Ο αμερικανικός στρατός απενεργοποίησε τους trackers για διαφημιστικούς σκοπούς σε μεγάλο αριθμό κινητών τηλεφώνων και ηλεκτρονικών υπολογιστών, μετά τις αποκαλύψεις ότι εμπορικά διαθέσιμα δεδομένα τοποθεσίας μπορούν να χρησιμοποιηθούν για τον εντοπισμό και τη στοχοποίηση Αμερικανών στρατιωτικών που υπηρετούν στη Μέση Ανατολή.
Σύμφωνα με επιστολές που δόθηκαν την Παρασκευή στη δημοσιότητα από τον Δημοκρατικό γερουσιαστή του Όρεγκον Ρον Γουάιντεν, καθώς και σύμφωνα με δηλώσεις Αμερικανών αξιωματούχων στο Reuters, οι αμερικανικές ένοπλες δυνάμεις έχουν λάβει μέτρα για τον περιορισμό των δεδομένων τοποθεσίας που παράγονται από τις συσκευές του προσωπικού τους.
Η Πολεμική Αεροπορία των ΗΠΑ ενημέρωσε τον Γουάιντεν ότι απενεργοποίησε τους διαφημιστικούς αναγνωριστικούς κωδικούς σε ηλεκτρονικούς υπολογιστές και κινητά τηλέφωνα πριν από περίπου δύο μήνες. Η Διοίκηση Ειδικών Επιχειρήσεων των ΗΠΑ ανέφερε ξεχωριστά ότι τους απενεργοποίησε «πρόσφατα» στις συσκευές της που χρησιμοποιούν Windows.
Ο στρατός ξηράς, από την πλευρά του, δήλωσε στο Reuters ότι οι διαφημιστικοί αναγνωριστικοί κωδικοί που συνδέονται με κινητές συσκευές έχουν απενεργοποιηθεί από νωρίτερα μέσα στο 2026.
Ο κίνδυνος από τα δεδομένα τοποθεσίας
Οι αποκαλύψεις αναδεικνύουν μια ολοένα μεγαλύτερη ανησυχία για την εθνική ασφάλεια των ΗΠΑ: τα δεδομένα τοποθεσίας που συλλέγονται από τη διαφημιστική βιομηχανία και πωλούνται από εταιρείες διαμεσολάβησης δεδομένων μπορούν να χρησιμοποιηθούν για την παρακολούθηση στρατιωτικών που βρίσκονται σε εμπόλεμες ζώνες.
Οι εταιρείες διαμεσολάβησης δεδομένων συγκεντρώνουν και μεταπωλούν προσωπικές πληροφορίες, με αποτέλεσμα δεδομένα που αρχικά συλλέγονται για διαφημιστικούς σκοπούς να μπορούν να αποκτήσουν ιδιαίτερη αξία όταν αφορούν στρατιωτικό προσωπικό.
Ο Γουάιντεν ασχολείται με το ζήτημα εδώ και μήνες, πιέζοντας το Πεντάγωνο να αντιμετωπίσει τους κινδύνους που προκύπτουν από την εμπορία δεδομένων τοποθεσίας.
Αντίστοιχες επιστολές του στρατού ξηράς και του Πολεμικού Ναυτικού προς τον γερουσιαστή επιβεβαίωσαν ότι οι διαφημιστικοί αναγνωριστικοί κωδικοί έχουν απενεργοποιηθεί σε στρατιωτικές συσκευές, χωρίς όμως να διευκρινίζεται πότε ακριβώς εφαρμόστηκαν οι περιορισμοί.
Ο στρατός ανέφερε ότι οι διαφημιστικοί αναγνωριστικοί κωδικοί σε υπολογιστές Windows είχαν αποκλειστεί «ήδη πριν από το 2021». Στις συσκευές Android και Apple, ωστόσο, η σχετική λειτουργία είχε απενεργοποιηθεί από προεπιλογή «τουλάχιστον από τον Φεβρουάριο του 2026».
Τι είναι οι διαφημιστικοί αναγνωριστικοί κωδικοί
Οι λεγόμενοι MAID (Mobile Advertising IDs) είναι μοναδικοί αναγνωριστικοί κωδικοί που συνδέονται με συγκεκριμένες κινητές συσκευές.
