστηκαν τα προηγούμενα χρόνια.
Ιδιαίτερη αναφορά κάνει στον πληθωρισμό και τις επιπτώσεις στην αγοραστική δύναμη. Σημειώνει ότι παρά την αύξηση των ονομαστικών εισοδημάτων λόγω του πληθωρισμού, δεν υπήρξε ανάλογη τιμαριθμική αναπροσαρμογή των φορολογικών κλιμακίων με αποτέλεσμα το φορολογικό βάρος για τα νοικοκυριά να είναι μεγαλύτερο.
Ειδικότερα:
- Υπογραμμίζει ότι η ελάφρυνση που θα προκύψει από τα μέτρα του νομοσχεδίου για τους φορολογούμενους που αμείβονται με μισθούς ή συντάξεις στο ύψος του κατώτατου μισθού, είναι ελάχιστη, δεδομένου ότι δεν τροποποιείται η χαμηλή κλίμακα φορολόγησης για εισοδήματα έως 10.000 ευρώ το χρόνο και η λογική της εκτίναξης της φορολογικής επιβάρυνσης στο αμέσως επόμενο κλιμάκιο εισοδήματος των 10.000 έως 20.000 ευρώ παραμένει, έστω και αν ο συντελεστής φόρου στο κλιμάκιο αυτό μειώνεται κατά δύο ποσοστιαίες μονάδες.
- Σημειώνει ότι καμία ελάφρυνση δεν προκύπτει για εργαζόμενους άνω των 25 ετών ή συνταξιούχους των οποίων τα ετήσια εισοδήματα από εργασία ή σύνταξη δεν υπερβαίνουν τις 10.000 ευρώ ετησίως. Ειδικά για τους εργαζόμενους άνω των 25 ετών, δεν ελαφρύνονται όλοι όσοι εργάζονται με μερική απασχόληση ή απασχολούνται για μικρό χρονικό διάστημα κατά τη διάρκεια του οικονομικού έτους. Λαμβάνοντας μάλιστα υπόψη ότι μεγάλος αριθμός μητέρων με ανήλικα παιδιά επιλέγει να απασχολείται με μερική απασχόληση για μεγάλο χρονικό διάστημα κρίνεται ότι θα πρέπει να υιοθετηθούν μέτρα ελάφρυνσης και αυτής της κατηγορίας εργαζομένων.
- Υποστηρίζει ότι η αναμενόμενη και το 2026 αύξηση των κατώτατων ορίων αμοιβών απασχόλησης θα περιορίσει ακόμα περισσότερο το όφελος από την μείωση των φορολογικών συντελεστών, λόγω ανόδου πολλών εισοδημάτων πάνω από το όριο των 10.000 ευρώ, όπου ο συντελεστής φόρου παρά τη μείωσή του κατά 2 ποσοστιαίες μονάδες, από το 22% στο 20%, θα εξακολουθεί να είναι σημαντικά αυξημένος σε σύγκριση με τον συντελεστή 9% που εξακολουθεί να ισχύει μέχρι τα 10.000 ευρώ.
- Τονίζει ότι η επιλογή της μη τιμαριθμοποίησης της φορολογικής κλίμακας κατόπιν της μακρόχρονης πληθωριστικής πίεσης, όπως και η διατήρηση των υψηλών συντελεστών έμμεσων φόρων, έχει μειώσει σημαντικά την πραγματική αξία των εισοδημάτων, με τις αρνητικές συνέπειες να είναι βαρύτερες για τις ασθενέστερες οικονομικά ομάδες πληθυσμού. Συνεπώς, «παραμένει η ανάγκη παραπέρα βελτιώσεων στη φορολογική κλίμακα και ειδικά για τα κλιμάκια που αντιστοιχούν σε χαμηλά εισοδήματα».
Ελεύθεροι επαγγελματίες
Κατά την Ο.Κ.Ε., ακόμα μικρότερη είναι η ελάφρυνση για τους ελεύθερους επαγγελματίες που φορολογούνται κατόπιν τεκμαρτού προσδιορισμού του φορολογητέου εισοδήματος.
Εξηγεί ότι αυτό συμβαίνει καθώς ο χρόνος πρώτης εφαρμογής των νέων χαμηλότερων συντελεστών φορολόγησης τοποθετείται στο δεύτερο εξάμηνο του 2027, κατόπιν της εφαρμογής του νέου αυξημένου κατώτατου μισθού και με τις προβλέψεις για την εξέλιξη του πληθωρισμού να προμηνύουν περαιτέρω συρρίκνωση της αγοραστικής δύναμης των νοικοκυριών στα οποία ανήκουν.
Επιπρόσθετα, και συνεκτιμώντας όλες τις παραμέτρους προσδιορισμού του τεκμαρτού φορολογητέου εισοδήματος για τους ελεύθερους επαγγελματίες καθώς και του χρόνου πρώτης εφαρμογής των νέων συντελεστών (φορολογική δήλωση 2027) κρίνεται ότι η μείωση των φορολογικών συντελεστών θα έχει περιορισμένο όφελος, ή απλώς θα σταθεροποιήσει προσωρινά την φορολογική τους επιβάρυνση για υποθετικά εισοδήματα.
Φ.Π.Α και ΕΝΦΙΑ
Η Επιτροπή, αναφερόμενη στη διάταξη για τη μείωση των συντελεστών ΦΠΑ κατά 30% σε νησιά του Αιγαίου με πληθυσμό μέχρι 20.000 κατοίκους, επισημαίνει ότι «αναδύονται ερωτήματα για την διακριτή μεταχείριση των νησιών του Αιγαίου, ανάλογα με τον πληθυσμό και την γεωγραφική ενότητα στην οποία ανήκουν», ενώ σχολιάζοντας τη διάταξη για τη μείωση και εν συνεχεία την κατάργηση του ΕΝ.Φ.Ι.Α. πρώτης κατοικίας σε μικρούς οικισμούς, αναφέρει ότι κι εκεί υπάρχουν ερωτήματα «για τα κριτήρια βάσει των οποίων προκρίνεται η ευνοϊκότερη φορολογική μεταχείριση οικισμών με πληθυσμό έως 1500 κατοίκους έναντι άλλων μεγαλύτερων πληθυσμιακά οικισμών, ανεξαρτήτως μάλιστα από τα ειδικά οικονομικά χαρακτηριστικά που αυτοί οι οικισμοί μπορεί να έχουν».
Ακόμα:
- Χαρακτηρίζει θετική την οριζόντια μείωση των τεκμηρίων διαβίωσης, αν και – όπως τονίζει – «δεν αίρει τον ανορθολογισμό φορολόγησης υποθετικών εισοδημάτων, ανορθολογισμός που επίσης ισχύει και για τον τεκμαρτό προσδιορισμό φορολογητέου εισοδήματος για ελεύθερους επαγγελματίες», ενώ:
- Σημειώνει ότι κινούνται προς τη σωστή κατεύθυνση, οι προτεινόμενες ενδιάμεσες κλίμακες φορολόγησης για εισοδήματα από ενοίκια, καθώς οι ισχύουσες σήμερα κλίμακες φορολόγησης εκτινάσσονται υπερβολικά από ένα ύψος εισοδήματος και μετά.
