Ο ΟΟΣΑ διατηρεί συγκρατημένη αισιοδοξία για την πορεία της παγκόσμιας οικονομίας, παρά τις έντονες γεωπολιτικές και ενεργειακές αναταράξεις. Σύμφωνα με την τελευταία τριμηνιαία έκθεσή του, η παγκόσμια ανάπτυξη αναμένεται να αποδειχθεί πιο ανθεκτική από ό,τι αρχικά εκτιμήθηκε, ενώ ο πληθωρισμός στις χώρες της G20 προβλέπεται να αυξηθεί στο 4,1% το 2026 και να υποχωρήσει στο 3,6% το 2027.
Ο Οργανισμός Οικονομικής Συνεργασίας και Ανάπτυξης αναβάθμισε κατά 0,1 ποσοστιαία μονάδα την πρόβλεψή του για την παγκόσμια οικονομία το 2026, τοποθετώντας την ανάπτυξη στο 2,9%, έναντι 2,8% που προέβλεπε προηγουμένως. Η αναθεώρηση αντανακλά την εκτίμηση ότι η διεθνής οικονομία θα επιδείξει μεγαλύτερη ανθεκτικότητα απέναντι στις καθημερινές αναταράξεις που προκαλούν οι γεωπολιτικές εξελίξεις, ο πόλεμος στη Μέση Ανατολή, η άνοδος των τιμών της ενέργειας και οι πιέσεις στις αγορές καυσίμων.
Ο πληθωρισμός στο επίκεντρο των παγκόσμιων οικονομικών εξελίξεων
Παρά τη βελτίωση της πρόβλεψης για την ανάπτυξη, ο ΟΟΣΑ προειδοποιεί ότι η παγκόσμια οικονομία θα επιβραδυνθεί το 2026, μετά την αύξηση κατά 3,4% το 2025. Η επιβράδυνση αποδίδεται κυρίως στην ακριβότερη ενέργεια και στη συνεχιζόμενη άνοδο των τιμών, οι οποίες περιορίζουν την αγοραστική δύναμη των νοικοκυριών και αυξάνουν το κόστος λειτουργίας των επιχειρήσεων.
Ο Οργανισμός επισημαίνει ότι η ανάπτυξη της παγκόσμιας οικονομίας έχει μεν επιβραδυνθεί, ωστόσο παραμένει ανθεκτική. Στην ανθεκτικότητα αυτή έχουν συμβάλει τα κυβερνητικά μέτρα στήριξης, η μερική προσφυγή σε εναλλακτικές πρώτες ύλες, η αύξηση της προσφοράς από τις οικονομίες του Κόλπου και η απελευθέρωση στρατηγικών αποθεμάτων πετρελαίου.
Παράλληλα, σημαντικό ρόλο διαδραματίζει ο συνεχιζόμενος δυναμισμός των δραστηριοτήτων που συνδέονται με την Τεχνητή Νοημοσύνη. Οι επενδύσεις στην AI, οι τεχνολογικές υποδομές και η αυξημένη ζήτηση για ψηφιακές υπηρεσίες στηρίζουν την οικονομική δραστηριότητα σε αρκετές μεγάλες οικονομίες, αντισταθμίζοντας εν μέρει τις πιέσεις από το υψηλό ενεργειακό κόστος.
Προβλέψεις για ανάπτυξη και πληθωρισμό το 2027
Σύμφωνα με την έκθεση, η παγκόσμια ανάπτυξη αναμένεται να επανέλθει στο 3% το 2027, αν και η πρόβλεψη αυτή είναι μειωμένη κατά 0,1 ποσοστιαία μονάδα σε σχέση με την προηγούμενη εκτίμηση. Η ανάκαμψη αναμένεται να στηριχθεί στη σταδιακή αποκλιμάκωση των τιμών της ενέργειας και του πληθωρισμού.
Στην εξέλιξη αυτή αναμένεται να συμβάλει και η αυστηρότερη νομισματική πολιτική που εφαρμόζουν οι κεντρικές τράπεζες. Οι αυξήσεις των βασικών επιτοκίων από την Ευρωπαϊκή Κεντρική Τράπεζα, την Ομοσπονδιακή Τράπεζα των Ηνωμένων Πολιτειών και άλλες μεγάλες κεντρικές τράπεζες έχουν στόχο να περιορίσουν τις πληθωριστικές πιέσεις, αν και παράλληλα αυξάνουν το κόστος δανεισμού για νοικοκυριά, επιχειρήσεις και κυβερνήσεις.
