Σε μια κίνηση που κλιμακώνει σημαντικά τις διεθνείς εμπορικές εντάσεις, ο πρόεδρος των ΗΠΑ Ντόναλντ Τραμπ ανακοίνωσε την επιβολή δασμών 30% σε όλες τις εισαγωγές από την Ευρωπαϊκή Ένωση και το Μεξικό, αρχής γενομένης από την 1η Αυγούστου.
Η απόφαση ανακοινώθηκε το Σάββατο μέσω επιστολών που αναρτήθηκαν στην πλατφόρμα Truth Social, σηματοδοτώντας την αποτυχία των πολυήμερων διαπραγματεύσεων με δύο από τους σημαντικότερους εμπορικούς εταίρους των Ηνωμένων Πολιτειών.
Το νέο αυτό κύμα δασμών έρχεται λίγες ημέρες αφότου ο Τραμπ επέβαλε σειρά επιπλέον μέτρων κατά άλλων χωρών, μεταξύ των οποίων η Ιαπωνία, η Νότια Κορέα, ο Καναδάς και η Βραζιλία, καθώς και έναν επιβλητικό δασμό 50% στον εισαγόμενο χαλκό.
Η απόφαση για τους δασμούς κατά της ΕΕ θεωρείται ιδιαίτερα κρίσιμη, δεδομένου ότι η Ένωση αποτελεί τον μεγαλύτερο εμπορικό και επενδυτικό εταίρο των ΗΠΑ. Οι Βρυξέλλες είχαν επενδύσει πολιτικά και διπλωματικά στη σύναψη μιας ευρύτερης εμπορικής συμφωνίας που θα προέβλεπε αμοιβαία κατάργηση των δασμών σε βιομηχανικά προϊόντα, ωστόσο οι μήνες σκληρών και συχνά αδιέξοδων διαπραγματεύσεων με την Ουάσιγκτον δεν απέδωσαν καρπούς.
Αντί για μια συνολική συμφωνία, οι Ευρωπαίοι αξιωματούχοι εκτιμούν πλέον ότι μόνο μια προσωρινή ή περιορισμένη συμφωνία μπορεί να είναι εφικτή, με την ελπίδα ότι μελλοντικά θα υπάρξει ευρύτερη προσέγγιση. Την ίδια ώρα, εντός της ΕΕ καταγράφονται ισχυρές αποκλίσεις: η Γερμανία πιέζει για άμεση συμφωνία, με στόχο την προστασία της βιομηχανικής της βάσης και κυρίως του εξαγωγικού της προτύπου, ενώ η Γαλλία και άλλα κράτη-μέλη προειδοποιούν ότι η Ένωση δεν θα πρέπει να ενδώσει σε μια μονομερή αμερικανική ατζέντα.
Η απόφαση του Τραμπ θεωρείται στρατηγική τόσο σε εσωτερικό όσο και σε διεθνές επίπεδο. Από την επιστροφή του στον Λευκό Οίκο, έχει προχωρήσει σε αλλεπάλληλα μέτρα εμπορικού προστατευτισμού, τα οποία ήδη αποφέρουν σημαντικά έσοδα στα κρατικά ταμεία. Σύμφωνα με στοιχεία του αμερικανικού Υπουργείου Οικονομικών, τα έσοδα από δασμούς ξεπέρασαν τα 100 δισεκατομμύρια δολάρια για το ομοσπονδιακό οικονομικό έτος που έληξε τον Ιούνιο.
Ο Αμερικανός πρόεδρος φαίνεται να προωθεί μια νέα περίοδο εμπορικού αναδιπλασιασμού, στοχεύοντας όχι μόνο στην ενίσχυση της αμερικανικής παραγωγής, αλλά και στην άσκηση γεωπολιτικής πίεσης στους συμμάχους, με την ΕΕ και το Μεξικό να είναι τα πρώτα θύματα της επαναδιαπραγμάτευσης των εμπορικών σχέσεων σε όρους που εξυπηρετούν τη νέα του ατζέντα.
Η Ευρωπαϊκή Επιτροπή δεν έχει ακόμη σχολιάσει επίσημα τους νέους δασμούς, αλλά σύμφωνα με διπλωματικές πηγές εξετάζονται αντίμετρα και η προσφυγή στον Παγκόσμιο Οργανισμό Εμπορίου. Από την πλευρά του, ο Τραμπ φέρεται αποφασισμένος να συνεχίσει την πίεση μέχρι οι εμπορικοί του εταίροι να αποδεχθούν αυτό που αποκαλεί «δίκαιους όρους ανταλλαγών».
Η επιβολή δασμών 30% αναμένεται να επηρεάσει σημαντικά τις εξαγωγές της Ευρώπης προς τις ΗΠΑ σε κλάδους όπως η αυτοκινητοβιομηχανία, τα μηχανήματα, τα φαρμακευτικά προϊόντα και τα αγροτικά αγαθά. Ειδικά για τη Γερμανία και τις μεγάλες πολυεθνικές, η επιβάρυνση αυτή συνιστά σοβαρή απειλή για τη βιωσιμότητα μεγάλου μέρους των εξαγωγικών δραστηριοτήτων τους.
Η σύγκρουση φαίνεται να μεταφέρεται πλέον από το τραπέζι των διαπραγματεύσεων στα τελωνεία και στις αγορές, με την πιθανότητα εμπορικού πολέμου πλήρους κλίμακας να είναι πιο κοντά από ποτέ.
