Φωτογραφίες του ηγέτη της Βόρειας Κορέας, Κιμ Γιονγκ Ουν, δημοσίευσαν τα κρατικά μέσα ενημέρωσης της χώρας, λίγες ώρες μετά τις νέες φήμες για την υγεία του και τους ισχυρισμούς ότι έχει πεθάνει από εγκεφαλική αιμορραγία. Οι εικόνες φαίνεται να επιχειρούν να διαψεύσουν τις αναφορές, χωρίς ωστόσο να είναι δυνατό να επιβεβαιωθεί με απόλυτη βεβαιότητα πότε ακριβώς τραβήχτηκαν.
Στις φωτογραφίες, που δημοσιεύθηκαν από την κρατική εφημερίδα «Rodong Sinmun», ο Κιμ Γιονγκ Ουν εμφανίζεται να περιηγείται σε έκθεση ρούχων και υποδημάτων, έχοντας στο πλευρό του την κόρη του, Κιμ Τζου Αέ. Ο ηγέτης της Βόρειας Κορέας συνοδεύεται, όπως συνήθως, από ομάδα υψηλόβαθμων αξιωματούχων.
Η δημοσίευση έγινε λίγο μετά τον ισχυρισμό του Γουαντζούν Σίε, Κινέζου αντιφρονούντα που ζει στις Ηνωμένες Πολιτείες. Ο ίδιος υποστήριξε, χωρίς να παρουσιάσει αποδεικτικά στοιχεία, ότι ο Κιμ είχε μεταφερθεί σε νοσοκομείο του Πεκίνου σε κωματώδη κατάσταση και ότι στη συνέχεια πέθανε.
Ο Κιμ Γιονγκ Ουν στην έκθεση ρούχων
Οι εικόνες που έδωσαν στη δημοσιότητα τα βορειοκορεατικά μέσα παρουσιάζουν τον Κιμ να εξετάζει τα εκθέματα και να συνομιλεί με παρευρισκόμενους. Η παρουσία της κόρης του έχει ιδιαίτερη σημασία, καθώς η Κιμ Τζου Αέ εμφανίζεται ολοένα και συχνότερα σε σημαντικές δημόσιες εκδηλώσεις, στρατιωτικές παρελάσεις και τελετές.
Παρότι οι φωτογραφίες αποτυπώνουν μια εικόνα κανονικότητας, δεν μπορούν από μόνες τους να αποδείξουν πότε πραγματοποιήθηκε η επίσκεψη. Τα κρατικά μέσα της Βόρειας Κορέας ελέγχονται πλήρως από το καθεστώς και συχνά δημοσιεύουν υλικό χωρίς σαφή αναφορά στον χρόνο ή στις συνθήκες λήψης του.
Όπως επισημαίνει το BBC, οι φήμες για την υγεία του Κιμ Γιονγκ Ουν δεν είναι καινούργιο φαινόμενο. Σε ένα από τα πιο κλειστά και μυστικοπαθή κράτη του κόσμου, η περιορισμένη πρόσβαση σε ανεξάρτητες πληροφορίες δημιουργεί πρόσφορο έδαφος για εικασίες, υπερβολές και ψευδείς αναφορές.
Η τελευταία φήμη για την υγεία του
Ο Γουαντζούν Σίε, ο οποίος αυτοπροσδιορίζεται ως πρόεδρος του Κινεζικού Δημοκρατικού Κόμματος, οργάνωσης που έχει απαγορευτεί από τις κινεζικές Αρχές, δήλωσε ότι ο Κιμ υπέστη σοβαρή εγκεφαλική αιμορραγία. Σύμφωνα με τον ίδιο, μεταφέρθηκε στο Πεκίνο επειδή η Βόρεια Κορέα δεν διαθέτει τις απαραίτητες ιατρικές υποδομές για την αντιμετώπιση ενός τόσο σοβαρού περιστατικού.