Ο συνολικός πληθωρισμός στις χώρες της G20 αναμένεται να αυξηθεί στο 4,1% το 2026, πριν υποχωρήσει στο 3,6% το 2027. Στις ανεπτυγμένες οικονομίες, ο δομικός πληθωρισμός, από τον οποίο εξαιρούνται οι πιο ευμετάβλητες τιμές της ενέργειας και των τροφίμων, προβλέπεται να μειωθεί από 2,7% το 2026 σε 2,5% το 2027.
Ενεργειακή κρίση και κρατικά ομόλογα
Ο ΟΟΣΑ εμφανίζεται επιφυλακτικός, καθώς οι παγκόσμιες οικονομικές προοπτικές εξακολουθούν να εξαρτώνται σε μεγάλο βαθμό από την εξέλιξη του πολέμου στη Μέση Ανατολή. Οι συγκρούσεις επηρεάζουν τις μεταφορές πετρελαίου και φυσικού αερίου, αυξάνοντας τον κίνδυνο νέων διαταραχών στην ενεργειακή εφοδιαστική αλυσίδα.
Η ενεργειακή κρίση, η οποία αναζωπυρώθηκε τον Σεπτέμβριο, οδήγησε την τιμή του πετρελαίου Brent κοντά στα 110 δολάρια ανά βαρέλι. Εάν οι υψηλές τιμές διατηρηθούν, ο πληθωρισμός ενδέχεται να παραμείνει σε αυξημένα επίπεδα για μεγαλύτερο χρονικό διάστημα, περιορίζοντας τα πραγματικά εισοδήματα και καθυστερώντας τη μείωση των επιτοκίων.
Την ίδια στιγμή, η εκτίναξη των αποδόσεων των κρατικών ομολόγων σε πολλές χώρες ενισχύει την αβεβαιότητα και καθιστά πιο ευάλωτη τη δημοσιονομική τους κατάσταση. Τα επιτόκια του μακροπρόθεσμου κρατικού δανεισμού βρίσκονται στο υψηλότερο επίπεδο των τελευταίων 15 ετών, αυξάνοντας το κόστος εξυπηρέτησης του δημόσιου χρέους.
Ο ΟΟΣΑ υπογραμμίζει ότι ενδέχεται να απαιτηθούν νέες προσαρμογές στη νομισματική πολιτική, εάν εμφανιστούν ενδείξεις γενίκευσης των πληθωριστικών πιέσεων ή εάν οι αναπτυξιακές προοπτικές επιδεινωθούν σημαντικά. Παράλληλα, προτείνει στοχευμένα και χρονικά περιορισμένα μέτρα στήριξης για την αντιμετώπιση της αύξησης των τιμών της ενέργειας, σε συνδυασμό με αυστηρότερο έλεγχο των δημόσιων δαπανών.
Κλιματική κρίση και κίνδυνοι για τις τιμές των τροφίμων
Στους κινδύνους για την παγκόσμια οικονομία προστίθεται και η κλιματική κρίση. Οι ακραίες θερμοκρασίες και οι καταστροφές που προκάλεσαν οι καύσωνες το περασμένο καλοκαίρι θεωρούνται εν δυνάμει σοκ για την παραγωγή και την οικονομική δραστηριότητα.
Ιδιαίτερη ανησυχία προκαλεί το φαινόμενο El Niño, το οποίο, σύμφωνα με τις εκτιμήσεις, εμφανίζεται με ιδιαίτερη ένταση και αναμένεται να κορυφωθεί προς το τέλος του έτους. Οι επιπτώσεις του μπορεί να επεκταθούν έως το 2027, επηρεάζοντας την αγροτική παραγωγή, τις εφοδιαστικές αλυσίδες και τις τιμές των τροφίμων.
Συνολικά, ο ΟΟΣΑ βλέπει μια παγκόσμια οικονομία που παραμένει ανθεκτική, αλλά εξακολουθεί να κινείται σε περιβάλλον υψηλού κινδύνου. Ο πληθωρισμός, που προβλέπεται να φτάσει το 4,1% το 2026 και να υποχωρήσει στο 3,6% το 2027, θα συνεχίσει να αποτελεί βασική πρόκληση για κυβερνήσεις, επιχειρήσεις και νοικοκυριά. Η πορεία των τιμών της ενέργειας, οι γεωπολιτικές εξελίξεις, τα επιτόκια και οι κλιματικές συνθήκες θα καθορίσουν σε μεγάλο βαθμό αν η προβλεπόμενη σταδιακή ανάκαμψη θα επιβεβαιωθεί.
