Φόβους για ντόμινο παρενεργειών με ανατιμήσεις σε αγαθά ευρείας κατανάλωσης πυροδοτεί το άλμα στις τιμές του πετρελαίου και του φυσικού αερίου καθώς τα επιπλέον ενεργειακά κόστη μεταφέρονται στη βιομηχανία, στα παραγόμενα προϊόντα και στη μεταφορά τους – και κατά συνέπεια καταλήγουν στο ράφι του σούπερ μάρκετ.
Το πετρέλαιο Brent οδεύει στα 80 δολάρια το βαρέλι, έχοντας ξεπεράσει αυτό το επίπεδο νωρίτερα, στο άνοιγμα των συναλλαγών της Δευτέρα (2.3.2026) ενώ το φυσικό αέριο στο ολλανδικό χρηματιστήριο ενέργειας ξεπέρασε νωρίτερα τα 40 ευρώ ανά μεγαβατώρα για τα συμβόλαια παράδοσης Απριλίου προκαλώντας ανησυχίες για ανατιμήσεις από τα καύσιμα μέχρι τα προϊόντα σούπερ μάρκετ.
Αυτές οι εξελίξεις επηρεάζουν την ελληνική αγορά και τροφοδοτούν τον πληθωρισμό που κινείται ήδη στα επίπεδα του 2,5%, με χαρακτηριστική την αύξηση του δείκτη για τα τρόφιμα στο 4,5% (ΕΛΣΤΑΤ, Ιανουάριος 2026). Βαρίδια στο καλάθι του πληθωρισμού αναδεικνύονται τους τελευταίους μήνες προϊόντα όπως μοσχάρι, χοιρινό, αρνί και κατσίκι, σοκολάτες, φρούτα, χωρίς να διαφαίνονται σημάδια αποκλιμάκωσης των τιμών τους. Τα στοιχεία της ΕΛΣΤΑΤ αναφέρουν αυξήσεις στα συγκεκριμένα είδη που ξεπερνούν και το 25% σε ετήσια βάση.
Με αυτές τις ανατιμήσεις, σε μερικές χιλιάδες κωδικούς προϊόντων, έκανε ποδαρικό το 2026 στα σούπερ μάρκετ. Μάλιστα, στοιχεία του ΙΕΛΚΑ για τον Ιανουάριο έδειξαν ότι οι μεγαλύτερες αυξήσεις τιμών σημειώθηκαν μεν στα φρέσκα κρέατα αλλά την ίδια ώρα ξεπέρασαν το 10% οι ανατιμήσεις στα είδη πρωινού και στα ροφήματα.
Σημαντικές ανατιμήσεις καταγράφονται επίσης σε μπισκότα και σοκολάτες (+6,32%) ενώ φρέσκα ψάρια, θαλασσινά και αλκοολούχα ποτά συνεχίζουν να εμφανίζουν αυξήσεις τιμών της τάξης του 5-6%. Η ακρίβεια δημιουργεί πονοκέφαλο στην κυβέρνηση που έχει να αντιμετωπίσει τον επίμονο πληθωρισμό και επιπλέον παρενέργειες από την διεθνή διαταραχή -εν μέσω αποκλεισμού των Στενών του Ορμούζ, με τα δεξαμενόπλοια μεταφοράς πετρελαίου και φυσικού αερίου από τις χώρες του Κόλπου να συνωστίζονται εκατέρωθεν του στενού Πορθμού στέλνοντας σήμα κινδύνου στις αγορές και δίνοντας ώθηση στο πετρέλαιο προς τα 80 δολάρια το βαρέλι.
Στο πλαίσιο αυτό, ο ελληνικός προϋπολογισμός ενσωματώνει ένα δυσοίωνο σενάριο με πρόβλεψη για πληθωρισμό 4,7% (από 2,2% στο βασικό σενάριο) στην περίπτωση που το πετρέλαιο ξεπεράσει τα 100 δολάρια το βαρέλι, με ό,τι αυτό συνεπάγεται για την αγοραστική δύναμη των νοικοκυριών που τελεί ήδη υπό πίεση, παραμένοντας στα χαμηλότερα επίπεδα μεταξύ των χωρών της ΕΕ.
Η κρίση στο Ιράν προκαλεί περαιτέρω ανησυχίες για την οικονομία, καθώς η χώρα μας, αφενός εισάγει πετρέλαιο για την παραγωγή διυλισμένων προϊόντων, βασικό πυλώνα των εξαγωγών, και αφετέρου διότι οι αυξήσεις σε πετρέλαιο και φυσικό αέριο περνούν στην κατανάλωση. Οι επιπτώσεις αποτυπώνονται στην αντλία των πρατηρίων καυσίμων και στα υψηλότερα βιομηχανικά κόστη για την παραγωγή των προϊόντων.
Εντωμεταξύ, για την αποφυγή φαινομένων αθέμιτης κερδοσκοπίας ενισχύονται ήδη οι έλεγχοι της ΔΙΜΕΑ στην αγορά καυσίμων και επεκτείνονται ευρύτερα στο λιανικό εμπόριο καταναλωτικών αγαθών, όπου εφαρμόζονται σταδιακά και νέα μέτρα για την προστασία του καταναλωτή, όπως η ειδική σήμανση που θα πρέπει να φέρουν τα συσκευασμένα προϊόντα των οποίων η ποσότητα μειώθηκε, χωρίς να μειωθεί η τιμή τους. Οι εταιρείες που δεν συμμορφώνονται απειλούνται με πρόστιμα έως 2 εκατ. ευρώ, όπως προβλέπει νομοσχέδιο του Υπουργείου Ανάπτυξης.