Ο Σίε ισχυρίστηκε επίσης ότι ο Κιμ πέθανε αργότερα και ότι η σορός του μεταφέρθηκε κρυφά στη Βόρεια Κορέα, ενώ το καθεστώς προσπάθησε να αποκρύψει την είδηση. Ωστόσο, δεν παρουσίασε στοιχεία που να στηρίζουν τους ισχυρισμούς του. Στο παρελθόν έχει διαδώσει και άλλες ανεπιβεβαίωτες πληροφορίες, μεταξύ των οποίων εικασίες για την υγεία και τον θάνατο του Κινέζου προέδρου, Σι Τζινπίνγκ.
Υπάρχουν, παράλληλα, ενδείξεις που θέτουν υπό αμφισβήτηση το συγκεκριμένο σενάριο. Σε περίπτωση αιφνίδιας επιδείνωσης της υγείας ή θανάτου του Κιμ, θα μπορούσαν να παρατηρηθούν αλλαγές και εκτός των συνόρων της Βόρειας Κορέας. Η Κίνα ενδέχεται να ενίσχυε τα μέτρα ασφαλείας στα σύνορα, προετοιμαζόμενη για πιθανή πολιτική αστάθεια ή κύμα προσφύγων. Επίσης, θα μπορούσε να αυξηθεί η κινητικότητα γύρω από τις βορειοκορεατικές διπλωματικές αποστολές.
Μέχρι στιγμής, δεν έχει καταγραφεί κάποια τέτοια εξέλιξη. Αξιωματούχοι των υπηρεσιών πληροφοριών της Νότιας Κορέας δήλωσαν στο πρακτορείο Yonhap ότι δεν είχαν πληροφορίες που να επιβεβαιώνουν τις αναφορές για τον Κιμ.
Οι προηγούμενες ψευδείς αναφορές
Η νέα φήμη θυμίζει αντίστοιχο περιστατικό του 2020. Τότε, γνωστός αποστάτης από τη Βόρεια Κορέα είχε δηλώσει ότι ήταν «99% σίγουρος» πως ο Κιμ Γιονγκ Ουν είχε πεθάνει μετά από καρδιολογική επέμβαση. Λίγο αργότερα, ο Βορειοκορεάτης ηγέτης εμφανίστηκε δημοσίως, αποδεικνύοντας ότι ο ισχυρισμός ήταν λανθασμένος.
Οι περιπτώσεις αυτές δείχνουν πόσο δύσκολο είναι να διασταυρωθούν πληροφορίες από τη Βόρεια Κορέα. Ακόμη και οι υπηρεσίες πληροφοριών που παρακολουθούν στενά τη χώρα συχνά βασίζονται σε έμμεσες πηγές, δορυφορικές εικόνες, ανεπίσημα δίκτυα και πληροφορίες από αποστάτες. Για τον λόγο αυτό, πολλές αναφορές διατυπώνονται με επιφυλάξεις και χαρακτηρίζονται ως «πιθανές» ή «μη επιβεβαιωμένες».
Γιατί οι φήμες προκαλούν τόσο μεγάλη ανησυχία
Ένας από τους βασικούς λόγους είναι το ζήτημα της διαδοχής. Η Βόρεια Κορέα κυβερνάται από την οικογένεια Κιμ εδώ και τρεις γενιές, όμως το τι θα συμβεί μετά τον Κιμ Γιονγκ Ουν παραμένει πολύ λιγότερο ξεκάθαρο.
Ο Κιμ Ιλ Σουνγκ είχε προετοιμάσει επί δεκαετίες τον γιο του, Κιμ Γιονγκ Ιλ, για να αναλάβει την εξουσία. Αντίθετα, η άνοδος του Κιμ Γιονγκ Ουν ήταν ταχύτερη και πιο αβέβαιη. Μετά το εγκεφαλικό επεισόδιο που υπέστη ο πατέρας του το 2008, ο νεότερος γιος προωθήθηκε γρήγορα στην κορυφή της ιεραρχίας. Όταν ο Κιμ Γιονγκ Ιλ πέθανε το 2011, ο διάδοχός του είχε ήδη παρουσιαστεί δημοσίως ως ο επόμενος ηγέτης.