Μπορούν να χρησιμοποιηθούν για την παρακολούθηση της δραστηριότητας ενός χρήστη σε διαφορετικές εφαρμογές, αλλά και για τον προσδιορισμό της φυσικής του τοποθεσίας.
Το πρόβλημα, σύμφωνα με ειδικούς, είναι ότι τα δεδομένα αυτά μπορούν να συγκεντρωθούν μαζικά και να πωληθούν από διάφορους παρόχους, δημιουργώντας ένα σημαντικό κενό ασφαλείας για στρατιωτικό προσωπικό.
Ο Ζακ Έντουαρντς, συνιδρυτής της εταιρείας τεχνολογίας διαφημίσεων και προστασίας της ιδιωτικότητας Decryptads, χαρακτήρισε την απενεργοποίηση των MAID στις στρατιωτικές συσκευές «σίγουρα θετική εξέλιξη».
Όπως εξήγησε, το μέτρο ουσιαστικά διασφαλίζει ότι η τοποθεσία των συγκεκριμένων συσκευών δεν θα περιλαμβάνεται στις μαζικές πωλήσεις δεδομένων που πραγματοποιούν πολλοί πάροχοι.
Ωστόσο, προειδοποίησε ότι η απενεργοποίηση των MAID δεν εξαλείφει πλήρως τον κίνδυνο παρακολούθησης. Το προσωπικό μπορεί να εντοπιστεί μέσω εφαρμογών με πιο σύνθετες μεθόδους, όπως ο συνδυασμός τεχνικών χαρακτηριστικών της συσκευής με δεδομένα δικτύου ή άλλες πληροφορίες τοποθεσίας.
Νέοι περιορισμοί στη χρήση κινητών από στρατιωτικούς
Η προσπάθεια περιορισμού των δεδομένων τοποθεσίας έρχεται την ώρα που οι αμερικανικές ένοπλες δυνάμεις εξετάζουν ακόμη αυστηρότερους περιορισμούς στη χρήση κινητών τηλεφώνων από το προσωπικό τους.
Τον Ιούλιο, το Reuters είχε αποκαλύψει ότι ορισμένοι Αμερικανοί στρατιωτικοί που υπηρετούν στη Μέση Ανατολή ενδέχεται να διαταχθούν να παραδώσουν τα κινητά τους τηλέφωνα, καθώς υπήρχαν ανησυχίες ότι βίντεο που αναρτούσαν στο διαδίκτυο μπορούσαν να βοηθήσουν το Ιράν να εντοπίσει και να στοχοποιήσει αμερικανικές βάσεις στην περιοχή.
Ο Γουάιντεν και ο Ρεπουμπλικανός βουλευτής της Βόρειας Καρολίνας Πατ Χάριγκαν ζήτησαν την Παρασκευή από το Πεντάγωνο να διεξαγάγει έρευνα για το κατά πόσο ο αμερικανικός στρατός έχει λάβει επαρκή μέτρα απέναντι στους κινδύνους από την εμπορία δεδομένων τοποθεσίας.
Ο Γουάιντεν υποστήριξε ότι είναι πλέον σαφές πως οι προσπάθειες του στρατού «δεν έχουν αποδειχθεί αποτελεσματικές στην εξουδετέρωση αυτής της απειλής».
Από την πλευρά του, ο Χάριγκαν τόνισε ότι οι εχθροί των ΗΠΑ «δεν θα πρέπει να μπορούν απλώς να βγάλουν μια πιστωτική κάρτα και να αγοράσουν πληροφορίες που τους βοηθούν να εντοπίζουν Αμερικανούς στρατιώτες».
Το Πεντάγωνο ανέφερε ότι θα απαντήσει απευθείας στους δύο νομοθέτες.
Η υπόθεση αναδεικνύει έναν νέο τύπο κινδύνου για τις ένοπλες δυνάμεις: δεδομένα που δημιουργούνται καθημερινά από smartphones και άλλες ηλεκτρονικές συσκευές και προορίζονται αρχικά για εμπορικούς και διαφημιστικούς σκοπούς μπορούν, υπό συγκεκριμένες συνθήκες, να μετατραπούν σε εργαλείο στρατιωτικής παρακολούθησης και στοχοποίησης.