Ωστόσο, ο Κιμ Γιονγκ Ουν χρειάστηκε χρόνια για να εδραιώσει την εξουσία του, απομακρύνοντας αντιπάλους και εξουδετερώνοντας πιθανές απειλές. Σήμερα, η υπηρεσία πληροφοριών της Νότιας Κορέας εκτιμά ότι ίσως προετοιμάζει την κόρη του ως μελλοντική διάδοχο. Η συχνή παρουσία της σε σημαντικές εκδηλώσεις ενισχύει αυτή την εκτίμηση, αν και δεν έχει οριστεί επίσημα ως διάδοχος.
Η ηλικία της, περίπου 13 ετών, θα την καθιστούσε ιδιαίτερα ευάλωτη σε μια ενδεχόμενη εσωτερική διαμάχη για την εξουσία. Επιπλέον, η Βόρεια Κορέα δεν έχει κυβερνηθεί ποτέ από γυναίκα. Όλες αυτές οι αβεβαιότητες εξηγούν γιατί κάθε φήμη για την υγεία του Κιμ Γιονγκ Ουν προκαλεί τόσο έντονο ενδιαφέρον.
Η υγεία του ηγέτη και οι διεθνείς συνέπειες
Οι φήμες δεν θεωρούνται εντελώς απίθανες και λόγω των ανησυχιών για την υγεία του Βορειοκορεάτη ηγέτη. Ο Κιμ είναι υπέρβαρος και βαρύς καπνιστής, ενώ η Εθνική Υπηρεσία Πληροφοριών της Νότιας Κορέας έχει προειδοποιήσει επανειλημμένα ότι ο τρόπος ζωής του αυξάνει τον κίνδυνο καρδιαγγειακών παθήσεων. Καρδιακά προβλήματα και εγκεφαλικά επεισόδια έχουν εμφανιστεί και σε προηγούμενες γενιές της οικογένειας Κιμ.
Σε περίπτωση ξαφνικής κρίσης ηγεσίας, οι επιπτώσεις θα ήταν σημαντικές για ολόκληρη την περιοχή. Θα προέκυπταν κρίσιμα ερωτήματα σχετικά με τον έλεγχο του πυρηνικού οπλοστασίου της Βόρειας Κορέας, τη στάση των στρατιωτικών και το ενδεχόμενο εσωτερικής σύγκρουσης. Μια διαμάχη για την εξουσία θα μπορούσε να οδηγήσει σε επιθετικές κινήσεις από σκληροπυρηνικούς κύκλους ή να προκαλέσει προσφυγικές ροές προς την Κίνα.
Το ενδεχόμενο αυτό αφορά άμεσα το Πεκίνο και τη Σεούλ, αλλά και την Ουάσινγκτον, η οποία διατηρεί περίπου 28.000 Αμερικανούς στρατιώτες στη Νότια Κορέα. Για τον λόγο αυτό, οι υπηρεσίες πληροφοριών παρακολουθούν στενά κάθε δημόσια εμφάνιση και κάθε αλλαγή στη δραστηριότητα του Κιμ Γιονγκ Ουν.
Η νέα εμφάνιση του Κιμ σε έκθεση ρούχων δεν αποτελεί απόλυτη απόδειξη ότι όλες οι φήμες είναι ψευδείς, αλλά σίγουρα δεν επιβεβαιώνει τους ισχυρισμούς ότι έχει πεθάνει. Μέχρι να παρουσιαστούν αξιόπιστα και ανεξάρτητα στοιχεία, οι αναφορές για τον θάνατο του Κιμ Γιονγκ Ουν παραμένουν ανεπιβεβαίωτες, σε μια χώρα όπου η έλλειψη διαφάνειας εξακολουθεί να τροφοδοτεί τη σύγχυση και τις κάθε είδους εικασίες.
